Mwenye yuko live angalie account za polisi zinasemaje naona n kama siku ya 4 sasa na imesambaa zaidi ya covid.
Fasta pa sana.
AKILI MNEMBA IMENIPA HAYA
Hii ni habari ya zamani na inayorudi mara kwa mara katika baadhi ya nchi za Afrika (hasa West na Central Africa), na sasa imefika Tanzania kulingana na unavyosema. Haitokani na ugonjwa wa kimwili au βwizi halisiβ wa uume, bali ni hali ya kisaikolojia na kitamaduni inayoitwa Koro (au Genital Retraction Syndrome / Penis Theft Panic).
Ni kitu gani hasa?
Mtu (mara nyingi mwanaume) anahisi ghafla kwamba uume wake umepungua, umeingia ndani ya mwili, au umepotea kabisa.
Mara nyingi anadai kuwa aliguswa na mtu mgeni (kwa mkono, kugusa kidogo, au kushikana mkono) na ndipo βwiziβ ulitokea.
Anaogopa sana, anapiga kelele, na wakati mwingine anajaribu kuonyesha kwamba βhakuna kituβ au anahisi hawezi tena kufanya mapenzi.
Watu wengine humwamini mara moja na kushambulia mtu anayedaiwa kuwa βmwiziβ β wakati mwingine hadi kumpiga au kumuua.
Hali hii si kwamba uume umetoweka kimwili (madaktari wanaweza kuuthibitisha kuwa upo na uko sawa), bali ni hofu kali ya kiakili (mass psychogenic illness) inayotokana na:
Imani kali katika uchawi (juju, uchawi, au βdawa ya pesaβ).
Hofu ya kupoteza uwezo wa kiume na uzazi.
Mvutano wa kijamii, kiuchumi, au kisiasa (wakati wa uchaguzi, migogoro, au wakati watu wanahisi maisha yamezidi kuwa magumu).
Kina cha historia na ilipoanzia
Asia β Koro imerekodiwa tangu zamani sana (karne ya 3 KK nchini China). Ilikuwa inaitwa βkoroβ kutoka Indonesia, na ilikuwa na milipuko (epidemics) mara kwa mara, hasa wakati wa shida za kijamii.
Afrika β Ilianza kuonekana katika miaka ya 1970 nchini Nigeria (kwa mara ya kwanza iliyoripotiwa na daktari wa magonjwa ya akili Sunday Ilechukwu huko Kaduna).
Katika miaka ya 1990, ilienea sana West Africa (Nigeria, Cameroon, Ghana, Ivory Coast, Senegal n.k.).
Milipuko maarufu:
1997β2005: Ripoti zaidi ya 56 katika nchi 7 za West Africa.
2001: Nigeria β watu 12+ waliuawa na umati kwa tuhuma za kuiba uume.
2008: Kinshasa (DR Congo) β polisi walikamatwa watu 13 ili kuwalinda kutokana na umati.
Ghana: Katika miaka ya 1990, kulikuwa na visa vya watu kuwaua wengine kwa tuhuma hizi.
Central African Republic (2013): Hata vijijini kulikuwa na visa vya βwizi wa uumeβ kupitia mkono wa mkono.
Tanzania ilikuwa imechelewa kidogo kulingana na rekodi (haikuwa maarufu sana kama Nigeria au Ghana), lakini sasa inaonekana imefika au inarudi tena kama unavyosema.
Kwa nini inatokea mara kwa mara?
Inahusiana na mvutano wa kijamii: Wakati watu wanaogopa uchumi, ajira, au βwageni wanaotaka kuwadhuruβ (k.m. wafanyabiashara, wasafiri).
Imani ya kienyeji kwamba baadhi ya watu hutumia uchawi kupata utajiri au nguvu kwa kutoa βnguvu ya kiumeβ ya wengine.
Habari zinapoenea haraka (hasa siku hizi kupitia simu na mitandao), hofu inaenea kama moto na kuwa βtaifa la hofuβ.
Madaktari na wataalamu wa magonjwa ya akili wanasema: Hii ni aina ya mass hysteria au culture-bound syndrome β si uchawi, na si uhalifu halisi. Wakati mwingine inatibika kwa kutoa maelezo, kutuliza akili, na kuwahakikishia watu kwamba uume wao uko sawa (kupitia uchunguzi wa kimwili).
Kama kuna habari maalum za hivi karibuni kutoka Tanzania (k.m. mji gani, tarehe, au jinsi ilivyoanza), niambie nikupe maelezo zaidi au nitafute maelezo ya ziada. Lakini kwa ujumla, hii ni mzunguko wa zamani unaorudi wakati wa shida za kijamii.
Unataka maelezo zaidi kuhusu jinsi ya kuitambua au kuitibu kisaikolojia? Au unataka kujua visa maalum kutoka nchi nyingine?