Meditation au taamuli ni kitendo ambacho wengi ambao wamejifunza mambo mengi ya hekima, nguvu ya akili katika maisha ya mwanadamu, sayansi, na Imani mbalimbali, wamekuwa wakivutiwa na kufanya meditation. Mojawapo ya changamoto ya kwanza ambayo wengi wamekuwa wakikutana nayo ni akili kuhama sana kwenye meditation. Kupitia Makala hii, nitajaribu kuelezea njia mbalimbali ambazo unaweza kuzifanya katika kuhakikisha akili inatulia sehemu moja na kuongeza nguvu ya umakini na utambuzi wa hali ya akili yako.
Mwanzo
Meditation au kwa jina la kiswahi Taamuli ni kitendo cha kutazama hali (nature) ya akili na kuongeza utambuzi na umakini. Wengi wanaofanya meditation ni kwa lengo la kuituliza akili kutoka katika stress, msongo wa mawazo, kuongeza hekima, kuongeza umakini na utambuzi juu ya mtu binafsi na jinsi alivyo. Pia wengine hufanya meditation kuachana na addictions na mazoea na kuongeza willi-power. Na wapo wanaofanya meditation kuongeza uwezo wa sheria ya usumaku (law of attraction) na wengine hufanya meditation kuongeza umakini, ubunifu (mfano wachoraji, wanamuziki, wasomi n.k). Kuna sababu nyingi ambazo kila mtu binafsi anaamua kufanya meditation.
Akili ni kitu ambacho ni kitu Tata sana (very complex). Ni sehemu ya mwanadamu ambayo haijagunduliwa vyema jinsi ifanyavyo kazi na hakuna mtu anayeweza kukusaidia kufikiri au kujua jinsi akili yako ifanyavyo kazi. Mara nyingi tumekuwa watumwa wa akili zetu bila kutambua kuwa tunaweza kutawala akili zetu na kuamuru akili iwaze nini, isiwaze chochote au kuamua kuweka umakini katika jambo Fulani kwa jinsi utakavyo wewe. Akili ukiweza kuiongoza utakusaidia lakini ukishindwa utakuwa mtumwa wake utakuwa mtumwa daima. Ndipo utakuta hali kama addictions, mazoea mabaya, umakini, hekima na uvumilivu tunashindwa kuwa navyo kwa sababu hatuwezi kutumia akili zetu ipasavyo.
Tatizo linalosababisha akili kutotulia
Kwa kawaida tangu unapoamka na mpaka unapoenda kulala akili inafanya kazi. Kila wakati utawaza hichi, kisha utawaza kingine, na ukitaka kujua hilo chukua kalamu na karatasi na saa. Andika kwenye karatasi kila kitu au wazo au hisia itakayopita akilini. Mfano ukiwaza kuhusu kazini andika kwenye karatasi “kazini”, ukimuwaza mtu andika jina lake, andika kwa ufupi ili upate muda wa kuandika. Hakikisha umeandika kila kitu na kisha baada ya dakika kumi utaona ni mawazo au hisia nyingi zimepita akili. Huo ni mfano tu kuwa kwa kawaida akili huwa haitulii. Itawaza hichi, itakumbuka ya jana, utakuwa na hisia Fulani, na kila hali inakuja na kupita. Ndivyo tulivyozoea maishani.
Meditation na Akili.
Kwenye meditation unajifunza kuitawala na kuingoza akili kwa dakika Fulani. Mfano meditation ya Samadhi Meditation ambayo unaiweka akili katika umakini mmoja tu; ni kitendo cha kuelekeza akili katika jambo moja au kitu kimoja mfano kwenye pumzi tu. Kila saa na kila dakika tunapumua, lakini hatuweki akili zetu kwenye pumzi kwa sababu haina umuhimu kutazama pumzi kila saa. Hivyo meditation ya kuongoza akili inatumia pumzi kwa sababu ni hali ambayo wakati wote tunayo, haiitaji kuwasha mshumaa au kutazama kitu Fulani. Kuweka akili kwenye pumzi ni cheap/rahisi na haiitaji chochote. Ni mtu tu mwenyewe kutumia pumzi na kujaribu kuiweka akili sehemu moja kwa dakika chache. Unaweza kufanya meditation kwa kuweka akili yako kwenye mshumaa, kutazama bahari, kutazama chochote unachokiamini n.k. Kwa hapa leo nitazungumzia kuitawala akili kwenye pumzi.
Ukiwa unafanya meditation
Ukiwa unafanya meditation unakaa mkao ambao utakuwa huru na utaweza kukaa kwa dakika chache bila kuhama. Unaweza kukaa kwenye kiti lakini usilale kwa sababu unaweza ukasinzia kutokana na uvivu. Pia kama unaweza kukunja miguu kwa muda mrefu pia unaweza kukaa vizuri chini, juu ta mto au kitu ambacho kitaepusha maumivu ukikaa sakafuni.
Ukianza hakikisha hutasumbuliwa na utapata muda wa dakika chache kukaa peke yako. Pia unaweza kufanya meditation na wengine kwa kukaa pamoja na kila mmoja kuangalia upande wake (ili kuwa na concentration/umakini). Kwa wanaoanza tumia dakika 10. Kila wiki unaweza kuongeza dakika 5 mfano 15, halafu wiki ijayo ukajifunza 20 na kisha zoea kutawala akili kwa dakika 20 kila siku ndani ya mwezi mmoja na baadae unaweza kutumia 30 mpaka 40, sio lazima uzidi 40, cha msingi sio dakika ni umakini ndio uongeze. chukua saa au simu ikukumbushe dakika kumi zikifika. Hakikisha umeweka simu silent, na ukiwa kwenye meditation usiangalie zimebaki dakika ngapi, dedicate kuwa na subira mpaka muda utimie.
Ukianza weka akili kwenye pumzi, vuta pumzi taratibu na weka break kisha toa pumzi taratibu. Yaani unavuta pumzi, unakaa kidooogo kisha unaitoa taaratibu huku ukitazama jinsi hewa inavyoingia puani na kifua kikitanuka na hewa ikitoka na kifua kikishuka taaratibu. Ukigundua akili haipo tena kwenye pumzi usijali wala usijilaumu au kuona umekosea, ni kitendo cha kawaida akili kuhama bila kujijua. Cha msingi irudishe tena akili kwenye pumzi kama mwazoni. Endelea hivyo hivyo. Akili ikihama unairudisha kwenye pumzi. Ukiona kama unarelax na unahisi mwili umetulia sana huwa kuna kama raha Fulani unaihisi au umeme/waves Fulani ya relaxation unaiona unakuzunguka achana nayo na usiweke akili kwenye raha inayokujia ukiwa unafanya meditation wewe endelea kuweka akili kwenye pumzi na ile raha itaendelea kuwepo. Ukiiwaza utapotea, ni kama mtego.
Akili ikiwa haitulii.
Samahani kwa kuanza kuelezea mengi kwa sababu hapa ndipo kwenye mada kuu. Nilipenda kutoa introduction kwa ambao hawajui ili wafahamu na tuende sawa.
Akili huwa kwa mara ya kwanza kufanya meditation inahama sana. Sio tatizo ni hali ya kawaida. Ni udhibitisho kuwa akili inahitaji kutulizwa. Kuna njia mbalimbali ambazo unaweza kufanya. Unaweza kuhesabu pumzi inapoingia. Ukahesabu Moja….mbili…tatu na kufika kumi kisha rudi tisa, nane, saba, sita….. mpaka sifuri kisha anza tena moja, mbili…na kuendelea.
Njia nyingine, ukiona akili inahama, mfano unawaza kuhusu jambo Fulani, sema kwa taratibu “akili najua unawaza kuhusu masuala ya kazini, rudi kwenye pumzi”. Kusema hivyo sio kwamba unaongea na akili bali inakupa mazoea ya kujua kinachoendelea akili na kukifanyia maamuzi. Ukiona unawaza kuhusu kitu Fulani mfano pesa zako ulipoziweka sema “akili najua unawaza pesa zangu, rudi kwenye pumzi” kisha endelea kuweka umakini kwenye pumzi.
Baada ya kufanya meditation mara kwa mara utaona kuhama kwa akili kumepungua na unaanza kuona raha kufanya meditation. Pia baada ya meditation utakuwa unahisi Amani na kama ulikuwa umeshusha mzigo mzito akilini. Pia katika maisha utakuwa makini na kinachoendelea akilini mwako na kukusaidia kujitambua vyema.
Asante.