Kuna kitu nimejifunza baada ya kufungua kampuni na kuanza kufuatilia kazi/zabuni kwa miaka miwili sasa, tofauti ya makampuni ya ndani na nje ni mtaji, unakuta project ya 10M USD kujenga barabara, kampuni za ndani na nje zote zimeomba kazi, lakini cash flow ya kampuni ya kizawa ni Mil500 hadi bil 2 za Kitanzania, wakati cash flow ya makampuni ya nje ni kuanzie bil 20 usd kuendelea, pia ukija swala la malipo, kampuni za nje zinaweza fanya kazi yote na kumaliza baadae serikali ndo ikalipa yote au ikalipa polepole, Kwahiyo serikali inaamua kuchagua kampuni za nje sio tu wanawatalaam ila mtaji.
Mfano kampuni za china, zinapokea mikopo kutoka katika mabank yao pesa nyingi na wanalipa kwa muda mrefu hata zaidi ya miaka 70 iyajo, kwa nini wasiweze kufanya kazi hizo? kama wafanyakazi wa kawaida wachina kwenye makampuni ya china wanapewa mikopo ya nyumba na walipa kwa kipindi cha miaka zaidi ya 50, je Tanzania mnaweza? kwa hiyo financial institutions za Tanzania ndio wachawi wa kwanini kampuni nyingi za wazawa hazifanya vizuri, wao wanfikiri kila mtanzania ni Backharesa.
Sasa kichekesho cha serikali zote zilizopita ni hiki hapa;
1. Wanahamasisha kampuni za ndani ziombe zabuni kweli ni wazo zuri, sasa mzabuni huyu wa kitanzania akipewa kazi huenda Bank, walau apate msaada, bank ukifika wanakuambia weka contract mezani, unawapatia, unawaambia project hii ni ya bil20, ila mimi ninakianzio cha bil 1, nataka mkopo wa bil19, nikilipwa na kwa bahati nzuri malipo yatafanyika katika Bank yenu mtachukua chenu, Bank za Tanzania wanakuambia leta dhamana isiyo hamishika unapeleka nyumba ya mil 200 ndio uliyonayo, wanadai pamoja na mkataba watatoa mkopo kulingana na dhamana uliyonayo at the end mtu huyu anapata mkopo mil100 au mil150 za Kitanzania, je hiyo kazi utaifanya vipi? kwa hiyo wanasiasa wetu Tanzania wanatakiwa wakae na mabenki waongee nao jinsi ya kuweza kuwasaidia makampuni ya kitanzania pindi wakiwa na mikataba, sio kuanza kuuliza some funny issue eti leta nyumba kama dhamana kwa kazi ya mabilions ya pesa.
2. Bank nyingi za Tanzania bado wanaoziendesha uelewa wao ni mdogo, yaani wameridhika sana kufanya biashara na kupata interests nyingi kwa wafanya kazi walio ajiliwa, yaani akili ya kusema lets look out of box na kuwasaidia wafanya biashara hilo haliko akilini mwao na hawajui, wanajiita wamesoma finance, kwa kuna shida kubwa sana Tanzania kwa hili. Nimeona mwenyewe mfanya biashara mmoja Bank ya Azania kapata zabuni ya mil 500, lakini cash flow yake ni mil 70, kasign cotract kaenda bank , bank ikaridhia kumpa mkopo wa mil 120 tu baada ya kufanya evaluation ya mali ambazo anamiliki, hatimae ikabidi auze zabuni hiyo kwa watu wengine, alikuwa anatukana sana tulipokuwa kwenye vikao vya wafanyabiashara, poor Tanzanians ,we are not lucky.
3. Tusipobadili sera na mfumo wa Kibank ni ngumu kwa makampuni ya Tanzania kusimama, mfano, makampuni mengi ya Kichina wakati yanaanza yalikuwa na technology ya kwaida, hivyo walikuwa wana hire experts kutoka nje, baadae vijana wao wanajifunza kutoka kwa watalaam hao baada ya muda wanaweza kufanya hivyo, lakini kilichowabeba na kinachowabeba wachina ni support kubwa kutoka katika mabank yao.