SoC04 Tanzania Tuitakayo: Ubora wa Viwanja ndio Ubora wa Soka Letu

[Damaso]

Tanzania inajivunia utamaduni mzuri wa soka, huku timu zetu pendwa za Simba, Azam na Yanga zikizidi kuwasha shauku kubwa katika anga za kitaifa na kimataifa. Hata hivyo, hali ya sasa ya viwanja vya soka kote hapa nyumbani inashindwa kuendana na shauku hii. Hebu fikiria nyasi chakavu, vifaa duni, na miundombinu midogo - tofauti kabisa na hamu inayotamaniwa na mashabiki na wachezaji haswa katika viwanja vya mikoani. Ushirikiano wa kimataifa na makampuni yenye uzoefu wa ujenzi unatoa fursa nzuri ya kubadilisha hali za viwanja hivi, kukuza uzoefu wa soka wa kiwango cha kimataifa na kuipeleka Tanzania kwenye jukwaa la kimataifa la michezo.
​

Photo courtesy of The Citizen Tanzania.​

Mpira wa miguu ni zaidi ya burudani tu ndani ya Tanzania; inaunganisha jamii na kuchochea fahari ya kitaifa na ni sehemu ya kuingiza kipato kwa wachezaji na waajiri wa vilabu husika. Walakini, hali ya sasa ya viwanja inazuia shauku hii. Fikiria uwanja umejaa tope na nyasi zilizochakaa, huduma mbovu za vyoo, pamoja na ukosefu wa huduma maalumu kwa watu wenye ulemavu, ni sehemu ya mambo mengi ambayo yanakumba viwanja ndani ya Tanzania. Hii sio tu inapunguza shauku ya shabiki lakini pia inazua wasiwasi wa usalama ukizingatia ukubwa na idadi ya watu ambao wanaingia ndani ya viwanja hivi. Zaidi ya hayo, miundombinu iliyopitwa na wakati, kama vile mwanga hafifu, ukosefu wa jenereta la dharura na vyumba duni vya kubadilishia nguo kwa wachezaji, majukwaa dhaifu ambayo hayawezi kuhimili idadi kubwa ya Mashabiki, hii inaweza kuzuia uwezo wa Tanzania kuandaa mashindano ya kimataifa.

Kushirikiana na makampuni ya kimataifa ya ujenzi huleta ubora na utaalamu mezani. Hebu fikiria timu ya wahandisi wazoefu kutoka Ulaya wakishirikiana na wenzao wa Tanzania, Royal BAM Group, Balfour Beatty, Stragbag na wengine wanapokutana kubadilishana ujuzi juu ya usanifu wa kisasa wa uwanja na makampuni ya Tanzania, mbinu za ujenzi, na utaalamu endelevu ya ujenzi. Ujumuisho huu wa utaalamu wa kimataifa unaweza kuhakikisha ujenzi wa viwanja vya michezo vya kisasa, vinavyofanya kazi mbalimbali vinavyokidhi viwango vya kimataifa, vitu vya msingi kama vile, majukwaa endelevu kwa ajili ya walemavu, paa linaloweza kuzuia mvua kuharibu uwanja, mifumo ya kisasa ya sauti pamoja na umeme na maeneo mahususi ya upatikanaji wa huduma muhimu za kibinadamu kama vyoo, sehemu za hoteli na kadhalika.
​

Photo courtesy of China Daily.​

Ushirikiano wa kimataifa huongeza manufaa kwa wakandarasi wa hapa nyumbani haswa katika ujenzi wa uwanja. Hebu fikiria mabadilishano ya utaalamu na ujuzi unaotokea wakati wa mchakato wa ujenzi, wafanyakazi wa Kitanzania wanapopata ujuzi muhimu kutoka kwa wenzao wa kimataifa watatumia ujuzi huo pindi ambapo wenzao wakishaondoka na kurudi makwao, Bodi za Usajili wa Makandarasi (CRB) na Bodi ya Usajili wa Wahandisi (ERB) zitakuwa mstari wa mbele kufanya kazi pamoja na shirikisho la mpira la Tanzania katika kuhakikisha kuwa viwanja vyetu vya ndani vinakuwa na ubora wa msingi. Hili sio tu kuwawezesha wafanyakazi wa ndani lakini pia kuweka msingi wa kizazi kijacho cha wataalamu wa ujenzi wenye ujuzi ndani ya Tanzania.

Wasiwasi kuhusu gharama ya kushirikiana na makampuni ya kimataifa ni sehemu ambayo kwa upande mmoja unahusu serikali moja kwa moja na kwa upande mwingine tutahitaji mikono ya watu binafsi kama vie, taasisi za kifedha, wafanyabiashara wakubwa pamoja na jamii kwa ujumla. Hata hivyo, viwanja vingi ndani ya Tanzania vipo chini ya usimamizi wa moja kwa moja wa chama cha CCM.
​

Photo courtesy of Mwananchi.​

Chama wanaona ni sahihi kuendelea kukaa na CCM Kirumba wakati Pamba Jiji imepanda daraja na kwenda Ligi Kuu ya NBC msimu ujao. Kwa hakika muundo wa ushirikiano wa sekta ya umma na binafsi ambapo serikali huchangia asilimia ya gharama ya mradi ni suala lenye mashiko ya kutosha. Nguvu inaweza kutolewa kwa kutazama na kuchunguza fursa za uwekezaji katika uwanja fulani kupitia haki za matangazo, na matukio mbalimbali ya kitaifa kama Saba Saba na Nane Nane au maadhimisho, kwa kufanya hivi kunaweza kuzalisha njia za ziada za mapato. Kwa kutumia mbinu mbalimbali za ufadhili. Tanzania inaweza kuhakikisha ujenzi wa miundombinu ya hadhi ya kimataifa bila kuweka mkazo usiostahili kwenye bajeti ya taifa.
​

Photo courtesy of Ilemela Municipal Council.​

Serikali ya Tanzania ifikie sehemu iachie viwanja vya mikoani viwe chini ya Halmashauri husika ilivipate wadau ambao wanaweza kuviendeleza vyema, nina Imani kuwa kila Halmashauri ina maafisa michezo pamoja na maafisa maendeleo, hawa wapate kupewa kazi za kufanya viwanja hivi vinapata maendeleo kiasi kwamba kila mkoa upate nafasi ya kuwa na mchezo mmoja wa ligi kuu ya NBC. Leo Simba dhidi ya Namungo basi mechi inachezwa Mara majira ya saa 8 na nusu na Uwanja Wa Karume upo bora, hakuna tope na wala mashabiki hawapati kadhia ya kunyeshewa na mvua. Kesho Yanga anacheza dhidi ya KMC huko Rukwa katika Uwanja wa Nelson Mandela majira ya saa 2 na nusu usiku, shughuli inaisha salama salimini pasipo hitilafu yoyote. Viwanja vya mikoani visiwe chini ya CCM tena bali viwe chini ya halmashauri na vyama vya soka vya mkoa husika chini ya usimamizi wa TFF.
​

Photo courtesy of Consolis.​

Hebu fikiria kampuni ya kimataifa ya Consolis ambayo kwa hakika inaonesha ubora wake katika Ujenzi, hawa walijenga uwanja wa Brann uliopo Norway huku wakiweka viti jumla ya 17,700 wapo watakaosema kuwa ni Mashabiki wachache ila Brann ni uwanja bora wenye kila huduma muhimu za kibinadamu. Kombe la Dunia 2010, Uwanja wa FNB mjini Johannesburg, Afrika Kusini ulifanyiwa marekebisho makubwa na kuitwa Soccer City Stadium. ArcelorMittal walitengeneza chuma kwa ajili ya jengo hili jipya lenye muundo wa kibuyu. Tuna nafasi za kubadilishana ujuzi na makampuni haya na kuvifanya viwanja vyetu kuwa bora.
​

Photo courtesy of X (Twitter).​

Hali ya sasa ya viwanja vya soka Tanzania inashindwa kuakisi mapenzi ya mashabiki wake na vipaji vya wachezaji wake. Viwanja kama CCM Kirumba, CCM Kambarage, CCM Sokoine, Mkwakwani, na vingine vinaonesha kuwa tunahitaji kuviboresha zaidi ili tupate nafasi ya kuonekana kimataifa ukizingatia kuwa timu zetu mbili pendwa Simba na Yanga zinazidi kujipatia wapenzi zaidi barani Afrika na Duniani. Hata hivyo, kushirikiana na makampuni ya kimataifa ya ujenzi kunatoa fursa nzuri ya kubadilisha utaalamu, na kukuza uzoefu wa soka wa kiwango cha kimataifa na kuipeleka Tanzania kwenye hatua ya kimataifa ya michezo.
​

"Tanzania Tuitakayo: Ubora wa Viwanja ndo Ubora wa Soka Letu."​

 

[Uhakika Bro]

Yas ushirikiano wa ndani na nje ya nchi ili kuzipata teknolojia za viwanja bora.

Baada ya hapo utamaduni wa wazawa kuvitunza viwanja hivyo katika ubora na hata kuziendeleza. Rai yangu ni kwamba isitokee kirudi nyuma tena kwa ubora.

Mambo kama; kukabidhiwa shule, na miundombinu ya ghorofa spika na kila mahali kitu halafu miaka kadhaa mbele mifumo haifanyi kazi haifai. Mfano shule zilizojengwa na waCuba, Kilakala,Kilosa etc.
Au mfano mwingine ni mwendokasi, suala la baadaye mara mageti hayazunguki, kadi hazisomi hatuyataki.

So tukijenga uwanja wenye ubora wa kimataifa, halafu baada ya muda ukarudi kuwa wa kilocal, awajibishwe muhusika/halmashauri kikamilifu