(Makala hii ilichapwa na RAI jana alhamisi)
Zitto hakuwatendea wananchi haki
na dkt gideon shoo
Naomba kutoa
taarifa rasmi kwamba nakusudia kuleta hoja ya kuunda kamati teule kuchunguza
mkataba mpya wa madini ambao Waziri wa Nishati na Madini ameusaini
bila kuzingatia maagizo ya Rais (wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) ya
kupitia mikataba ya madini aliyoyatoa mbele ya Bunge lako tukufu tarehe
30 Disemba, 2005.Õ Ð Zitto Zubeir Kabwe- Mbunge wa Kigoma Kaskazini,
Julai 16, 2007- Dodoma.
Bila ya kujiuma uma wala kujikwaa kijana huyo
alihakikisha kwamba takriban mwezi mmoja baadaye anaibuka tena katika
hadhara hiyo hiyo ya Bunge huko Dodoma na hoja yake kwapani.Kazi kubwa ambayo
ingemsibu ilikuwa ni kuthibitisha kwamba Waziri muhusika alikiuka
utaratibu na kufanya kinyume na maagizo ya mkuu wake wa kazi au tunaweza
hata kusema maagizo ya aliyempendekeza kuajiriwa na kuwa na wadhifa huo
mkubwa.Ni wazi kwamba anapotokea mwanasiasa, tena mwenye shahada ya chuo
kikuu, kuamua kuleta hoja mbele ya wenzake ambao bila shaka nao si
wazungu wa reli, bila shaka hiyo itakuwa hoja iliyokamilika.Lakini katika
hili la Zitto hoja iliyokuwa ikisubiriwa si ile ambayo ilikuja kuibuka
katika kipindi cha kuelekea mwisho wa kikao cha 9 cha Bunge la
Muungano. Kwa lugha ya mitaani ni kwamba kibao kiligeuzwa na mtuhumu akageuka
mtuhumiwa.Katika kuisukuma hoja tena nzito kama ya Zitto iliyokuwa
ikilenga kuonyesha udhaifu wa baadhi ya watendaji katika Serikali utafiti wa
kina ni muhimu sana. Lakini hata kabla ya utafiti wa kina ni muhimu
kujiridhisha kwamba hoja za msingi unazoziibua ni za msingi kweli kwa
maana ya kuongeza thamani katika kile unachokilenga. Bila shaka Zitto yote
hayo alikuwa amejiandaa nayo na naamini isingelimjia kichwani hata kwa
mbali sana kujaribu kuibua hoja ambayo haina mantiki na wala haina
ushahidi wa kutosha.Zitto alikuwa na ajenda ambayo bila shaka inafanana na
kazi mahsusi ambayo wametumwa kwenda kuifanya Dodoma. Ajenda ya kuibua
mambo ambayo yatasaidia katika kuongeza thamani katika maisha ya
Mtanzania.Kazi ya mbunge anayetambua wajibu wake ni kuingia katika uchambuzi
na uhojaji wa masuala ya msingi na bila shaka Zitto anastahili
kuingizwa katika kundi la wale ambao wanahangaika kutafuta kila chembe ya
nafasi ili kuwathibitishia waliowapigia kura kwamba si bure wakatumwa
kwenda kwenye jumba hilo lenye hadhi ya kipekee. Wana nia na uwezo wa
kuhakikisha kwamba mabadiliko ya kweli yanatokea kwa kumpatia Mtanzania
maisha bora zaidi.Mbunge anapokuwa bungeni anao wajibu kwa wapiga kura wake.
Kwa sababu kama wapiga kura wakigundua kwamba mbunge wao hawatetei
huko Dodoma, sasa ni kwa nini wamchague tena kwenye uchaguzi
unaofuata?Lakini jambo moja ni wazi katika hili la Zitto na wabunge wenzake nalo ni
lile la kutafuta mchawi. Ule usemi kwamba mchawi mkubwa wa mtu ni mtu
mwenyewe umejidhihirisha pale tulipotumbukizwa katika tamthilia ya
kuangalia jinsi hoja ilivyowasilishwa au ilivyokuwa imewasilishwa awali.
Inawezekana kabisa kwamba Zitto alikuwa na hoja na bila shaka bado kuna
hoja na wengi wanaamini kwamba ipo hoja. Katika kukubali ukweli huo ni
muhimu mambo kadhaa yakazingatiwa. La kwanza ni kwamba uzito wa hoja
hauwezi kuongezeka kwa kubandika tuhuma nyingine juu ambazo zina muonekano
wa kulenga mtu au kikundi cha watu fulani.Pili ni wazi kwamba katika
kujenga hoja yenye maslahi kwa umma ni vyema na busara zaidi kuiweka
katika mazingira ya kuilinda hoja yenyewe na tusikubali kuipaka sifa ambayo
inaweza kwa urahisi kabisa kutumika katika kuiua hoja yenyewe ya
msingi. Ikumbukwe kwamba kwa kila hoja kuna mpinga hoja na mpinga hoja
atatafuta kila udhaifu kuhakikisha kwamba anamalizana na hoja tajwa. Kwa
nini isiwe hivyo kama kuna kanuni na taratibu zilizowekwa kwa ajili ya
utoaji wa hoja zenyewe? Kanuni ambazo zinapovunjwa adhabu zake huwa ni
pamoja na kumtupa mtoa hoja nje ya ulingo yaani kumsimamisha kuhudhuria
vikao kwa muda fulani?Zitto alijaribu kujenga hoja lakini alisahau kwamba
tayari alikwisha kutumia lugha ambayo kama ilivyo ada kwa kila
aliyejiandaa kupangua hoja au hata kuiteteresha lakini ikafanikiwa,
ingelitumika kwa ajili ya kuitupilia mbali hata kama ni kwa muda
mfupi.Kilichomwangusha Zitto pengine ni ujana kwa sababu kuna taarifa kwamba aliaswa
kuepukana na lugha ya tuhuma za moja kwa moja dhidi ya mbunge mwenzake
hata kama huyo mbunge ni waziri.Inawezekana kuhoji, na ni halali kabisa,
kwamba hivi msamiati unawezaje kuua hoja nzito? Unaweza! Hasa
ikizingatiwa kwamba msamiati huo haukuwa wa jumla bali ni mahsusi uliomlenga mtu
maalumu. Hapo ndipo penye shughuli pevu.Kwa upande mmoja kuna Zitto
ambaye anaamini kabisa kwamba kuna hoja nzito katika mkataba wa mgodi wa
Buzwagi. Lakini Zitto huyo huyo akatanguliza dibaji iliyomuhusu
Waziri aliyelengwa katika tuhuma hizo. Ni dibaji hiyo iliyosisitiza kwamba
Waziri kasema uongo au Waziri kaliongopea Bunge.Zitto alitaka kutumia
ushawishi kwa wabunge wenzake bila ya kujali itikadi za kichama kuonyesha
kwamba kuna utata na maslahi ya umma yapo hatarini. Hiyo ni
hoja-tuhuma na ilikuwa haijafikia tamati.Katika Bunge kuna kanuni ambazo
zimekubalika miongoni mwa wabunge. Kanuni hizo zinatoa maelekezo kuhusu jinsi
ya kuwasilisha hoja na pia lugha inayokubalika wakati wa kufanya
hivyo.Katika kuwasilisha hoja uteuzi wa msamiati ni muhimu kwa sababu jambo
linalotangulizwa mbele ni kwamba muulizaji hutaka kutanabahishwa na ndiyo
sababu swali hupitia kwa Spika na kamwe hoja haiwezi kutolewa kama
hukumu kwa mantiki hiyo basi lugha ya kuhukumu haikubaliki. Ndivyo
walivyokubaliana hao wakubwa. Lugha inayotumika katika bunge huwa ni ya
kistaarabu na inayolenga katika dhana kwamba wabunge wote ni sawa na ni
wawakilishi wa wananchi kwa namna moja au nyingine.Kwa mantiki inayotokana
na nafasi yao katika jamii haikubaliki katika bunge kutumia lugha ya
kuhukumu bila ya kuwa na ushahidi wa kutosha.Ushahidi mzuri kuhusiana na
tuhuma dhidi ya Waziri ye yote ule unatosha si tu kumfukuza muhusika
kutoka katika kiti cha ubunge na kumnyangÕanya uwaziri bali pia unatakiwa
ili kuona ni namna gani muhusika anaweza kushitakiwa katika mahakama
ya kawaida kwa makosa ya kuhujumu uchumi au kudidimiza maslahi ya nchi
au kwenda na kinyume na maadiuli na miiko ya uongozi.Hakuna bunge
linaloweza kuwa na amani kama wajumbe wake wataachiwa kutumia lugha za
kuhukumu tena zinazofisha kwa kiasi kikubwa sifa za mbunge mwingine.Bunge
linaloruhusu lugha za hukumu kama vile kudai kwamba mtu ni mwongo au
fisadi n.k. hali kadhalika kuruhusiwa kwa lugha za kejeli, matusi na hukumu
zisizokuwa na mahakama lazima litaishia kudharaulika kwa sababu ngumi
na makonde ya kila aina vitakuwa ni mambo ya kawaida.Hata hivyo,
inapotokea kwamba mtoa hoja anasimama kidete na kumnyooshea mwenzake kidole
kuhusu tuhuma za tabia za kishenzi, kwamba tuhuma aliyoitoa kuhusu tabia
ya kishenzi, kwa sababu wizi, uongo n.k. ni katika kundi la tabia za
kishenzi, ndivyo hivyo na hakuna simile, basi ili tuhuma hiyo
isichukuliwe kuwa ni matusi ya rejareja ni lazima atoe ushahidi hadharani
kuyathibitisha hayo. Anapodiriki mtu kujitosa na kumtuhumu mwingine hadharani
ni lazima kuwepo na ushahidi wa kutosha kuthibitisha hayo.Ushahidi huo
ni muhimu ili aliyemwingiza muongo huyo kwenye chombo adhimu kama bunge
atambue kwamba hana mtetezi na aliyechaguliwa atambue kwamba
amegundulika udhaifu wake huo usio wa kistaarabu. Hivyo ndivyo inavyotakiwa kuwa
na si vinginevyo.Katika hali hiyo basi Zitto alitakiwa, kabla ya
lolote lile kutoa ushahidi wa uongo wa Waziri ili kutoonekana kamba
kamtukana tu bila ya sababu yoyote. Au ili kutenda haki kwa wananchi basi
angeliondoa tuhuma zake hizo walau kwa muda ili kutoa nafasi kwa hoja ya
msingi kuweza kusikilizwa na kusonga mbele kwani kilichomvurugia mambo ni
msamiati ambao angeliweza tu kuuchomoa kama mbinu ya kivita.Pengine
katika kuisaidia demokrasia ya nchi yetu Zitto angelikuja na hoja yake ya
kuhoji uhalali wa mkataba wa Buzwagi na kuwaachia wabunge wenzake
waamue kama kweli hakuna matatizo na kama matatizo hayo yanaweza kuingizwa
katika kundi la uongo. Zitto alishiriki katika kuvuruga mjadala mzuri
ambao pengine ungelitusaidia sisi na wananchi wa Jimbo la Waziri
kujithibitishia kama anafaa au hafai.Kwa mujibu wa kanuni zilizokuwapo hadi
Bunge linamaliza muda wake wa kikao Agosti 17 ilikuwa ni kazi ya Zitto
kuthibitisha hadharani uongo wa Waziri Karamagi. Hakufanya hivyo na badala
yake akashupalia hoja yake na matokeo yake ikawa rahisi sana
kushughulika naye kwa wale ambao walilenga kutafuta njia ya kumpiga dafurau. Na
katika kupigwa dafurau Zitto aliirahisisha mno kazi hiyo kiasi kwamba
wahusika walibaki kumnyooshea kidole na kumwonyesha ni kwa kiasi gani
hajui michezo ya kisiasa.Ni wazi kwa kutosimama na kutaka kufanya mbinu
tofauti katika suala hili Zitto hakuwatendea haki Watanzania ambao
alionekana kama kutaka kuwasaidia pamoja na mambo mengine kutaka kujua jinsi
serikali yao inavyoendeshwa. Pengine jambo kubwa ambalo Zitto
ametusaidia katika kipindi hiki ni kuonyesha kwamba huwezi kupambana na CCM kwa
kupayuka tu. Ili kuweza kuiweka mahali pa kufanya kazi zake kwa
uadilifu zaidi ni lazima akina Zitto wajipange upya na kutambua kwamba siasa
za umaarufu wa reja reja zina hasara zake. Tafakuri ya kina ndio siri
ya mafanikio si ndani ya Bunge bali mahali popote pale kwenye maisha. Kwa makala zaidi, maoni na picha, tembelea;
http://mjengwa.blogspot.com