Tundu Antipas Lissu special thread (CHADEMA CHAIRMAN)

TUNDU LISSU ANAFANYA MAJUMUISHO YA MWISHO MAHAKAMANI

SEHEMU YA 10.

Kwa kutumia kesi ya Khatibu Gandi na Grey Kungu Mataka, naomba Mahakama itupilie mbali mashitaka haya kwa mujibu wa Kifungu cha 39(2)(d).

Mashtaka walipaswa kuthibitisha uhaini katika kesi hii.

Waheshimiwa Majaji, nimemaliza suala la tatu. Naomba niende katika suala la nne.

Suala la nne ni: Je, hayo maneno yaliyotamkwa na mshitakiwa yanatengeneza kosa lolote linalotambuliwa na sheria za nchi hii?

Kama hayo maneno hayatambuliwi kwa mujibu wa sheria, hayawezi kuwa kosa.

Waheshimiwa Majaji, suala hili lilijitokeza kutokana na tuhuma ya upande wa mashtaka wakati wa Preliminary Hearing.

Kwamba hayo maneno yaliyosemwa yalikuwa ni kosa la jinai.

Ukurasa wa 131, Waheshimiwa Majaji.

Wakaona haya maneno yanatengeneza kosa, wakapeleka kwa ZCO, na ZCO akatuleta hapa.

Tuhuma inasema hivi: Kwenye mkutano wa tarehe 03 April 2025, mtuhumiwa alidhihirisha nia yake ya kihaini kwa kusema na kuchapisha maneno yafuatayo.

Wanasema kitu kimoja sahihi hapa. Wanasema hivi: “Msimamo huu unaashiria uasi.” Ni kweli. Ni kweli tunaenda kuhamasisha uasi, tunaenda kukinukisha vibaya sana.

Waheshimiwa Majaji, hakuna mahali popote ambapo upande wa mashtaka wamefafanua haya maneno.

Kwamba kuvuruga uchaguzi maana yake ni nini? Hawajasema kuhamasisha uasi ni nini na kwa nini ni kosa.

Hawajasema kuzuia uchaguzi ni nini na kwa nini ni kosa.

Hawajafafanua “kukinikisha” ni nini na kwa nini ni kosa.

Waheshimiwa Majaji, siyo wajibu wangu mahali popote.

Siyo wajibu wangu kisheria.

Ni wajibu wa upande wa mashtaka kufafanua hayo maneno yana maana gani na kufafanua kwa nini hayo maneno ni kosa.

It’s the question of burden of proof.

The prosecution bears the burden of proof and it never shifts.

Na hawajafafanua hayo maneno; wameleta hisia juu ya hayo maneno.

Waheshimiwa Majaji, ushahidi wa upande wa mashtaka juu ya haya maneno upo katika ukurasa wa 146 kwa PW1, ukurasa wa 183 hadi 184 kwa PW2, na ukurasa wa 444 hadi 446 kwa PW16.

WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE
 
TUNDU LISSU ANAFANYA MAJUMUISHO YA MWISHO MAHAKAMANI

SEHEMU YA 11.

Waheshimiwa Majaji, mashahidi wote watatu hawa, without exception, wamesema haya maneno yanatengeneza kosa la uhaini.

Wametoa sababu zilezile kwamba maneno hayo ni uhaini kwa sababu ni mapolisi walewale.

Waheshimiwa Majaji, mashahidi wa utetezi wote wamesema maneno hayo siyo kosa kwa mujibu wa sheria za Tanzania.

Kwa DW1, ukurasa wa 596 na 623.

Kwa DW2, zipo ukurasa wa 671 to 672, 679, 681, 699–700, 703, and 726 to 728.

Kwa DW3, ushahidi wake upo ukurasa wa 747 to 750, 753 to 754, 787 na 797.

Kwa DW4, ushahidi wake upo kwenye kurasa za 805 hadi 806, 810 hadi 811, 814, 818 na 831.

Kwa DW5, ushahidi wake upo kwenye kurasa za 889 hadi 890, 930 na 932.

Waheshimiwa Majaji, mashahidi wote wa utetezi wamedai kwamba hayo maneno yanayodaiwa ni ya uhaini hayana kosa kwa sheria ya Tanzania.

Waheshimiwa Majaji, kwa sababu kuna pande mbili za ushahidi zinazopingana, je, upi ni msimamo wa sheria katika jambo hili?

Mahali pa kuanzia ni katika Ibara ya 28(4), na maneno ya Katiba yote katika Ibara hii ni muhimu.

Uhaini, kama unavyofafanuliwa na sheria, utakuwa ni kosa la juu kabisa.

Waheshimiwa Majaji, uhaini kwa nchi hii ni ule uliofafanuliwa na sheria, na nje ya sheria ni maneno matupu.

Sasa Waheshimiwa Majaji, kwa vile uhaini unatakiwa ufafanuliwe na sheria, ni sheria ipi inafafanua?

Ni Kifungu cha 39 ndiyo kinafafanua.

Kifungu cha 39 ni kifungu muhimu sana katika kesi hii.

Kama ninayotuhumiwa kuyafanya yapo katika kifungu hiki, hakuna uhaini hapo; ni maneno matupu.

Kifungu cha 39 kina vipengele vinne.

Kuna matendo 10 ambayo yametajwa kama uhaini.

WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI.
 
Kazi yako ni njema Manyanza
 
Kwaiyo anafungwa lini au bado anajaribu kulia lia kwa Majaji wamuonea uruma 🤠
 
Lissu akifika Mahakamani ngumi juu vitimbi vingi tambo !!!

Baada ya muda anaanza kulia kulia ili kuonewa uruma kwamba yeye sio mhaini 🤠🤠
 
TUNDU LISSU ANAFANYA MAJUMUISHO YA MWISHO MAHAKAMANI


SEHEMU YA 12.

1. Ni kumuua au kujaribu kumuua Rais — 39(1)(a).

2. Kuendesha vita dhidi ya Jamhuri ya Muungano — 39(1)(b).

Waheshimiwa Majaji, tunaingia 39(2). Kuna matendo manne ambayo ukitenda unakuwa umetenda uhaini.

3. Kutengeneza nia ya kuwezesha au kusababisha mtu au kikundi kumjeruhi Rais. Kumpiga Rais, kumjeruhi Rais, huo ni uhaini.

4. Kutengeneza nia ya kuwezesha au nia ya wengine kuwezesha au kusababisha Rais apinduliwe kwa njia zisizo halali kutoka katika nafasi yake ya Urais, au kumtoa katika nafasi yake ya Amiri Jeshi Mkuu — 39(2)(a).

5. Ukitengeneza nia ya kuwezesha mtu au kikundi kusababisha au kuwezesha kulimdukiwa Serikali ya Jamhuri ya Muungano — 39(2)(c).

6. Ukitengeneza nia ya kuwezesha au kutengeneza nia ya mtu kuwezesha au kikundi cha watu kutishia Bunge au Mahakama ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Kosa mengine yapo kwenye 39(3).

7. Ukijiunga au kujishirikisha na maadui wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, au ukawapa kinywaji au chakula maadui wa Jamhuri — 39(3)(a).

8. Kuchochea mtu yeyote kuivamia nchi ya Jamhuri ya Muungano kwa silaha. Mfano, ukileta M23 Tanzania, ni uhaini — 39(3)(b).

9. Mtu yeyote atakayechukua silaha ndani ya Jamhuri ya Muungano kwa lengo la kulazimisha mambo dhidi ya Serikali ya Jamhuri ya Tanzania — 39(3)(c).

10. Mtu yeyote aliye na utii kwa Jamhuri ya Muungano ya Tanzania akisaidia maadui wa Jamhuri ya Muungano kwa lengo la kuzuia shughuli za kijeshi au kuhatarisha maisha katika operesheni za kijeshi — 39(3)(d).

Sasa, Waheshimiwa Majaji, kama hayo ndiyo uhaini kama ilivyotafsiriwa na sheria.

Tuanze na “tutavuruga uchaguzi.”

Ipo wapi katika hayo yaliyofafanuliwa na Kifungu cha 39 cha Kanuni ya Adhabu?

Twende kwenye “tutazuia uchaguzi.” Haipo, siyo constructively.

Twende kwenye “tuhamasisha uasi.” Ipo wapi?

Kwa Kiingereza ni “rebellion”, ama kama ambavyo tulisomewa katika kamusi: “Kupinga jambo kwa nguvu.”

Twende kwenye “kukinikisha.” Ipo wapi?

Ili walau leo wanangu, wherever they are, wajue baba yao yupo gerezani kwa mwaka mmoja na nusu. Baba yao kuna kosa kafanya. Haipo.

Waheshimiwa Majaji, kwenye haya ya sheria yapo wapi? Hayapo.

Nimefungwa mwaka mmoja na nusu kwa uonevu.

Nimeonewa.

Nina ndugu hapa, wanakuja kila siku hapa nimefungwa.

Nina wanachama hapa, wanakuja kutoka kila mahali. Mwenyekiti wao nimefungwa, nipo gerezani.

(Watu wanalia.)

Nalindwa na askari kama vile ni muuaji. Kwa kosa gani?

Waheshimiwa Majaji, kama haya hapo, ugomvi hapa ni uchaguzi.

Tulitaka kuzuia uchaguzi, tulitaka kuvuruga uchaguzi.

Twende break.

Lissu: Sawa, Mheshimiwa.

Jaji Ndunguru: Upande wa mashtaka?

Job Mrema: Hatuna pingamizi, Mheshimiwa.

Jaji Ndunguru: Bado sana kuwasilisha.

Lissu: Siwezi kusema nikajifunga.

Nisije nikafanya mambo kwa hisia.

Jaji Ndunguru: Basi tutabreak kwa saa moja na nusu. Tutarudi hapa saa 8:30.

Majaji wanatoka.

TUKUTANE SAA 8:30 MCHANA.
 
TUNDU LISSU ANAFANYA MAJUMUISHO YA MWISHO MAHAKAMANI

SEHEMU YA 13.

MAHAKAMA IMEREJEA TENA MUDA HUU.

Lissu ameingia pamoja na Majaji ili kuzuia asishangiliwe, ila milango ilikuwa tofauti.

Jaji Ndunguru: Naomba tuendelee.

Nassoro Katuga: Iwapendeze Waheshimiwa Majaji, kolamu ipo kama awali, isipokuwa Ajuaye Zegeli amepata dharura, hatokuwepo.

Mshtakiwa yeye yupo.

Tupo tayari kuendelea, Waheshimiwa.

Lissu: Waheshimiwa Majaji, mimi nipo tayari.

(Lissu anapanga vitu vyake.)

Jaji Ndunguru: Tuendelee.

Lissu: Waheshimiwa Majaji, nilipo-break nilikuwa nimependekeza tuingie kwenye hoja ya Sheria ya Uchaguzi.

Jaji Ndunguru: Sheria ya Uchaguzi?

Lissu: Kama nilivyosema, kosa la uhaini kama lilivyofafanuliwa katika Katiba, siyo kosa ninaloshitakiwa nalo kwenye Kanuni ya Adhabu.

Kanuni ya Adhabu ndiyo sheria pekee ambayo imefafanua kosa la uhaini.

Kwa hiyo, haya matendo ambayo nimeshitakiwa nayo hayafiti katika sehemu yoyote katika moja wapo ya matendo 10 ambayo Kifungu cha 39 kimeyataja kwamba ukiyafanya haya, utakuwa umefanya kosa la uhaini.

Maana yake ni kwamba mimi sijafanya kosa lolote la uhaini. (Lolote.)

Sasa, Waheshimiwa Majaji, kama sijafanya kosa lolote la uhaini, je, nimefanya kosa lingine lolote kwa mujibu wa sheria za Tanzania?

Ndicho ninachotaka tujadili.

Waheshimiwa Majaji, maneno ninayolalamikiwa hapa ni maneno yanayohusu uchaguzi, kuzuia uchaguzi, kuvuruga uchaguzi; uchaguzi ndiyo ulikuwa unalalamikiwa hapa.

Je, hayo maneno ni makosa kwa mujibu wa sheria za Tanzania?

Waheshimiwa Majaji, jibu la swali hili linajulikana kupitia Sheria Na. 1 ya Mwaka 2024 ya Uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani.

Waheshimiwa Majaji, sheria hii ndiyo iliyotumika kwa mara ya kwanza katika yale maafa ya Oktoba 29 mwaka jana.

Ilitungwa kwa ajili ya uchaguzi wa 2025 ambao ulikuwa ufanyike, badala yake ikawa maafa kuliko maafa yote tangu Vita vya Majimaji, kwa mujibu wa taarifa ya DW Radio.

Je, sheria hii inayatambua kama ni makosa ya jinai?

Waheshimiwa Majaji, jibu lipo kwenye Sura ya Saba ya Sheria hiyo ya Uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani.

Sura ya Saba, Waheshimiwa Majaji, kichwa chake cha habari ni “Makosa na Adhabu Zake.”

Makosa yanayohusu uchaguzi na adhabu zake.

WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI.
 
TUNDU LISSU ANAFANYA MAJUMUISHO YA MWISHO MAHAKAMANI

SEHEMU YA 14.

Waheshimiwa Majaji, sheria hii katika Sura ya 7 imeorodhesha jumla ya makosa 23 na adhabu zake.

Kuanzia Kifungu cha 114 hadi Kifungu cha 136 ni orodha ya makosa na adhabu zake.

Makosa ambayo ukiyatenda unaweza kushitakiwa na ukafungwa au ukapewa adhabu nyingine za kijinai.

Maneno ambayo tunataka kuyajua kama ni makosa ni:

“Tutahamasisha uasi, tutavuruga uchaguzi, tutazuia uchaguzi.”

Yale yote ambayo yamekuwa yakiimbwa: “Uhaini, uhaini, uhaini, uhaini.”

Uzuri wa sheria hii ni kwamba imeandikwa kwa Kiswahili.

Waheshimiwa Majaji, kosa la kwanza lipo Kifungu cha 114 cha sheria hii.

Linaitwa “Makosa yanayohusu uandikishaji wa wapiga kura.”

Lipo kwenye kuvuruga uchaguzi? Kuzuia uchaguzi? Kuhamasisha uasi?

Halipo.

Kosa la pili linaitwa “Kutumia wadhifa kushawishi watu wengine wasiteuliwe kuwa wagombea.”

Ninashtakiwa nalo?

Hakuna.

Hilo la pili lipo Kifungu cha 115.

Halihusu kuzuia uchaguzi.

Kosa la tatu ni “Mwenendo usiofaa wa Mtendaji wa Uchaguzi.”

Mimi si mtendaji wa uchaguzi, halinihusu.

Kosa la nne ni “Makosa yanayohusu Daftari la Wapiga Kura na Kadi za Wapiga Kura.”

Linahusika kwenye haya mashtaka?

Halihusiki.

Lipo Kifungu cha 119 cha sheria.

Kosa la tano ni “Mwenendo usiofaa wa Maafisa Waandikishaji,” Kifungu cha 120.

Mimi sikuwa afisa mwandikishaji.

Kosa la sita ni “Kosa linalohusu fomu za uteuzi au karatasi za wapiga kura.”

Kosa la saba lipo Kifungu cha 122 cha sheria, linahusu “Matangazo ya uongo ya kujitoa.”

Sijashitakiwa kwa hilo, sihusiki.

Kosa la nane ni “Vishawishi vya rushwa kwa ajili ya kujitoa.”

Hilo vilevile sihusiki nalo.

Waheshimiwa Majaji, kwenye Kifungu cha 124, kinasema “Makosa Mengineyo.”

Kifungu kina sehemu inayosema “Kutoa tamko la uongo katika chaguzi.”

Sijashitakiwa kwa kutoa tamko la uongo.

Waheshimiwa Majaji, kosa la tisa linahusu utunzaji wa siri.

Kuna siri nyingi ambazo wanaosimamia uchaguzi wanakuwa nazo.

Ukivujisha hizo siri, kwa mujibu wa Kifungu cha 125, ni kosa.

Kosa la 10 ni katika Kifungu cha 126: “Kosa la Hongo, Takrima au Kurubuni Mtu.”

Kwa hiyo, sihusiki.

Kosa la 11 ni Impersonation (kujifanya mtu mwingine).

Unachukua kadi ya mwenzako, unajifanya wewe ndiye yeye.

Halinihusu.

WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI.
 
You must log in or register to reply here.
Menu
Log in
Register
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…