Tundu Antiphas Mughwai Lissu ni mwanasheria, mwanaharakati wa haki za binadamu, na mwanasiasa mashuhuri wa Tanzania.
Amekuwa akihusishwa sana na harakati za kutetea demokrasia, utawala wa sheria, na haki za wananchi. Yeye pia ni mwanachama wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) na amewahi kugombea urais wa Tanzania.
Maelezo Binafsi
Jina Kamili: Tundu Antiphas Mughwai Lissu
Tarehe ya Kuzaliwa: 20 Januari 1968
Mahali alipozaliwa: Ikungi, Mkoa wa Singida, Tanzania
Nafasi za Kisiasa: Mwanachama wa CHADEMA, Mbunge wa Singida Mashariki (2010–2020), na mgombea urais wa Tanzania kupitia CHADEMA mwaka 2020.
Elimu: Mwanasheria mwenye shahada za juu katika sheria na haki za binadamu.
---
Elimu
1. Shule ya Msingi: Msingi ya Mitunduru, Singida (1980–1986)
2. Elimu ya Sekondari:
Ilboru Secondary School, Arusha (1987–1990)
Mazengo High School, Dodoma (1991–1993)
3. Shahada ya Kwanza:
Shahada ya Sheria (LL.B.) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (1994–1997).
4. Shahada ya Uzamili:
Master’s in Law (LL.M.) kutoka Chuo Kikuu cha Warwick, Uingereza, akibobea katika Haki za Binadamu na Utawala Bora.
---
Kazi ya Kisheria na Kisiasa
1. Mwanasheria na Mwanaharakati
Lissu amefanya kazi kama wakili wa haki za binadamu, akitetea masuala ya ardhi, uhuru wa vyombo vya habari, na haki za wananchi, mara nyingi akiwakilisha wanyonge mahakamani.
Alikuwa mshauri wa masuala ya sheria kwa mashirika mbalimbali ya kimataifa na ya kitaifa, ikiwemo Legal and Human Rights Centre (LHRC).
2. Mbunge wa Singida Mashariki (2010–2020)
Akiwa mbunge wa CHADEMA, Lissu alijulikana kwa uwezo wake wa kujenga hoja na kusimama kidete dhidi ya maamuzi yenye utata ya serikali.
3. Rais wa Tanganyika Law Society (TLS)
Aliongoza Chama cha Mawakili Tanganyika (TLS), akifanya juhudi za kutetea uhuru wa sheria na mawakili nchini Tanzania.
4. Mgombea Urais (2020)
Lissu aligombea urais wa Tanzania kupitia CHADEMA kwenye uchaguzi mkuu wa 2020, ambapo alisimama kama mpinzani mkuu wa Rais John Pombe Magufuli.
---
Matukio Muhimu
1. Kupigwa Risasi (2017):
Mnamo Septemba 2017, Lissu alinusurika jaribio la kuuawa baada ya kupigwa risasi zaidi ya 16 na watu wasiojulikana nje ya makazi yake mjini Dodoma.
Alipata matibabu ya muda mrefu nchini Kenya na baadaye Ubelgiji, ambapo alipata upasuaji kadhaa na matibabu ya kurejesha afya yake.
2. Utetezi wa Demokrasia:
Lissu amekuwa mstari wa mbele kupinga vitendo vya ukandamizaji wa kisiasa, ukosefu wa haki, na matumizi mabaya ya mamlaka.
---
Uchapishaji
Lissu amechapisha makala na vitabu kadhaa kuhusu masuala ya sheria, haki za binadamu, na demokrasia, yakiwemo:
"Constitutionalism and the Rule of Law in Tanzania"
"A False Start in Constitution Making: The Politics of the New Constitution in Tanzania"
---
Maisha ya Kibinafsi
Hali ya Ndoa: Ameoa na ni baba wa watoto kadhaa.
Hali ya Afya: Baada ya majeraha ya 2017, Lissu bado anapata matibabu ya mara kwa mara, lakini ameendelea kujitokeza kisiasa.
VS
Paul Makonda (jina halisi Daudi Albert Bashite) ni mwanasiasa wa Tanzania ambaye amewahi kushika nafasi ya Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam. Yeye ni maarufu kwa uongozi wake wenye utata na hatua za kipekee katika masuala mbalimbali, hususan vita dhidi ya dawa za kulevya na kampeni za kimaadili.
Maelezo ya Kazi na Elimu
Jina: Daudi Albert Bashite (anajulikana kama Paul Makonda)
Tarehe ya Kuzaliwa: 1982 (takriban)
Elimu: Maelezo kamili ya historia yake ya elimu hayajawahi kuwekwa wazi kabisa, na kumekuwa na utata kuhusu baadhi ya nyaraka zinazodaiwa kuwa za kitaaluma.
Uteuzi: Mwaka 2016, aliteuliwa kuwa Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam na Rais John Pombe Magufuli.
Majukumu Makuu Akiwa Mkuu wa Mkoa
1. Vita Dhidi ya Dawa za Kulevya
Alianzisha kampeni kubwa ya kupambana na biashara na matumizi ya dawa za kulevya, akiwataja waziwazi watu waliodhaniwa kuhusika, wakiwemo watu maarufu.
Hatua hizo zilizua mijadala mikali, huku wengine wakimpongeza kwa juhudi zake na wengine wakimkosoa kwa kuvunja taratibu za kisheria.
2. Kampeni ya Kimaadili
Aliendesha kampeni za kulinda maadili ya jamii, ikiwa ni pamoja na kulenga mitindo fulani ya maisha ambayo alidai yanaenda kinyume na maadili ya taifa.
3. Masuala ya Miundombinu na Huduma za Jamii
Alisimamia miradi ya maendeleo kama vile ujenzi wa barabara na kuboresha huduma za afya na elimu jijini Dar es Salaam.
Mafanikio na Utata
Mafanikio:
Alikuwa na ufuasi mkubwa kutoka kwa baadhi ya watu kwa msimamo wake mkali dhidi ya dawa za kulevya na masuala ya maadili.
Alisifiwa kwa juhudi zake za kuhamasisha maendeleo na usafi wa mji wa Dar es Salaam.
Utata:
Utendaji wake mara nyingi ulikosolewa kwa madai ya kuvunja haki za binadamu, kama vile kuwataja watu hadharani bila ushahidi wa kutosha.
Kulikuwa na tuhuma kuhusu uhalali wa vyeti vyake vya kitaaluma.
Maisha ya Kibinafsi
Paul Makonda ameweka maisha yake ya kibinafsi kuwa siri kwa kiasi kikubwa, ingawa ni mume na watoto
Amekuwa akihusishwa sana na harakati za kutetea demokrasia, utawala wa sheria, na haki za wananchi. Yeye pia ni mwanachama wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) na amewahi kugombea urais wa Tanzania.
Maelezo Binafsi
Jina Kamili: Tundu Antiphas Mughwai Lissu
Tarehe ya Kuzaliwa: 20 Januari 1968
Mahali alipozaliwa: Ikungi, Mkoa wa Singida, Tanzania
Nafasi za Kisiasa: Mwanachama wa CHADEMA, Mbunge wa Singida Mashariki (2010–2020), na mgombea urais wa Tanzania kupitia CHADEMA mwaka 2020.
Elimu: Mwanasheria mwenye shahada za juu katika sheria na haki za binadamu.
---
Elimu
1. Shule ya Msingi: Msingi ya Mitunduru, Singida (1980–1986)
2. Elimu ya Sekondari:
Ilboru Secondary School, Arusha (1987–1990)
Mazengo High School, Dodoma (1991–1993)
3. Shahada ya Kwanza:
Shahada ya Sheria (LL.B.) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (1994–1997).
4. Shahada ya Uzamili:
Master’s in Law (LL.M.) kutoka Chuo Kikuu cha Warwick, Uingereza, akibobea katika Haki za Binadamu na Utawala Bora.
---
Kazi ya Kisheria na Kisiasa
1. Mwanasheria na Mwanaharakati
Lissu amefanya kazi kama wakili wa haki za binadamu, akitetea masuala ya ardhi, uhuru wa vyombo vya habari, na haki za wananchi, mara nyingi akiwakilisha wanyonge mahakamani.
Alikuwa mshauri wa masuala ya sheria kwa mashirika mbalimbali ya kimataifa na ya kitaifa, ikiwemo Legal and Human Rights Centre (LHRC).
2. Mbunge wa Singida Mashariki (2010–2020)
Akiwa mbunge wa CHADEMA, Lissu alijulikana kwa uwezo wake wa kujenga hoja na kusimama kidete dhidi ya maamuzi yenye utata ya serikali.
3. Rais wa Tanganyika Law Society (TLS)
Aliongoza Chama cha Mawakili Tanganyika (TLS), akifanya juhudi za kutetea uhuru wa sheria na mawakili nchini Tanzania.
4. Mgombea Urais (2020)
Lissu aligombea urais wa Tanzania kupitia CHADEMA kwenye uchaguzi mkuu wa 2020, ambapo alisimama kama mpinzani mkuu wa Rais John Pombe Magufuli.
---
Matukio Muhimu
1. Kupigwa Risasi (2017):
Mnamo Septemba 2017, Lissu alinusurika jaribio la kuuawa baada ya kupigwa risasi zaidi ya 16 na watu wasiojulikana nje ya makazi yake mjini Dodoma.
Alipata matibabu ya muda mrefu nchini Kenya na baadaye Ubelgiji, ambapo alipata upasuaji kadhaa na matibabu ya kurejesha afya yake.
2. Utetezi wa Demokrasia:
Lissu amekuwa mstari wa mbele kupinga vitendo vya ukandamizaji wa kisiasa, ukosefu wa haki, na matumizi mabaya ya mamlaka.
---
Uchapishaji
Lissu amechapisha makala na vitabu kadhaa kuhusu masuala ya sheria, haki za binadamu, na demokrasia, yakiwemo:
"Constitutionalism and the Rule of Law in Tanzania"
"A False Start in Constitution Making: The Politics of the New Constitution in Tanzania"
---
Maisha ya Kibinafsi
Hali ya Ndoa: Ameoa na ni baba wa watoto kadhaa.
Hali ya Afya: Baada ya majeraha ya 2017, Lissu bado anapata matibabu ya mara kwa mara, lakini ameendelea kujitokeza kisiasa.
VS
Paul Makonda (jina halisi Daudi Albert Bashite) ni mwanasiasa wa Tanzania ambaye amewahi kushika nafasi ya Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam. Yeye ni maarufu kwa uongozi wake wenye utata na hatua za kipekee katika masuala mbalimbali, hususan vita dhidi ya dawa za kulevya na kampeni za kimaadili.
Maelezo ya Kazi na Elimu
Jina: Daudi Albert Bashite (anajulikana kama Paul Makonda)
Tarehe ya Kuzaliwa: 1982 (takriban)
Elimu: Maelezo kamili ya historia yake ya elimu hayajawahi kuwekwa wazi kabisa, na kumekuwa na utata kuhusu baadhi ya nyaraka zinazodaiwa kuwa za kitaaluma.
Uteuzi: Mwaka 2016, aliteuliwa kuwa Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam na Rais John Pombe Magufuli.
Majukumu Makuu Akiwa Mkuu wa Mkoa
1. Vita Dhidi ya Dawa za Kulevya
Alianzisha kampeni kubwa ya kupambana na biashara na matumizi ya dawa za kulevya, akiwataja waziwazi watu waliodhaniwa kuhusika, wakiwemo watu maarufu.
Hatua hizo zilizua mijadala mikali, huku wengine wakimpongeza kwa juhudi zake na wengine wakimkosoa kwa kuvunja taratibu za kisheria.
2. Kampeni ya Kimaadili
Aliendesha kampeni za kulinda maadili ya jamii, ikiwa ni pamoja na kulenga mitindo fulani ya maisha ambayo alidai yanaenda kinyume na maadili ya taifa.
3. Masuala ya Miundombinu na Huduma za Jamii
Alisimamia miradi ya maendeleo kama vile ujenzi wa barabara na kuboresha huduma za afya na elimu jijini Dar es Salaam.
Mafanikio na Utata
Mafanikio:
Alikuwa na ufuasi mkubwa kutoka kwa baadhi ya watu kwa msimamo wake mkali dhidi ya dawa za kulevya na masuala ya maadili.
Alisifiwa kwa juhudi zake za kuhamasisha maendeleo na usafi wa mji wa Dar es Salaam.
Utata:
Utendaji wake mara nyingi ulikosolewa kwa madai ya kuvunja haki za binadamu, kama vile kuwataja watu hadharani bila ushahidi wa kutosha.
Kulikuwa na tuhuma kuhusu uhalali wa vyeti vyake vya kitaaluma.
Maisha ya Kibinafsi
Paul Makonda ameweka maisha yake ya kibinafsi kuwa siri kwa kiasi kikubwa, ingawa ni mume na watoto
