Influenza
JF-Expert Member
- Jul 1, 2018
- 1,566
- 4,013
Ni kwa kiwango gani Kiongozi lazima anatakiwa kuanguka hadi majirani zake waanze kujifanya kana kwamba hayupo? Hilo ndilo swali lenye ukakasi linaloizunguka Tanzania na Rais wake, Samia Suluhu Hassan, baada ya yeye na nchi yake kutotajwa kabisa katika Mkutano wa Wakuu wa Nchi wa SADC wiki hii — kana kwamba wamefutwa — na Rais Cyril Ramaphosa wa Afrika Kusini.
Katika hotuba yake ya ufunguzi, Ramaphosa alisema: “Mheshimiwa Emerson Dambuzo Mnangagwa, Rais wa Jamhuri ya Zimbabwe na Mwenyekiti anayemaliza muda wake wa SADC, Mheshimiwa Rais, Profesa Peter Mutharika, Rais wa Jamhuri ya Malawi na Mwenyekiti wa Kamati ya SADC ya Masuala ya Siasa, Ulinzi na Ushirikiano wa Usalama. Mheshimiwa, Mfalme Swati III wa Ufalme wa Eswatini.”
Katika kikao cha mtandaoni kilichoongozwa na Rais Cyril Ramaphosa, ambacho kilihitimisha kipindi cha Afrika Kusini kuwa mwenyekiti wa muda wa SADC baada ya uongozi wa Madagascar kuingia kwenye mgogoro, jambo moja lilijitokeza wazi: kutotajwa kwa serikali ya Suluhu. Serikali yake, ambayo tayari imekuwa ikikabiliwa na tuhuma za ukandamizaji wa umwagaji damu baada ya uchaguzi, haikutajwa kabisa katika hotuba za pongezi za Ramaphosa. Aliisifu Malawi na Rais wake Peter Mutharika kwa ushindi wao wa hivi karibuni wa uchaguzi. Hata alituma salamu za rambirambi kwa wananchi wa Madagascar kutokana na machafuko ya kijeshi. Lakini kuhusu Tanzania — kimya cha Ramaphosa kilisema mengi zaidi kuliko maneno yoyote ya kidiplomasia yangeweza kusema.
Ramaphosa aliendelea: “Waheshimiwa, nianze kwa kumpongeza Profesa Peter Mutharika, Rais wa Malawi, kwa ushindi wake wa hivi karibuni katika uchaguzi, na kumtakia kila la heri katika kazi yake kwa ajili ya watu wa Malawi. Leo tumekusanyika si tu kujadili ajenda yetu, bali kuthibitisha dhamira yetu ya pamoja ya kudumisha amani, utulivu, na ustawi wa kanda yetu. Tangu kuanzishwa kwake, SADC imekuwa taa ya mshikamano, jamii inayojengwa juu ya misingi ya umoja, amani, manufaa ya pamoja, na usawa wa mamlaka ya kitaifa."
“Kadri misingi hii inavyopimwa na changamoto zinazoongezeka, tunaitwa kuchukua hatua kwa uharaka na busara ili kuimarisha sasa huku tukilinda kesho. Mustakabali wa taasisi hii uko katika uwezo wetu wa kutumia nguvu zetu za kitaasisi kwa dhati kutafuta suluhisho endelevu kwa changamoto tunazokabiliana nazo. Hakika, changamoto tunazokabiliana nazo ni nzito, lakini si za kudumu. Mshikamano wa kikanda kwa wakati huu ndio mtaji wetu mkubwa zaidi. Mshikamano huu unahitaji ujasiri wa kuchukua hatua kwa uamuzi katika kulinda mafanikio tuliyoyapata kwa muda mrefu.”
Makamu wa Rais wa Tanzania, Emmanuel Nchimbi, alihudhuria kikao kizima — labda akitarajia angalau kutajwa ushindi wa mabishano wa bosi wake wa asilimia 98%. Lakini hakusikia chochote kutoka kwa Ramaphosa.
Tena Ramaphosa alisema: “Watu wa kanda yetu wanaendelea kututegemea kwa uongozi unaoleta ndoto ya eneo lenye amani, ushirikishwaji na viwanda, kama tulivyojipangia ifikapo 2050. Lakini hawawezi kusubiri mwaka huo kufikia mahitaji yao ya sasa. Mkutano huu unapaswa kuwa jukwaa la kutafakari kwa kina na kutoa suluhisho la vitendo kwa changamoto zinazoikabili kanda yetu.”
“Kwa sababu hizo, suala lililo kwenye ajenda yetu haliwezi kusubiri mikutano ya kawaida ya taasisi za SADC. Tayari tumejulishwa na Katibu Mtendaji kuhusu changamoto ambazo moja ya nchi dada zetu, Madagascar, imepitia. Changamoto hizi sasa ziko mezani kwetu kujadili, hasa kuhusu uongozi wa SADC na namna ya kuusongesha mbele. Lakini pia napenda kuungana na maneno ya Katibu Mtendaji wetu na kutoa pole kwa watu waliopoteza maisha katika matukio yaliyotokea katika nchi dada yetu, Madagascar. Tunawatakia familia zao faraja na majeruhi kupona haraka.”
“Ningependa kuwashukuru Baraza la Mawaziri na Sekretarieti kwa kuandaa nyaraka za kikao hiki ambazo bila shaka zitakuwa msingi imara wa majadiliano yetu jioni hii. Nawashukuru kwa usikivu wenu na natutakia mjadala wenye mafanikio. Nawashukuru nyote, na sasa natangaza kikao hiki kimefunguliwa.”
Ukimya wa Ramaphosa haukuweza kufichwa. Hakukuwa na pongezi, hakuna utambuzi, wala kutajwa kwa Tanzania hata mara moja — licha ya machafuko ya damu baada ya uchaguzi ambayo yameripotiwa kuua maelfu ya watu. Kufikia mwisho wa mkutano, wakosoaji mitandaoni walikuwa tayari wamefikia hitimisho lao.
Mmoja aliandika: “Nimesikiliza hotuba ya Rais wa Afrika Kusini, Cyril Ramaphosa. Kitu kilichonigusa ni kwamba alimpongeza Profesa Peter Mutharika kwa ushindi wake wa uchaguzi nchini Malawi, lakini hakumpongeza ‘Mama Dikteta’ wa Tanzania ambaye aliua maelfu ya raia ili kubaki madarakani. Angalau kutompongeza kwake kuna maana fulani, naamini. Je, Tanzania itaingia lini kwenye ajenda ya SADC?”
Hadi kufikia wakati SADC ilitoa taarifa rasmi, kuachwa kwa Tanzania kulikuwa tayari kumegeuka kuwa habari yenyewe kwenye X (Twitter). Baadaye, chini ya shinikizo linaloongezeka, SADC ilitoa taarifa ya pamoja iliyojaribu kwa taabu kusawazisha taswira hiyo.
Walisema hivi baada ya lawama hizo: “Mkutano ulitoa rambirambi zake za dhati kwa familia zilizopoteza wapendwa wao wakati wa maandamano yaliyotokea katika Jamhuri ya Madagascar mwezi Septemba na hivi karibuni katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Ulieleza masikitiko makubwa kwamba matukio haya yamesababisha si tu vifo bali pia uharibifu wa mali na miundombinu muhimu katika mataifa yote mawili.” Hata hapa bado hawakutoa pongezi wala kuonesha wanatambua uchaguzi uliofanyika.
Wakati huo huo, Makamu wa Rais Nchimbi alijikuta kwenye nafasi ngumu ya kujaribu kuwahakikishia wanachama wenzake wa SADC kwamba Tanzania imerejea katika hali ya kawaida. Alisisitiza kwamba Suluhu amerejesha utulivu baada ya umwagaji damu, kwamba nchi sasa iko salama na maisha yamerudi katika mstari wa kawaida.
Lakini si kila mtu anaamini hivyo. Ubalozi wa Marekani nchini Tanzania unaendelea kuonya kuwa hali bado si shwari. Kuna uwepo mkubwa wa vyombo vya usalama kote nchini. Vikwazo vya usafiri na vizuizi vinaendelea katika maeneo mengi. Wageni wanaweza kukumbana na uangalizi mkubwa kutoka kwa vyombo vya dola, na kumekuwa na taarifa za kukamatwa kwa muda. Hayo ndiyo yaliyotolewa na Ubalozi wa Marekani nchini Tanzania.
Katika hotuba yake ya ufunguzi, Ramaphosa alisema: “Mheshimiwa Emerson Dambuzo Mnangagwa, Rais wa Jamhuri ya Zimbabwe na Mwenyekiti anayemaliza muda wake wa SADC, Mheshimiwa Rais, Profesa Peter Mutharika, Rais wa Jamhuri ya Malawi na Mwenyekiti wa Kamati ya SADC ya Masuala ya Siasa, Ulinzi na Ushirikiano wa Usalama. Mheshimiwa, Mfalme Swati III wa Ufalme wa Eswatini.”
Katika kikao cha mtandaoni kilichoongozwa na Rais Cyril Ramaphosa, ambacho kilihitimisha kipindi cha Afrika Kusini kuwa mwenyekiti wa muda wa SADC baada ya uongozi wa Madagascar kuingia kwenye mgogoro, jambo moja lilijitokeza wazi: kutotajwa kwa serikali ya Suluhu. Serikali yake, ambayo tayari imekuwa ikikabiliwa na tuhuma za ukandamizaji wa umwagaji damu baada ya uchaguzi, haikutajwa kabisa katika hotuba za pongezi za Ramaphosa. Aliisifu Malawi na Rais wake Peter Mutharika kwa ushindi wao wa hivi karibuni wa uchaguzi. Hata alituma salamu za rambirambi kwa wananchi wa Madagascar kutokana na machafuko ya kijeshi. Lakini kuhusu Tanzania — kimya cha Ramaphosa kilisema mengi zaidi kuliko maneno yoyote ya kidiplomasia yangeweza kusema.
Ramaphosa aliendelea: “Waheshimiwa, nianze kwa kumpongeza Profesa Peter Mutharika, Rais wa Malawi, kwa ushindi wake wa hivi karibuni katika uchaguzi, na kumtakia kila la heri katika kazi yake kwa ajili ya watu wa Malawi. Leo tumekusanyika si tu kujadili ajenda yetu, bali kuthibitisha dhamira yetu ya pamoja ya kudumisha amani, utulivu, na ustawi wa kanda yetu. Tangu kuanzishwa kwake, SADC imekuwa taa ya mshikamano, jamii inayojengwa juu ya misingi ya umoja, amani, manufaa ya pamoja, na usawa wa mamlaka ya kitaifa."
“Kadri misingi hii inavyopimwa na changamoto zinazoongezeka, tunaitwa kuchukua hatua kwa uharaka na busara ili kuimarisha sasa huku tukilinda kesho. Mustakabali wa taasisi hii uko katika uwezo wetu wa kutumia nguvu zetu za kitaasisi kwa dhati kutafuta suluhisho endelevu kwa changamoto tunazokabiliana nazo. Hakika, changamoto tunazokabiliana nazo ni nzito, lakini si za kudumu. Mshikamano wa kikanda kwa wakati huu ndio mtaji wetu mkubwa zaidi. Mshikamano huu unahitaji ujasiri wa kuchukua hatua kwa uamuzi katika kulinda mafanikio tuliyoyapata kwa muda mrefu.”
Makamu wa Rais wa Tanzania, Emmanuel Nchimbi, alihudhuria kikao kizima — labda akitarajia angalau kutajwa ushindi wa mabishano wa bosi wake wa asilimia 98%. Lakini hakusikia chochote kutoka kwa Ramaphosa.
Tena Ramaphosa alisema: “Watu wa kanda yetu wanaendelea kututegemea kwa uongozi unaoleta ndoto ya eneo lenye amani, ushirikishwaji na viwanda, kama tulivyojipangia ifikapo 2050. Lakini hawawezi kusubiri mwaka huo kufikia mahitaji yao ya sasa. Mkutano huu unapaswa kuwa jukwaa la kutafakari kwa kina na kutoa suluhisho la vitendo kwa changamoto zinazoikabili kanda yetu.”
“Kwa sababu hizo, suala lililo kwenye ajenda yetu haliwezi kusubiri mikutano ya kawaida ya taasisi za SADC. Tayari tumejulishwa na Katibu Mtendaji kuhusu changamoto ambazo moja ya nchi dada zetu, Madagascar, imepitia. Changamoto hizi sasa ziko mezani kwetu kujadili, hasa kuhusu uongozi wa SADC na namna ya kuusongesha mbele. Lakini pia napenda kuungana na maneno ya Katibu Mtendaji wetu na kutoa pole kwa watu waliopoteza maisha katika matukio yaliyotokea katika nchi dada yetu, Madagascar. Tunawatakia familia zao faraja na majeruhi kupona haraka.”
“Ningependa kuwashukuru Baraza la Mawaziri na Sekretarieti kwa kuandaa nyaraka za kikao hiki ambazo bila shaka zitakuwa msingi imara wa majadiliano yetu jioni hii. Nawashukuru kwa usikivu wenu na natutakia mjadala wenye mafanikio. Nawashukuru nyote, na sasa natangaza kikao hiki kimefunguliwa.”
Ukimya wa Ramaphosa haukuweza kufichwa. Hakukuwa na pongezi, hakuna utambuzi, wala kutajwa kwa Tanzania hata mara moja — licha ya machafuko ya damu baada ya uchaguzi ambayo yameripotiwa kuua maelfu ya watu. Kufikia mwisho wa mkutano, wakosoaji mitandaoni walikuwa tayari wamefikia hitimisho lao.
Mmoja aliandika: “Nimesikiliza hotuba ya Rais wa Afrika Kusini, Cyril Ramaphosa. Kitu kilichonigusa ni kwamba alimpongeza Profesa Peter Mutharika kwa ushindi wake wa uchaguzi nchini Malawi, lakini hakumpongeza ‘Mama Dikteta’ wa Tanzania ambaye aliua maelfu ya raia ili kubaki madarakani. Angalau kutompongeza kwake kuna maana fulani, naamini. Je, Tanzania itaingia lini kwenye ajenda ya SADC?”
Hadi kufikia wakati SADC ilitoa taarifa rasmi, kuachwa kwa Tanzania kulikuwa tayari kumegeuka kuwa habari yenyewe kwenye X (Twitter). Baadaye, chini ya shinikizo linaloongezeka, SADC ilitoa taarifa ya pamoja iliyojaribu kwa taabu kusawazisha taswira hiyo.
Walisema hivi baada ya lawama hizo: “Mkutano ulitoa rambirambi zake za dhati kwa familia zilizopoteza wapendwa wao wakati wa maandamano yaliyotokea katika Jamhuri ya Madagascar mwezi Septemba na hivi karibuni katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Ulieleza masikitiko makubwa kwamba matukio haya yamesababisha si tu vifo bali pia uharibifu wa mali na miundombinu muhimu katika mataifa yote mawili.” Hata hapa bado hawakutoa pongezi wala kuonesha wanatambua uchaguzi uliofanyika.
Wakati huo huo, Makamu wa Rais Nchimbi alijikuta kwenye nafasi ngumu ya kujaribu kuwahakikishia wanachama wenzake wa SADC kwamba Tanzania imerejea katika hali ya kawaida. Alisisitiza kwamba Suluhu amerejesha utulivu baada ya umwagaji damu, kwamba nchi sasa iko salama na maisha yamerudi katika mstari wa kawaida.
Lakini si kila mtu anaamini hivyo. Ubalozi wa Marekani nchini Tanzania unaendelea kuonya kuwa hali bado si shwari. Kuna uwepo mkubwa wa vyombo vya usalama kote nchini. Vikwazo vya usafiri na vizuizi vinaendelea katika maeneo mengi. Wageni wanaweza kukumbana na uangalizi mkubwa kutoka kwa vyombo vya dola, na kumekuwa na taarifa za kukamatwa kwa muda. Hayo ndiyo yaliyotolewa na Ubalozi wa Marekani nchini Tanzania.