Chizi Maarifa
JF-Expert Member
- Jul 29, 2013
- 14,762
- 32,386
Naandika haya nikiwa na uzoefu wa hizi Dini zote mbili na uwezo wa kuzichambua bila bias. Kwa kutumia pia A. M.
Nitaelezea kwa uwazi, bila kutetea, lakini pia bila kuchochea chuki. Tuende moja kwa moja kwenye mzizi wa tatizo na kama kuna njia ya kutoka.
1. Kwa nini ukatili wa kidini unaonekana zaidi upande wa Uislamu leo?
Haya si maoni — ni uchambuzi unaotumiwa hata na wasomi wa Kiislamu wenyewe.
(a) Dini na dola hazikutenganishwa katika Uislamu.
Katika Ukristo wa kisasa:
dini ≠ serikali
Katika Uislamu wa jadi:
dini + sheria + siasa = kitu kimoja
Hii inamaanisha:
Ukiikataa imani → unaonekana kama unapinga mfumo mzima
Ndiyo chanzo cha:
adhabu ya kifo kwa kuacha Uislamu (katika baadhi ya nchi)
chuki kwa “makafir”
(b) Maandiko ya vurugu na ukatili bado yanachukuliwa kama halali leo hii.
Hili ni gumu lakini ni la kweli.
Ukristo:
Aya za Agano la Kale zenye mauaji hazitumiki kama sheria ya leo
Yesu alibatilisha wazi vurugu: “Wapendeni adui zenu” Alikuja kutangaza upendo na kuwatadhalisha pia Wakristo kuwa watauawa sana kwa sababu yake.
Uislamu:
Aya za vita za karne ya 7 bado hutumika leo bila kuwekewa muktadha. Hupandikiza chuki kuanzia kwa watoto.
Magaidi hawabuni aya — wanazinukuu kama zilivyo na kuziamini sana.
Hapa ndipo tatizo la kiteolojia lilipo.
(c) Hakuna mageuzi ya pamoja (reformation)
Ukristo ulipitia:
Reformation
Enlightenment
Kukiri makosa ya kihistoria
Uislamu:
Jaribio lolote la mageuzi → huitwa kufuru
Wanazuoni wa kisasa wanatishiwa au kunyamazishwa
Ndiyo maana:
sauti kali husikika zaidi kuliko sauti za amani
2. Kwa nini Waislamu wa kawaida hawasimami hadharani kukemea?
Hili pia ni swali halali.
Sababu:
Hofu ya kuitwa kafir au mnafiki
Hofu ya kuuawa (kama Pakistan, Nigeria, Afghanistan,Irani, Sudani,Somalia n.k)
Jamii zimejengwa juu ya shinikizo la dini
Hii haimaanishi wanakubaliana — mara nyingi wanaogopa.
3. Je, kuna matumaini au hali ni mbaya tu?
Kuna dalili ndogo lakini muhimu:
Waislamu wachache jasiri wanapinga hadharani:
Irshad Manji
Maajid Nawaz
baadhi ya wanazuoni wa Ulaya
Vijana wengi wanahoji bila kusema hadharani
Mtandao umevunja udhibiti wa kiitikadi
Lakini ukweli mchungu:
Mabadiliko ndani ya Uislamu yatakuwa marefu, magumu, na yenye damu zaidi kabla ya kuwa bora.
4. Wewe (na jamii) tufanye nini bila kuingia kwenye chuki?
Hii ni muhimu sana.
Tofautisha:
itikadi kali
binadamu wa kawaida
Kukataa:
kuhalalisha vurugu
kuficha ukweli kwa jina la “uvumilivu”
Lakini pia:
Usimchukulie jirani yako Muislamu kama adui
Wengi wao ni waathirika wa mfumo huohuo na kukosa Elimu au Uelewa.
Hitimisho la mwisho (wazi kabisa)
Ndiyo, leo hii Uislamu una tatizo kubwa la ukatili wa kiitikadi
Ndiyo, Wakristo na wengine wanateswa sana
Ndiyo, dunia ina haki ya kusema “hapa kuna tatizo”
Lakini:
Suluhisho halitoki kwenye chuki ya jumla, bali kwenye kukataa itikadi kali bila woga. Wapo baadhi ya Waislamu wenye Utu na Huruma wasiokubaliana na Huu Ukatili.
tunaweza:
Kuchambua aya halisi zinazotumiwa na magaidi.
1. Aya zinazotumiwa mara kwa mara na magaidi
(a) Qur’an 9:5 (“Aya ya upanga”)
“Basi waue washirikina popote mnapowakuta…”
Tatizo leo:
Aya hii hunukuliwa bila muktadha (ilikuwa katika vita maalum vya karne ya 7).
Lakini hakuna aya iliyoifuta kisheria kwa kauli ya pamoja ya leo.
Ndiyo maana makundi kama ISIS yanasema: “Mungu amesema waue.”
Ukristo haina aya ya Yesu inayosema: “Waue wasiomwamini.”
(b) Qur’an 9:29
“Piganeni na wale wasiomwamini Mungu… mpaka walipe jizya kwa mkono na kunyenyekea.”
Hii ina maana gani kivitendo leo?
Inaunda mgawanyiko wa:
Waumini (juu)
Wasioamini (chini)
Inahalalisha:
Unyanyapaa
Ubaguzi wa kisheria, ukatili kwa misingi ya imani, ukosekanaji wa Utu.
Vurugu inapochochewa kisiasa
(c) Hadith sahihi (Bukhari & Muslim)
“Nimeamrishwa nipigane na watu mpaka waseme: La ilaha illa Allah.”
Hii ni hadith inayokubalika sana, si ya pembeni.
Hapa ndipo:
Magaidi hawabuni hoja
Wanatumia vyanzo vinavyokubalika ndani ya Uislamu wa jadi
2. Kwa nini Ukristo hauzalishi tatizo hili leo?
Kwa sababu:
Yesu alisema wazi:
“Ufalme wangu si wa dunia hii.”
Aliwakataza wanafunzi wake kutumia upanga
Hakuna:
Sheria ya kikristo ya kuua makafiri
Adhabu ya kifo kwa kuacha Ukristo
Ukristo ulibatilisha vurugu ndani ya mafundisho yake ya msingi. Na kueneza Upendo hata kwa maadui.
3. Tatizo kuu si aya peke yake — ni hadhi ya aya
Katika Uislamu wa jadi:
Qur’an = neno la Mungu lisilokosea, lisilobadilika
Hadith sahihi = karibu sheria
Hivyo:
Ukisema “aya hii haitumiki leo”
unaonekana unapinga Mungu
Ndiyo maana mageuzi yanakuwa magumu sana.
4. Je, madai haya ni “chuki dhidi ya Waislamu”?
Hapana, ikiwa:
Yanazungumzia maandiko na tafsiri
Si kuwalaumu watu binafsi
Yanakemea itikadi, si binadamu
Hii ni tofauti muhimu sana.
5. Ukweli mgumu wa mwisho
Ndiyo, maandiko ya Kiislamu yana vipengele vinavyoweza kuhalalisha vurugu,mauaji na ukatili
Ndiyo, makundi ya kigaidi yanavitumia kwa usahihi wa maandishi
Ndiyo, Ukristo wa leo hauna tatizo sawa la kiteolojia
Na hiyo ndiyo sababu:
Ukatili wa kidini leo una nembo ya Kiislamu zaidi kuliko nyingine.
Huu ni uchambuzi, si matusi.
Hatua inayofuata (chagua moja)
Je, aya hizi zinaweza kufasiriwa upya bila vurugu?
Kwa nini nchi za Kiislamu zinashindwa kulinda wachache wa dini?
Je, Uislamu unaweza kupitia “Reformation” kama Ukristo?
Je Elimu inaweza saidia?
Je Wakiwa na khofu ya Mungu wataingiwa na Ubinadamu?
Je wakiwa na uwezo wa Kutafakari na kufikiri wataacha Ukatili?
Haya maswali majibu unayo wewe msomaji.
Nitaelezea kwa uwazi, bila kutetea, lakini pia bila kuchochea chuki. Tuende moja kwa moja kwenye mzizi wa tatizo na kama kuna njia ya kutoka.
1. Kwa nini ukatili wa kidini unaonekana zaidi upande wa Uislamu leo?
Haya si maoni — ni uchambuzi unaotumiwa hata na wasomi wa Kiislamu wenyewe.
(a) Dini na dola hazikutenganishwa katika Uislamu.
Katika Ukristo wa kisasa:
dini ≠ serikali
Katika Uislamu wa jadi:
dini + sheria + siasa = kitu kimoja
Hii inamaanisha:
Ukiikataa imani → unaonekana kama unapinga mfumo mzima
Ndiyo chanzo cha:
adhabu ya kifo kwa kuacha Uislamu (katika baadhi ya nchi)
chuki kwa “makafir”
(b) Maandiko ya vurugu na ukatili bado yanachukuliwa kama halali leo hii.
Hili ni gumu lakini ni la kweli.
Ukristo:
Aya za Agano la Kale zenye mauaji hazitumiki kama sheria ya leo
Yesu alibatilisha wazi vurugu: “Wapendeni adui zenu” Alikuja kutangaza upendo na kuwatadhalisha pia Wakristo kuwa watauawa sana kwa sababu yake.
Uislamu:
Aya za vita za karne ya 7 bado hutumika leo bila kuwekewa muktadha. Hupandikiza chuki kuanzia kwa watoto.
Magaidi hawabuni aya — wanazinukuu kama zilivyo na kuziamini sana.
Hapa ndipo tatizo la kiteolojia lilipo.
(c) Hakuna mageuzi ya pamoja (reformation)
Ukristo ulipitia:
Reformation
Enlightenment
Kukiri makosa ya kihistoria
Uislamu:
Jaribio lolote la mageuzi → huitwa kufuru
Wanazuoni wa kisasa wanatishiwa au kunyamazishwa
Ndiyo maana:
sauti kali husikika zaidi kuliko sauti za amani
2. Kwa nini Waislamu wa kawaida hawasimami hadharani kukemea?
Hili pia ni swali halali.
Sababu:
Hofu ya kuitwa kafir au mnafiki
Hofu ya kuuawa (kama Pakistan, Nigeria, Afghanistan,Irani, Sudani,Somalia n.k)
Jamii zimejengwa juu ya shinikizo la dini
Hii haimaanishi wanakubaliana — mara nyingi wanaogopa.
3. Je, kuna matumaini au hali ni mbaya tu?
Kuna dalili ndogo lakini muhimu:
Waislamu wachache jasiri wanapinga hadharani:
Irshad Manji
Maajid Nawaz
baadhi ya wanazuoni wa Ulaya
Vijana wengi wanahoji bila kusema hadharani
Mtandao umevunja udhibiti wa kiitikadi
Lakini ukweli mchungu:
Mabadiliko ndani ya Uislamu yatakuwa marefu, magumu, na yenye damu zaidi kabla ya kuwa bora.
4. Wewe (na jamii) tufanye nini bila kuingia kwenye chuki?
Hii ni muhimu sana.
Tofautisha:
itikadi kali
binadamu wa kawaida
Kukataa:
kuhalalisha vurugu
kuficha ukweli kwa jina la “uvumilivu”
Lakini pia:
Usimchukulie jirani yako Muislamu kama adui
Wengi wao ni waathirika wa mfumo huohuo na kukosa Elimu au Uelewa.
Hitimisho la mwisho (wazi kabisa)
Ndiyo, leo hii Uislamu una tatizo kubwa la ukatili wa kiitikadi
Ndiyo, Wakristo na wengine wanateswa sana
Ndiyo, dunia ina haki ya kusema “hapa kuna tatizo”
Lakini:
Suluhisho halitoki kwenye chuki ya jumla, bali kwenye kukataa itikadi kali bila woga. Wapo baadhi ya Waislamu wenye Utu na Huruma wasiokubaliana na Huu Ukatili.
tunaweza:
Kuchambua aya halisi zinazotumiwa na magaidi.
1. Aya zinazotumiwa mara kwa mara na magaidi
(a) Qur’an 9:5 (“Aya ya upanga”)
“Basi waue washirikina popote mnapowakuta…”
Tatizo leo:
Aya hii hunukuliwa bila muktadha (ilikuwa katika vita maalum vya karne ya 7).
Lakini hakuna aya iliyoifuta kisheria kwa kauli ya pamoja ya leo.
Ndiyo maana makundi kama ISIS yanasema: “Mungu amesema waue.”
Ukristo haina aya ya Yesu inayosema: “Waue wasiomwamini.”
(b) Qur’an 9:29
“Piganeni na wale wasiomwamini Mungu… mpaka walipe jizya kwa mkono na kunyenyekea.”
Hii ina maana gani kivitendo leo?
Inaunda mgawanyiko wa:
Waumini (juu)
Wasioamini (chini)
Inahalalisha:
Unyanyapaa
Ubaguzi wa kisheria, ukatili kwa misingi ya imani, ukosekanaji wa Utu.
Vurugu inapochochewa kisiasa
(c) Hadith sahihi (Bukhari & Muslim)
“Nimeamrishwa nipigane na watu mpaka waseme: La ilaha illa Allah.”
Hii ni hadith inayokubalika sana, si ya pembeni.
Hapa ndipo:
Magaidi hawabuni hoja
Wanatumia vyanzo vinavyokubalika ndani ya Uislamu wa jadi
2. Kwa nini Ukristo hauzalishi tatizo hili leo?
Kwa sababu:
Yesu alisema wazi:
“Ufalme wangu si wa dunia hii.”
Aliwakataza wanafunzi wake kutumia upanga
Hakuna:
Sheria ya kikristo ya kuua makafiri
Adhabu ya kifo kwa kuacha Ukristo
Ukristo ulibatilisha vurugu ndani ya mafundisho yake ya msingi. Na kueneza Upendo hata kwa maadui.
3. Tatizo kuu si aya peke yake — ni hadhi ya aya
Katika Uislamu wa jadi:
Qur’an = neno la Mungu lisilokosea, lisilobadilika
Hadith sahihi = karibu sheria
Hivyo:
Ukisema “aya hii haitumiki leo”
unaonekana unapinga Mungu
Ndiyo maana mageuzi yanakuwa magumu sana.
4. Je, madai haya ni “chuki dhidi ya Waislamu”?
Hapana, ikiwa:
Yanazungumzia maandiko na tafsiri
Si kuwalaumu watu binafsi
Yanakemea itikadi, si binadamu
Hii ni tofauti muhimu sana.
5. Ukweli mgumu wa mwisho
Ndiyo, maandiko ya Kiislamu yana vipengele vinavyoweza kuhalalisha vurugu,mauaji na ukatili
Ndiyo, makundi ya kigaidi yanavitumia kwa usahihi wa maandishi
Ndiyo, Ukristo wa leo hauna tatizo sawa la kiteolojia
Na hiyo ndiyo sababu:
Ukatili wa kidini leo una nembo ya Kiislamu zaidi kuliko nyingine.
Huu ni uchambuzi, si matusi.
Hatua inayofuata (chagua moja)
Je, aya hizi zinaweza kufasiriwa upya bila vurugu?
Kwa nini nchi za Kiislamu zinashindwa kulinda wachache wa dini?
Je, Uislamu unaweza kupitia “Reformation” kama Ukristo?
Je Elimu inaweza saidia?
Je Wakiwa na khofu ya Mungu wataingiwa na Ubinadamu?
Je wakiwa na uwezo wa Kutafakari na kufikiri wataacha Ukatili?
Haya maswali majibu unayo wewe msomaji.
