SoC04 Uwekezaji katika maendeleo ya watu kutaifanya Tanzania kutegemewa Duniani

[Victor Mlaki]

Nchi nyingi Duniani zina mambo zinayoyafanya kwa upekee na ueledi mkubwa jambo linazozipa nafasi ya kutegemewa Duniani. Mathalani zipo nchi kama Korea zinazotegemewa kwa uzalishaji wa vifaa vya kielekroniki Duniani. Zipo pia nchi zinazotegemewa kwa uzalishaji wa malighafi za viwanda na mazao mbalimbali ya chakula.

Swali la kujiuliza ni je nchi hizo zilifanya nini mpaka kufikia nafasi ya uzalishaji mahiri wa bidhaa au huduma?. Tanzania tuitakayo ni ile itakayoweza kujipambanua nafasi yake na kujiimarisha katika upekee wake wa kutoa huduma au kuzalisha bidhaa katika namna ya kutegemewa siyo tu na nchi jirani ila na Dunia pia.

Tanzania ina utajiri mkubwa wa raslimali za asili, madini mbalimbali, hali nzuri ya kijiografia, Uwanda mzuri wa kilimo mfano bonde la mto Kilombero, vivutio vingi vya utalii, historia nzuri mfano Tanzania imetoa msaada mkubwa sana katika harakati za kudai uhuru kwa mataifa mbalimbali barani Afrika.

Tanzania imekuwa mhimili muhimu wa umajumui wa Kiafrika jambo linaloweza pia kuwasaidia raia kujiandaa kikamilifu kuwa raia wa dunia huku wakiwa katika utangamano thabiti unaosadifu historia isiyo na mipaka ya kijiografia ya Kiafrika.

Pamoja na hayo yote, Tanzania bado haijajipambanua Kwa upekee kabisa na Kwa dhati kuwa inatoa huduma gani au inazalusha bidhaa gani katika namna ya kutegemewa Duniani. Tanzania imekuwa ikisifika Kwa mengi mno lakini suala la inategemewa Kwa kipi ni ndoto ya mbali.

Lugha ya Kiswahili licha ya kuwa kiungo muhimu cha utangamano wa kitafa bado imevuka mipaka na viunzi vingi kiasi cha kutumiwa katika mawanda mapana zaidi ya kimajumui. Kwa upekee Kiswahili kilipata pia upenyo kwenye muhadhara wa Uprofesa jambo ambalo hakika limekiongezea Kiswahili nafasi ya kujidai. Lakini bado lugha hii inafundishwa na wasomi wengi wa nchi nyingine katika nchi zilizoendelea kuliko Watanzania wenyewe. Nini kifanyike badi Ili kuifikia Tanzania tuitakayo?

Jambo muhimu sana kwa Tanzania kuwa nchi inayotegemewa duniani ni kuwekeza katika maendeleo ya watu wake (investment in human capital). Hii inajumuisha mambo mengi kama vile elimu bora, huduma za afya zinazofikika, ajira zenye tija, na mifumo ya kijamii inayojali ustawi wa wananchi wake.

Elimu bora na inayopatikana kwa wote inawezesha kuibua vipaji vya ndani, kukuza ujuzi, na kuunda nguvukazi yenye weledi na stadi za kutosha kushindana katika soko la kimataifa. Kwa kuwa na nguvukazi yenye ujuzi, Tanzania inaweza kuvutia uwekezaji wa moja kwa moja kutoka kwa wawekezaji wa ndani na nje, na hivyo kukuza uchumi wake.

Huduma za afya zinazofikika na bora ni muhimu pia. Watu wenye afya njema wanaweza kuchangia katika shughuli za kiuchumi na kijamii kwa ufanisi zaidi. Pia, serikali inapaswa kuwekeza katika miundombinu ya afya ili kuhakikisha upatikanaji wa huduma za msingi kwa kila mwananchi.

Kujenga mifumo imara ya kijamii ni jambo lingine muhimu. Hii inajumuisha huduma za kijamii kama vile malipo ya pensheni, matibabu ya bure kwa makundi maalum kama wazee na watoto, na ulinzi kwa watu walio katika mazingira magumu. Kuhakikisha kuwa kila mwananchi anaishi maisha yenye heshima na usalama ni muhimu kwa ustawi wa kitaifa.

Aidha, Tanzania inaweza kufanikiwa zaidi kimataifa kwa kukuza sekta zake muhimu kama vile utalii, kilimo cha kisasa, na viwanda vya thamani. Utalii unaweza kuwa injini kuu ya uchumi kwa kuendeleza vivutio vya kipekee na kuhakikisha utalii endelevu. Kilimo cha kisasa na viwanda vya thamani vitaimarisha uzalishaji wa ndani na kusaidia kukuza ajira na mapato ya serikali.

Hata hivyo, ni muhimu kwa Tanzania kudumisha utawala bora, uwazi, na uwajibikaji. Hii itaimarisha imani ya wawekezaji, kuchochea ukuaji wa uchumi, na kuhakikisha kuwa rasilimali za nchi zinatumika kwa manufaa ya wananchi wote.

Kwa kuzingatia mambo haya, Tanzania inaweza kuwa nchi inayotegemewa duniani kwa maendeleo endelevu, ustawi wa watu wake, na mchango wake katika jukwaa la kimataifa.

 

[Uhakika Bro]

Swali la kujiuliza ni je nchi hizo zilifanya nini mpaka kufikia nafasi ya uzalishaji mahiri wa bidhaa au huduma?. Tanzania tuitakayo ni ile itakayoweza kujipambanua nafasi yake na kujiimarisha katika upekee wake wa kutoa huduma au kuzalisha bidhaa katika namna ya kutegemewa siyo tu na nchi jirani ila na Dunia pia.

Ewaaaah! Tupo pamoja katika hilo. Uarabuni wanauzia nishati (mafuta) dunia nzima wamekuwa matajiri, Japan anauzia usafiri (magari) dunia nzima kawa tajiri, Marekani Israeli wanauzia ulinzi karibu dunia nzima na wapo vizuri. Sio jambo lilojificha, kuwa mkuu ni lazima uwe mtumishi wa wote tena kwa kiwango cha juu.

Kwa kuzingatia mambo haya, Tanzania inaweza kuwa nchi inayotegemewa duniani kwa maendeleo endelevu, ustawi wa watu wake, na mchango wake katika jukwaa la kimataifa.

Sawa mleta mada, je? Binafsi unashauri tujikite kwenye kipi huduma au bidhaa ipi? ili tuiize duniya mzima tuwe matajiri wakuu?

 

[Victor Mlaki]

Kuwekeza katika maendeleo ya watu ni mchakato wa kuimarisha uwezo, ujuzi, afya, na ustawi wa watu ili waweze kuchangia kwa ufanisi zaidi katika jamii na uchumi. Hii inaweza kufanyika kupitia hatua mbalimbali kama vile:

Elimu na Mafunzo: Kuboresha mifumo ya elimu na kutoa mafunzo ya kitaaluma na kiufundi ili watu waweze kupata ujuzi unaohitajika katika soko la ajira.

Afya: Kuhakikisha watu wanapata huduma bora za afya, ikiwa ni pamoja na huduma za kinga, matibabu, na elimu ya afya, ili wawe na uwezo wa kuishi maisha marefu na yenye afya.

Ajira na Uchumi: Kuongeza nafasi za ajira na kuboresha mazingira ya kazi ili watu waweze kupata kipato cha kutosha na kuwa na maisha ya heshima.

Usawa wa Kijinsia: Kuhakikisha kwamba wanawake na wanaume wanapata fursa sawa katika nyanja zote za maisha, ikiwa ni pamoja na elimu, afya, na ajira.

Miundombinu ya kijamii: Kuimarisha huduma na miundombinu ya kijamii kama maji safi, makazi bora, na usafiri, ambayo inachangia kuboresha hali ya maisha ya watu.

Hivyo basi, kuwekeza katika maendeleo ya watu kunasaidia kujenga jamii yenye watu wenye afya, ujuzi, na ari ya kufanya kazi, na hivyo kuchangia katika maendeleo endelevu ya kiuchumi na kijamii jambo ambalo litaweza kutusaidia kwenye kuchagua pa kuwekeza kati ya bidhaa au huduma.

 

[MAMESHO]

Kuwekeza kwenye rasilimali watu kutatuinua sana.