Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Lainisha udongo na tengeneza matuta. Weka mbolea za asili zilizooza vizuri kiasi cha ndoo moja hadi mbili, kwa eneo la mita mraba 10. Mbolea hii iwekwe katika kila shimo. Kiasi kinachotakiwa ni kilo moja au kopo moja la Tanbond kwa kila shimo.
 
Lainisha udongo na tengeneza matuta. Weka mbolea za asili zilizooza vizuri kiasi cha ndoo moja hadi mbili, kwa eneo la mita mraba 10. Mbolea hii iwekwe katika kila shimo. Kiasi kinachotakiwa ni kilo moja au kopo moja la Tanbond kwa kila shimo.
 
Hii ni sawa kuweka na tani 10 hadi 20 kwa hekta. Katika sehemu zenye upungufu wa madini ya fosiforasi mbolea aina ya N.P.K yenye uwiano wa 5:15:5 itumike. Kiasi kinachotakiwa ni kijiko kimoja cha chai chenye gramu 5 kwa kila shimo la mche.
 
UTAYALISHAJI WA MBEGU
Mbegu hutayarishwa kwa kuotesha kwenye kitaku kabla ya kupanda shambani, Andaa kitalu vizuri na weka mbolea za asili zilizooza vizuri kwa kiasi cha ndoo 5 – 10 za ujazo wa kilo 20 kwenye eneo la mita za mraba 10.
 
Changanya na udongo kisha lainisha udongo kwa kuvunja mabonge makubwa kwa kutumia reki. Tengeneza tuta lililoinuka kwa sentimita 25 na lenye upana wa mita 1. Mwagilia maji kwenye tuta siku moja kabla ya kusia mbegu. Kiasi cha mbegu zinazohitajika ni gramu 1 kwenye eneo la mita 1 ya mraba hivyo hekta 1 huhitaji gramu 200 – 300. Sia katika umbali wa sentimita 15 toka mstari hadi mstari na kina cha nusu sentimita.
 
Funika mbegu na udongo laini kasha tandaza nyasi kazu ili kuhifadhi unyevu.Mwagilia maji kila siku asubuhi na jioni mpaka mbegu ziote, huota kwa muda wa siku 5 – 10.
 
UPANDAJI
Upandaji wa Kabichi hufanyika kwa kupandikiza miche ambayo ipo tayari kwa kupandwa shambani, miche huwa tayari kupandwa baada ya wiki 3 – 5 tangu kusia kwa mbegu. Miche huwa na urefu wa sentimita 15 – 20. Ng’oa miche kwa uangalifu na pandikiza kama ilivyokuwa kitaluni na hakikisha mizizi haipindi wakati wa kupandikiza
 
Nafasi ya kupandikiza: Hutegemea aina ya kabichi – zenye vichwa vikubwa (Drumhead) ni sentimita 60 kutoka mche hadi mche na sentimita 75 toka mstari hadi mstari. – Zenye vichwa vidogo (Oxheart) ni sentimita 40 – 50 kutoka mche hadi mche na sentimita 60 toka mstari hadi mstari. – Umbali toka tuta moja na jingine ni sentimita 60. – Muda mzuri wa kuotesha ni asubuhi au jioni –
 
MBOLEA
Mbolea ya kukuzia (S/A) huwekwa baada ya wiki 4 – 6 baada ya kupandikiza miche na kabla ya vichwa havijaanza kufunga. – Kiasi cha kilo 80 huhitajika kwa eka moja. – Kilo 40 ziwekwe baada ya wiki 4 – 6 na kilo 40 ziwekwe tena baada ya mwezi mmoja – Mche mmoja huhitaji kiasi cha kidogo cha gramu 5 – Mbolea iwekwe kuzunguka shina umbali wa sentmita 10 – 15 kutoka kwenye shina. Muhimu: Epuka kuweka mbolea nyingi, kwani husababisha vichwa visifunge vizuri (kabichi zinakuwa nyepesi)
 
UPALILIAJI & UNYEVU
Katika stajika kupalilia kwa makini kwa kupalilia juu juu ili kuepuka kukata mizizi ili zisizulike maana kabichi haina mizizi ya kina kirefu. Kuongeza matandazo husaidia kupunguza palizi a mara kwa mara. Ili kupata mazao mengi shamba linatakiwa liwe na unyevu wa kutosha, kama ni kipindi cha kiangazi inatakiwa umwagilie hata mara mbili kwa wiki.
 
MAGONJWA & WADUDU

MAGONJWA

Kuoza Shingo (Bacterial Softrot)
Ugonjwa huu husababishwa na vijidudu vya bakteria ambavyo viko kwenye udongo. Hushambulia kabichi na kuzifanya zibadilike rangi, kuoza na kutoa harufu mbaya. Vijidudu vidogo vidogo pia huonekana kwenye sehemu iliyooza.
Zuia ugonjwa huu kwa kuzingatia yafuatayo:-
 
Epuka kujeruhi kabichi wakati wa kuvuna
– Vuna kabichi wakati hakuna mvua.
– Usilundike kabichi kwa wingi na kwa muda mrefu.
– Hifadhi kwenye sehemu yenye ubaridi na yenye kuingiza hewa ya kutosha
– Ng’oa masalia, choma moto na lima shamba mara moja baada ya kuvuna.
– Badilisha mazao.
 
Uozo Mweusi (Blackrot)
Huu pia ni ugonjwa unaosababishwa na vijidudu vya backteria na hushambulia sana kabichi. Dalili kubwa za ugonjwa huu ni majani kugeuka rangi na kuwa ya njano na baadae kikahawia. Majani huanza kunyauka toka kwenye kingo zake na kuacha alama ya “V”. Kingo zinakuwa na rangi nyeusi isiyokolea.
 
Baadaye majani yaliyoshambuliwa hudhoofika na kupukutika. Kama ukikata jani au shina, mviringo mweusi huonekana kwenye vena. Ugonjwa huu unaweza kuzuiwa kwa kuzingatia yafuatayo:-
– Badilisha mazao kwa muda wa miaka miwili usipande kabichi najamii yake.
 
Panda kabichi kwenye sehemu ambayo haituamishi maji.
– Kitalu na mazingira yawe safl daima.
– Punguza miche ili kupunguza msongamano.
– Ondoa masalia yote ya kabichi shambani baada ya kuvuna na yachome moto.
– Panda mbegu zilizothibitishwa na wataalamu.
 
Kuoza Shina (Black leg)
Ugonjwa huu chanzo chake ni ukungu. Dalili kubwa za ugonjwa huu ni kuwepo kwa madoa yaliyodidimia yenye rangi ya kikahawia kwenye shina karibu na usawa wa ardhi, ikifuatiwa na kuvimba kwa shina
 
Baadaye uyoga mweusi huonekana kwenye uvimbe huo. Pia uozo wa rangi ya kikahawia huonekana ndani ya shina. Kwenye majani huonekana madoa meusi ya mviringo yaliyozungukwa na uyoga mweusi. Zuia ugonjwa huu kwa kuzingatia yafuatayo:-
 
Panda katika sehemu ambayo haituamishi maji.
– Badilisha mazao; kwa muda wa miaka mitatu usipande zao la kabichi na jamii yake
– Lima shamba mara baada ya kuvuna ili kuwezesha masalia ya mazao kuoza haraka kabla ya kupanda.
– OndOa kabichi zote zilizoshambuliwa shambani.
– Tumia dawa za kuzuia magonjwa ya ukungu kama vile Ridomil.
 
Uvimbe wa Mizizi (Clubroot)
Huu pia ni ugonjwa unaosababishwa na kuvu au ukungu. Hushambulia mizizi na dalili zake ni kudumaa kwa mmea na majam kukunjamana. Baadae mmea huoza.
Ugonjwa huu unaweza kuzuiwa kwa kubadilisha mazao.
•Madoajani Meusi (Black Leaf Spot)
 
You must log in or register to reply here.
Menu
Log in
Register
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…