Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Eneo la bustani lipandwe miti mipakani ili kuzuia upepo mkali usiharibu mimea kwa kuivunjavunja Upepo pia na husafirisha vimelea vya magonjwa na wadudu. Aidha hufanya udongo wa juu kukauka haraka au kuupeperusha.
 
KUTAYARISHA MATUTA:

Ni muhimu udongo utifuliwe vizuri. Mabonge yavunjwe vunjwe ili kurahisisha upitaji wa maji na hewa katika udongo. Matuta huinuliwa kidogo toka usawa wa ardhi ili kuzuia maji yasituame. Matuta haya yasitumike wakati kiangazi. Wakati wa kiangazi tengeneza matuta yaliyodidimia kidogo.
 
Naona madame umeamua kurudia topic kwa msisitizo tuelewe.
 
KUMWAGILIA MAJI:

Hakikisha udongo una unyevu wa kutosha kwa kumwagilia siku moja kabla ya kuotesha mbegu. Pia baada ya kupanda mwagilia kitalu au shamba kwa kutumika maji ya kutosha. Lakini yasiwe mengi kupita kiasi kwa sababu yanaweza kusababisha mizizi ioze.
 
KUPANDA:

Kina cha kupanda kitategemea ukubwa wa mbegu. Mbegu ndogo hupandwa katika kina kifupi zaidi kuliko mbegu kubwa. Upandaji wa baadhi ya mbegu unaweza kufanyika kila wiki au mwezi kwa mzunguko ili kupata mboga mfululizo.
 
KUOTESHA KWENYE KITALU:

Baadhi ya mbegu za mboga huoteshwa kwanza kwenye kitalu na baadaye miche huhamishiwa bustanini au shambani. Kitalu kwa ajili ya kuotesha mbegu kitayarishwe wiki kabla ya kusia mbegu. Wakati wa kutayarisha kitalu ardhi ikatuliwe kina cha kutosha, sentimita 30 au zaidi kwenda chini. Ili kuongeza rutuba ya udongo tumia mbolea ya asili kama vile samadi au mboji iliyooza vizuri. Mbolea ichanganywe na udongo siku chache kabla ya kusia mbegu.
 
KUTUMIA MBEGU BORA:

Tumia mbegu bora zilizowekwa dawa ya kuzilinda zisidhurike. Mbegu bora ni zile ambazo zimekomaa na kukauka vizuri, hazikushambuliwa na wadudu wala magonjwa, na ambazo zina uwezo wa kuota vizuri. Inashauriwa kutumia mbegu zilizothibitishwa na wataalamu.
 
KUWEKA KIVULI NA MATANDAZO:

Utandazaji wa majani makavu na uwekaji kivuli ni muhimu ili kuzuia jua linaloweza kunyausha miche. Matandazo pia husaidia kuhifadhi unyevu, pia hupunguza palizi kwa kufifisha magugu. Hata hivyo hakikisha kivuli kinaruhusu mwanga wa kutosha na kiondolewe kidogo kidogo kadiri mimea inavyokua.
 
KUTAYARISHA MICHE KABLA YA KUPANDIKIZA:

Wiki mbili kabla ya kuihamisha miche toka kitaluni, unashauriwa kupunguza kumwagilia ili kuizoesha iweza kustahimili hali ya sehemu inapohamishiwa. Mwagilia kitalu siku moja kabla ya kung’oa miche ili iweze kurahisisha ung’oaji. Pia shamba kwa ajili ya kuhamishia miche limwagiliwe maji siku moja kabla ya kupandikiza ili kuloanisha udongo.
 
MATUMIZI YA MBOLEA:

Mboga hustawi sana katika udongo wenye mbolea za samadi na mboji na ni vema mbolea hizo ziwekwe shambani kabla ya kupanda mimea. Wastani wa kiasi kinachotakiwa ni ndoo moja kwa tuta lenye upana na urefu wa mita moja. Vilevile Mbolea za viwandani zaweza kutumika, hizi ni kama vile Sulpahate of Ammonia(S/A) 21%, Calcium Ammoniun Nitrate(CAN)26%, Urea 46%, N.P.K. 25.5.5., Muriate of Potash, nakadhalika.
 
KUBADILISHA MAPANDO:

Huu ni utaratibu wa kuacha kupanda mfululizo aina moja ya zao katika eneo moja. Iwapo eneo ni kubwa, bustani igawanywe katika sehemu tatu au nne ili kuepuka kupanda mfululizo aina ileile ya zao, kitendo kinachoweza kusababisha kustawi kwa visubufu vya mimea. Katika kila sehemu panda aina nyingine ya mazao na familia tofauti kila baada ya kuvuna. Hii huzia ongezeko la wadudu na magonjwa yanayoshambulia jamii moja ya zao. Faida nyingine ni rutuba ya udongo, huzuia uotaji wa magugu na kumpa mkulima uhuru wa kustawisha aina kadhaa za mazao.
 
MATUMIZI YA DAWA:

Ni muhimu kutumia dawa au viuatilifu ili kukinga mimea dhidi ya athari za wadudu na magonjwa. Hata hivyo viuatilifu vitumike pale inapobidi kwani ni ghali na wakati mwingine vina madhara kwa mazingira na hata watu. Ikumbukwe pia kila dawa ina siku zake za usalama, lakini madawa yaliyo mengi ni siku 14 toka kunyunyizia. Hivyo ni muhimu kusoma maelezo yaliyo kwenye lebo ya dawa. Ikiwa mboga zitatumika kabla ya muda huo yanaweza kuleta madhara kwa walaji kama vile magonjwa ya kansa.
 
HITIMISHO

Ingawa mboga nyingi zitumiwazo na watu waishio mijini hutoka katika mashamba yaliyo karibu na miji hiyo, kiasi fulani cha mboga hizo huletwa kutoka mbali, hasa kwenye sehemu zilizo na mipango mizuri ya usafiri. Kwa mfano wakazi wa Dare s Salaam hutumia mboga zilimwazo Morogoro, Lushoto, Dodoma na Mbeya.

Kwa kawaida wakulima au mashirika yenye uwezo wa kumudu mashamba makubwa huwa na ujuzi wa kutosha wa kustawisha vizuri mboga. Hivyo ni imani yetu makala hii itatoa mchango katika kueneza mbinu za ustawishaji wa mboga katika bustani ndogo zinazoendeshwa na wakulima wadogo kwa ajili ya matumizi yao na kuuza ziada.
 
You must log in or register to reply here.
Menu
Log in
Register
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…