Zack Abdul
JF-Expert Member
- Mar 9, 2026
- 1,194
- 911
Mradi wa Kuzalisha Umeme wa Maji wa Julius Nyerere (JNHPP) utazinduliwa rasmi Jumamosi hii. Mradi huu wenye historia ya zaidi ya karne moja, ulioanza kufanyiwa tafiti tangu enzi za ukoloni, ukaasisiwa kama wazo la kimkakati wakati wa Mwalimu Julius Nyerere, na hatimaye kupewa msukumo mkubwa wa kisiasa na kimkakati wakati wa Rais John Magufuli.
Hapa chini ni muhtasari wa historia hiyo:
1901: Wahandisi wa kikoloni wa Ujerumani wanaanza kuchunguza korongo la Rufiji.
1928–1929: Waingereza wanafanya tafiti za kimfumo kuhusu Mto Rufiji na Bonde la Rufiji.
1938–1940: Tafiti zaidi za Waingereza zinapanua uelewa wa bonde na mfumo wa Rufiji.
Miaka ya 1950–1961: Tafiti za FAO zinahamasisha maendeleo makubwa ya kilimo na umwagiliaji.
Miaka ya 1960: Baada ya uhuru, Tanzania inaanza kuelekeza zaidi mkazo kwenye uzalishaji wa umeme wa maji na ujenzi wa uchumi wa viwanda.
1967: Tafiti za Shirika la Marekani la Bureau of Reclamation zinachangia katika dhana pana zaidi ya maendeleo ya Bonde la Rufiji.
1975: Mamlaka ya Maendeleo ya Bonde la Rufiji (RUBADA) inaanzishwa.
Miaka ya 1970: NORAD, Norconsult na Hafslund zinafanya tafiti za kina zaidi kuhusu uzalishaji wa umeme wa maji pamoja na mipango ya kihandisi.
Karibu mwaka 1980: Mradi umebadilika na kuwa mpango mkubwa wa kuzalisha takribani MW 2,100 za umeme wa maji.
Miaka ya 1980: Wasiwasi wa Benki ya Dunia kuhusu gharama, mahitaji ya umeme na athari za kimazingira unazuia utekelezaji wa mradi.
Miaka ya 1990: Mradi unabaki kwa kiasi kikubwa bila kuendelezwa.
Miaka ya 2000: Kuongezeka kwa mahitaji ya umeme pamoja na uhaba wa nishati kunarejesha mjadala na hamasa ya kuutekeleza mradi.
Miaka ya 2010: Tanzania inaanza kutafuta njia mpya za kugharamia na kutekeleza mradi.
2017: Rais John Magufuli anafanya uamuzi wa kisiasa wa kuendelea na utekelezaji wa mradi.
2018: Tanzania inatoa kandarasi yenye thamani ya takribani dola za Marekani bilioni 2.9 kwa kampuni za Arab Contractors na Elsewedy Electric.
2019: Ujenzi wa mradi unaanza rasmi.
2021: Samia Suluhu Hassan anakuwa Rais wa Tanzania na anaendelea na utekelezaji wa mradi.
2023: Bwawa linaanza kujaa kwa kiwango kinachoruhusu mradi kusogea kuelekea hatua ya kuanza kuzalisha umeme.
Februari 2024: Turbine ya kwanza inaanza kuzalisha umeme.
Aprili 2025: Turbine zote tisa zinaanza kufanya kazi, na mradi kufikia uwezo wa kuzalisha MW 2,115.
Mei 2025: Mradi unafikia hatua ya kukamilika.
2026: Mwelekeo wa kimkakati unaanza kuhamia zaidi kutoka kwenye ujenzi kwenda kwenye matumizi kamili ya uwezo wa mradi, kuongeza uwezo wa njia za kusafirisha umeme, na kuunganisha kikamilifu uzalishaji huo katika masoko ya umeme ya Tanzania na ya kikanda.
Hapa chini ni muhtasari wa historia hiyo:
1901: Wahandisi wa kikoloni wa Ujerumani wanaanza kuchunguza korongo la Rufiji.
1928–1929: Waingereza wanafanya tafiti za kimfumo kuhusu Mto Rufiji na Bonde la Rufiji.
1938–1940: Tafiti zaidi za Waingereza zinapanua uelewa wa bonde na mfumo wa Rufiji.
Miaka ya 1950–1961: Tafiti za FAO zinahamasisha maendeleo makubwa ya kilimo na umwagiliaji.
Miaka ya 1960: Baada ya uhuru, Tanzania inaanza kuelekeza zaidi mkazo kwenye uzalishaji wa umeme wa maji na ujenzi wa uchumi wa viwanda.
1967: Tafiti za Shirika la Marekani la Bureau of Reclamation zinachangia katika dhana pana zaidi ya maendeleo ya Bonde la Rufiji.
1975: Mamlaka ya Maendeleo ya Bonde la Rufiji (RUBADA) inaanzishwa.
Miaka ya 1970: NORAD, Norconsult na Hafslund zinafanya tafiti za kina zaidi kuhusu uzalishaji wa umeme wa maji pamoja na mipango ya kihandisi.
Karibu mwaka 1980: Mradi umebadilika na kuwa mpango mkubwa wa kuzalisha takribani MW 2,100 za umeme wa maji.
Miaka ya 1980: Wasiwasi wa Benki ya Dunia kuhusu gharama, mahitaji ya umeme na athari za kimazingira unazuia utekelezaji wa mradi.
Miaka ya 1990: Mradi unabaki kwa kiasi kikubwa bila kuendelezwa.
Miaka ya 2000: Kuongezeka kwa mahitaji ya umeme pamoja na uhaba wa nishati kunarejesha mjadala na hamasa ya kuutekeleza mradi.
Miaka ya 2010: Tanzania inaanza kutafuta njia mpya za kugharamia na kutekeleza mradi.
2017: Rais John Magufuli anafanya uamuzi wa kisiasa wa kuendelea na utekelezaji wa mradi.
2018: Tanzania inatoa kandarasi yenye thamani ya takribani dola za Marekani bilioni 2.9 kwa kampuni za Arab Contractors na Elsewedy Electric.
2019: Ujenzi wa mradi unaanza rasmi.
2021: Samia Suluhu Hassan anakuwa Rais wa Tanzania na anaendelea na utekelezaji wa mradi.
2023: Bwawa linaanza kujaa kwa kiwango kinachoruhusu mradi kusogea kuelekea hatua ya kuanza kuzalisha umeme.
Februari 2024: Turbine ya kwanza inaanza kuzalisha umeme.
Aprili 2025: Turbine zote tisa zinaanza kufanya kazi, na mradi kufikia uwezo wa kuzalisha MW 2,115.
Mei 2025: Mradi unafikia hatua ya kukamilika.
2026: Mwelekeo wa kimkakati unaanza kuhamia zaidi kutoka kwenye ujenzi kwenda kwenye matumizi kamili ya uwezo wa mradi, kuongeza uwezo wa njia za kusafirisha umeme, na kuunganisha kikamilifu uzalishaji huo katika masoko ya umeme ya Tanzania na ya kikanda.
