BAKIIF Islamic
JF-Expert Member
- Jul 11, 2021
- 600
- 1,843
Watoto wana haki ya kulishwa, kuvikwa, na kulindwa hadi wafikie utu uzima.
Ni lazima watoto wawe na heshima, ili kufurahia upendo na shauku kutoka kwa wazazi wao. Watoto wana haki ya kutendewa kwa usawa, dhidi ya ndugu zao katika masuala ya zawadi za kifedha.
Imam Ahmad bin Hanbal alisema kwamba upendeleo wa mtoto unaruhusiwa ikiwa yeye ni mlemavu wakati wengine hawana. Kumtendea mtoto maalum kunaruhusiwa kutokana na hitaji, kama vile ulemavu, upofu, kutoka katika familia kubwa au katika familia duni sana, kujishughulisha na masomo, au kitu cha namna hiyo, kama vile inavyoruhusiwa pia kumnyima mtoto ambaye atatumia kile anachopewa kwa mambo ya dhambi au maovu.
Mtoto ana haki ya kutolazimishwa na wazazi wake wa kambo au wazazi wake waliomzaa. Watoto wana haki ya kupata elimu bora zaidi kwa gharama yoyote ile, na wala elimu siyo urithi (hichi kimekuwa kichaka cha wazazi wengi kukimbilia huku na kuwwacha watoto mafukara na elimu kichwani).
Wazazi wanapendekezwa kutoa vya kutosha kwa watoto katika urithi. Mtume Muhammad (S.A.W) Amesema "Ni bora kwa wazazi kuwaacha watoto wao katika hali nzuri (kifedha) kuliko kuwaacha katika ufukara". Mzazi ajitahidi kuacha urithi utakaotosheleza kwa watoto hadi wajukuu.
Uislamu umekemea wazizi kuwa na upendeleo kwa toto. Wazazi wanaoonyesha upendeleo usio na faida kwa mtoto mmoja juu ya mwingine inachukuliwa kuwa kitendo cha dhuluma, kwani inaweza kusababisha mazingira ya chuki, hasira na fadhaa miongoni mwa watoto katika kaya.
Lakini ikiwa mzazi angempa mmoja wa watoto wake usaidizi wa kifedha ili kutimiza hitaji, kama vile bima ya matibabu, basi ruzuku kama hiyo haitaainishwa kama kitendo cha ukosefu wa haki na ukosefu wa usawa. Zawadi hiyo itakuwa chini ya haki ya kutumia katika mahitaji muhimu ya mtoto, kwani watoto wengine waatendelea kutumia pesa pale watapoumwa na huyu mwingine atatumia kadi, jambo ambalo ni mahitaji ambayo mzazi lazima kutimiza.
Baba ana wajibu wa kuwafundisha watoto wake kufuatana na Uislamu kama ifuatavyo:
Taarifa za msingi kuhusu imani na ibada
Maelezo ya msingi kuhusu sifa za juu za maadili
Habari juu ya nini cha kuwa mwangalifu katika uhusiano na watu wengine
Elimu ya ufundi na mbinu au uzoefu wa biashara
Kuoa, watoto wakiwa na umri wa kuoa waozeshwe ili kuepuka kuikurubia zinaa.
Moja ya haki walizonazo watoto juu ya wazazi wao ni kuozeshwa wanapokuwa wakubwa bila kukawia.
Vijana na mayatima waozwe wanapokuwa na umri wa kutosha.
Wala msibabaike kunako kuwagharamikia wanenu kuingia kwenye swala la ndoa pindi wanapo baleghe, kwasababu wasipo ingia kwenye ndoa kwa kuoa na kuolewa basi wataingia katika uzinifu, huko watafanya na kufanywa bila sheria, na hasara yake ni kubwa ikiwemo maradhi na utoaji mimba, na wachache miongoni mwao wataingia kwenye tabia mbovu ya kujichua na kuharibu mwili, na baadhi yao wataingia kwenye ubakaji na kuharibu watoto wenzao wadogo wadhaifu wasioweza kujieleza.
Baleghe ni nusu ya uwendawazimu, wasaidieni watoto wenu pindi wanapo baleghe laasivyo watawaleteeni aibu na fedheha, ikiwa mwanao unampatia chakula, mavazi na mambo mengine kwanini swala la hitajio la mwili unamcheleweshea na kumwambia asubiri, ilihahali unaweza kumposea mke na ukawatunza wote wawili yeye na mke wake na mambo mengine yakaendelea.
Unapomwambia mtoto wako asubiri kunako swala la hitajio la mwili, elewa yakwamba unamfungulia mlango mwingine kwa yeye kuyaendelea machafu ya uzinifu, na kufanya mengine mabaya zaidi ya hayo.
Je ni vijana wangapi na mabinti wangapi wanaishi unyumba mavyuoni kwa kufanya uzinifu? Na wewe mzazi haufahamu lolote na ada ya shule unaendelea kulipa.
Je mnafahamu wanayo yafanya vijana wenu vyuoni na huko kwingine wanako kwenda?
Mtume Muhammad (S.A.W) alisema: “Kila mmoja wenu ni mlinzi na mlinzi anawajibika kwa kaya zenu na vitu vilivyo chini ya uangalizi wenu na mwanamume ni mlinzi wa watu wa familia yake, na anawajibika kwa wale waliowekwa chini ya usimamizi wake.
Mtume Muhammad (S.A.W) pia alionyesha upendo kwa watoto wa dini zingine. Nyakati fulani alimtembelea mwana wa jirani yake Myahudi wakati mtoto huyo alipokuwa mgonjwa.
Wakati fulani, Mtume Muhammad (S.A.W) alikuwa amekaa na mtoto mapajani mwake, na mtoto akamkojolea mtume. Kwa aibu, baba akamkemea mtoto. Mtume Muhammad (S.A.W) alimzuia baba, na akamshauri: "Hili sio suala kubwa. Nguo zangu zinaweza kufuliwa. Lakini kuwa mwangalifu na jinsi unavyomtendea mtoto. Ni nini kinachoweza kurudisha heshima yake baada ya kushughulika naye kwa kumkemea hadharani.
Ni lazima watoto wawe na heshima, ili kufurahia upendo na shauku kutoka kwa wazazi wao. Watoto wana haki ya kutendewa kwa usawa, dhidi ya ndugu zao katika masuala ya zawadi za kifedha.
Imam Ahmad bin Hanbal alisema kwamba upendeleo wa mtoto unaruhusiwa ikiwa yeye ni mlemavu wakati wengine hawana. Kumtendea mtoto maalum kunaruhusiwa kutokana na hitaji, kama vile ulemavu, upofu, kutoka katika familia kubwa au katika familia duni sana, kujishughulisha na masomo, au kitu cha namna hiyo, kama vile inavyoruhusiwa pia kumnyima mtoto ambaye atatumia kile anachopewa kwa mambo ya dhambi au maovu.
Mtoto ana haki ya kutolazimishwa na wazazi wake wa kambo au wazazi wake waliomzaa. Watoto wana haki ya kupata elimu bora zaidi kwa gharama yoyote ile, na wala elimu siyo urithi (hichi kimekuwa kichaka cha wazazi wengi kukimbilia huku na kuwwacha watoto mafukara na elimu kichwani).
Wazazi wanapendekezwa kutoa vya kutosha kwa watoto katika urithi. Mtume Muhammad (S.A.W) Amesema "Ni bora kwa wazazi kuwaacha watoto wao katika hali nzuri (kifedha) kuliko kuwaacha katika ufukara". Mzazi ajitahidi kuacha urithi utakaotosheleza kwa watoto hadi wajukuu.
Uislamu umekemea wazizi kuwa na upendeleo kwa toto. Wazazi wanaoonyesha upendeleo usio na faida kwa mtoto mmoja juu ya mwingine inachukuliwa kuwa kitendo cha dhuluma, kwani inaweza kusababisha mazingira ya chuki, hasira na fadhaa miongoni mwa watoto katika kaya.
Lakini ikiwa mzazi angempa mmoja wa watoto wake usaidizi wa kifedha ili kutimiza hitaji, kama vile bima ya matibabu, basi ruzuku kama hiyo haitaainishwa kama kitendo cha ukosefu wa haki na ukosefu wa usawa. Zawadi hiyo itakuwa chini ya haki ya kutumia katika mahitaji muhimu ya mtoto, kwani watoto wengine waatendelea kutumia pesa pale watapoumwa na huyu mwingine atatumia kadi, jambo ambalo ni mahitaji ambayo mzazi lazima kutimiza.
Baba ana wajibu wa kuwafundisha watoto wake kufuatana na Uislamu kama ifuatavyo:
Taarifa za msingi kuhusu imani na ibada
Maelezo ya msingi kuhusu sifa za juu za maadili
Habari juu ya nini cha kuwa mwangalifu katika uhusiano na watu wengine
Elimu ya ufundi na mbinu au uzoefu wa biashara
Kuoa, watoto wakiwa na umri wa kuoa waozeshwe ili kuepuka kuikurubia zinaa.
Moja ya haki walizonazo watoto juu ya wazazi wao ni kuozeshwa wanapokuwa wakubwa bila kukawia.
Vijana na mayatima waozwe wanapokuwa na umri wa kutosha.
Wala msibabaike kunako kuwagharamikia wanenu kuingia kwenye swala la ndoa pindi wanapo baleghe, kwasababu wasipo ingia kwenye ndoa kwa kuoa na kuolewa basi wataingia katika uzinifu, huko watafanya na kufanywa bila sheria, na hasara yake ni kubwa ikiwemo maradhi na utoaji mimba, na wachache miongoni mwao wataingia kwenye tabia mbovu ya kujichua na kuharibu mwili, na baadhi yao wataingia kwenye ubakaji na kuharibu watoto wenzao wadogo wadhaifu wasioweza kujieleza.
Baleghe ni nusu ya uwendawazimu, wasaidieni watoto wenu pindi wanapo baleghe laasivyo watawaleteeni aibu na fedheha, ikiwa mwanao unampatia chakula, mavazi na mambo mengine kwanini swala la hitajio la mwili unamcheleweshea na kumwambia asubiri, ilihahali unaweza kumposea mke na ukawatunza wote wawili yeye na mke wake na mambo mengine yakaendelea.
Unapomwambia mtoto wako asubiri kunako swala la hitajio la mwili, elewa yakwamba unamfungulia mlango mwingine kwa yeye kuyaendelea machafu ya uzinifu, na kufanya mengine mabaya zaidi ya hayo.
Je ni vijana wangapi na mabinti wangapi wanaishi unyumba mavyuoni kwa kufanya uzinifu? Na wewe mzazi haufahamu lolote na ada ya shule unaendelea kulipa.
Je mnafahamu wanayo yafanya vijana wenu vyuoni na huko kwingine wanako kwenda?
Mtume Muhammad (S.A.W) alisema: “Kila mmoja wenu ni mlinzi na mlinzi anawajibika kwa kaya zenu na vitu vilivyo chini ya uangalizi wenu na mwanamume ni mlinzi wa watu wa familia yake, na anawajibika kwa wale waliowekwa chini ya usimamizi wake.
Mtume Muhammad (S.A.W) pia alionyesha upendo kwa watoto wa dini zingine. Nyakati fulani alimtembelea mwana wa jirani yake Myahudi wakati mtoto huyo alipokuwa mgonjwa.
Wakati fulani, Mtume Muhammad (S.A.W) alikuwa amekaa na mtoto mapajani mwake, na mtoto akamkojolea mtume. Kwa aibu, baba akamkemea mtoto. Mtume Muhammad (S.A.W) alimzuia baba, na akamshauri: "Hili sio suala kubwa. Nguo zangu zinaweza kufuliwa. Lakini kuwa mwangalifu na jinsi unavyomtendea mtoto. Ni nini kinachoweza kurudisha heshima yake baada ya kushughulika naye kwa kumkemea hadharani.
