Mimi nadhani tatizo hapa siyo MTU KUKOPA ama KUKOPESHA ama KUKOPESHANA watu.....
Tatizo lililopo ni wakopeshaji ambao kwa kweli wengi wao wako kisheria na wamesajiliwa na BoT chini ya sheria ya "Micro finance services " kukiuka masharti yayowaongoza kufanya kazi zao....
Hivi vitaasisi vya fedha vidogo vidogo vya kukopesha vikifuata utaratibu ulioko kisheria, hawataweza kuhimili kuwepo sokoni kwa sbb wateja wengi wako absorbed na mabenki ambazo zinafanya jukumu hili kwa uwazi zaidi na kwa riba ndogo zaidi....
Wanachofanya hawa Mashailoki ni kutumia shida na "ujinga" wa watu wanaowakopesha kuwaibia kwa njia hii....
Wote tunafahamu kuwa shida haina adabu. Mtu ukiwa na shida inayohitaji fedha kutatuliwa, mara chache huwa hatukirii namna bora na salama ya kupata fedha hiyo. Njia yoyote inayokuja mbele yako inaweza kuwa sawa tu kwa wakati huo, madhara baadae...
Na kwa sababu hiyo ndiyo maana watu tunajikuta tumejiingiza kwenye madeni ya hatari kutoka kwa hawa jamaa na namna ya kujichomoa huko inakuwa ngumu kwelikweli....
Na mtu hugundua kuwa nilifanya maamuzi yasiyo sahihi huku akiwa tayari anaogelea kwenye madhara ya maamuzi yake yanayomuathiri yeye binafsi, kazi na familia ya wote wanaomtegemea....
Na hawa jamaa (Shylocks) wamefanya mambo yafuatayo kuvuta ndege wengi wajinase wenyewe.......;
1. Kwanza ukienda, wao wanazo keshi hapo hapo ofisini kwao. Huhitaji mzunguko wala mchakato kama ule wa kibenki amabao huchukua hadi wiki kupata fedha yako...m
2. Hawana mlolongo sijui usainishe fomu kwa mwajiri wako, ama serikali ya mtaa ama mahakamani nk nk
3. Wao fomu zao walishakula "deal" tayari na viongozi hawa na wana wanasheria wao na pengine mahakimu kabisa wa mahakama za chini ambao wote hawa wana fungu lao katika wizi na hujuma hii dhidi ya raia hawa masikiñi wa kipato na akili na upande mwingine Serikali kukosa mapato
4. Kinachotakiwa ni mteja kuwa na vitu viwili ama vitatu tu;
å Valid kadi ya benki unakopitia mshahara wako
å Bank statement ya unakopitia mshahara wako kuithibitisha hiyo akaunti yako
å Copy ya kitambulisho chako cha kazi
Ukiwa na hivi vitu utajaza fomu yao hapo hapo fast fast na kupewa fedha yako CASH hapo hapo. Kama utaenda baa kunywa, unaenda. Kama una akili utazielekeza kwenye kusudi la kukopa....
KWA HIYO;
å Ni kweli kabisa riba (accumulated interest) yao ni kubwa kupita kiasi na ni kati ya 40% na 50%......
√• Mfano, unachukua Tsh. 1,000,000 kwa muda wa miezi 6 na kama interest ni 50% , maana yake utarejesha Tshs. 1,500,000 ÷ 6 = 250,000 kila mwezi...!!
5. Sharti moja ni kuwa WEWE MTEJA HAWAKuRUHUSU UENDE AMA KUKUPA NAKALA YA MKATABA ULIOJAZA...!!
Hivi ndivyo biashara hii nono inavyofanyika...
Hata hivyo wakopeshaji wengi wameshaingia kwenye mgogoro na baadhi ya wateja wao (wajanja na wenye akili) waliowakopesha baada kuigundua janja hii na kugoma kulipa....
Nimeishudia kesi hii mwenyewe ikimhusu mtumishi wa umma (idara kapuni) na mkopeshaji (jina kapuni) ktk wilaya ya Shinyanga...
Kilichofanyika, ndugu huyu alienda akakopa Tshs 1,000,000 kwa riba ya 40% kwa marejesho ya miezi 5 sawa na Tshs 1,400,000 ÷ 5 = 280,000....
Ndugu huyu akafanya rejesho moja tu.....
Miezi iliyofuata na kwa kuwa kadi ya benki aliacha kwa mkopeshaji kama dhamana, alichofanya ni kwenda benki na kui - block kadi hiyo na akapewa kadi mpya.....
Mkopeshaji kila alivyoenda benki kuchukua chake, akawa hana access, kupata fedha, Card blocked....!
Baada ya muda fulani wakamfungulia kesi ya madai huyu ndugu. Kosa moja wakafanya hawa jamaa. Wakatumia kanuni na ujanja janja wao wa kimahesabu na kuliongeza deni hadi ikazidi principal amount aliyokopa huyu ndugu mara mbili....!
Alikuwa anadaiwa 1,120,000, sasa deni ni karibu 3,500,000+....!!
Kesi iliunguruma kwa kama miezi miwili hivi. Amini usiamini, mkopaji alishinda na kuamuliwa na mahakama alipe hela ileile aliyokopa....
Hapa tatizo hili kweli lipo na haliwahusu walimu ama manesi tu bali ni watumishi wote kada ya umma ama binafsi na hata watu wa kawaida tu wenye shughuli/biashara zao binafsi ili mradi wanakopesheka na wana dhamana fulani....
TUKUMBUKE PIA KUWA;
å Kisheria mtu mwingine kukaa na kadi ya benki ya mtu mwingine ni kosa....
å Vivyo hivyo katika Sera ya fedha na mikopo za taasisi za fedha hakuna riba ya kiwango cha 40%+....
å Kwa tafsiri ya haraka na ya wazi ni kuwa, wanachofanya hao Mashailoki ni WIZI kwa wateja wao na ni WIZI wa mapato ya serikali....!!
Narudia tena KUKOPA na KUKOPESHANA wala siyo tatizo na siyo dhambi....
Tatizo linakuja NIA na DHAMIRA za pande zote mbili (mkopaji & mkopeshaji) ni nini....
ALL in ALL, biashara hii ni nzuri sana lakini it's totally illegal....
Maana kama una mtaji wa 10,000,000 tu na ukawa na wateja 100 tu na unawakopesha kwa staili hii na wote wakawa wanakurejeshea bila shida.....
Kwa kweli ndani ya muda mfupi sana wewe unakuwa milionea...!!
Tatizo ni WIZI...