Light Saber Imetosha Sasa
JF-Expert Member
- Nov 3, 2017
- 5,182
- 9,586
Katika safari ya maisha, kuna vitu tunaita "Gatekeepers" au walinzi wa malango. Hawa ni pamoja na Cheti cha Kuzaliwa, NIDA, na Vyeti vya Elimu. Wengi wetu tukikosa hicho cha mwisho (Cheti cha Elimu), tunaanza kukata tamaa na kujiona hatuna thamani ("Self-esteem" inashuka). Lakini ukweli ni upi?
1. NIDA na Cheti cha Kuzaliwa ndio Msingi (Identity vs. Validation)
Kumbuka, Cheti cha Kuzaliwa na NIDA vinathibitisha kuwa upo (Existence) na una haki kisheria. Hii ndio funguo kuu. Ukiwa na NIDA:
Unaweza kusajili kampuni au biashara.
Unaweza kufungua akaunti ya benki na kupata huduma za kifedha.
Unaweza kusaini mikataba ya kisheria.
Sheria haitambui "mwenye digrii" zaidi ya mwananchi mwenye NIDA anapokuja kwenye kumiliki mali au fursa za kibiashara.
2. Elimu vs. Cheti (Knowledge vs. Paper)
Cheti ni ishara tu kwamba umepita kwenye mfumo fulani uliopangwa na watu wengine. Lakini Elimu ni kitu kingine kabisa.
Kuna watu wana vyeti lakini hawana "Logic" ya kutatua matatizo ya mtaani.
Kama wewe ni "Self-taught" (umejifunza mwenyewe), una uwezo mkubwa wa kufikiri nje ya boksi (Systems Thinking). Unasoma vitabu, unajifunza teknolojia, na unaelewa soko kuliko aliyekariri madesa.
Kwa hiyo, cheti kinajumuisha baadhi ya ujuzi wa kimsingi, lakini Elimu ya kweli inakufanya kuwa na uwezo wa kutatua changamoto na kubuni suluhisho.
3. Jenga Thamani Inayoonekana (Proof of Skill)
Dunia ya sasa inabadilika. Waajiri na washirika wa biashara makini hawaulizi "Ulisoma wapi?" bali wanauliza "Unaweza kufanya nini?"
Badala ya kulia na cheti, tengeneza Mifumo (Systems). Kama unaweza kutatua kero ya mtu, kama unaweza kutengeneza mfumo wa kusimamia stoo (Inventory System), au kutoa ushauri wa kitaalamu (Consultancy), hakuna atakayekuuliza cheti cha Form Six au Chuo Kikuu.
Hapa, ni muhimu kujenga thamani yako kupitia vitendo. Ikiwa umeweza kutatua tatizo, basi umahiri wako umejidhihirisha.
4. Shinda Hofu ya "Academic Inferiority"
Usiogope kutumia lugha ya kitaalamu au kukaa meza moja na wasomi. Knowledge haina mwenyewe. Ukijenga uwezo wa kuchambua mambo ("Blueprints and Logic"), utagundua kuwa wasomi wengi ni watekelezaji tu, lakini wabunifu wa mifumo (Architects) ni watu wanaotumia akili zao huru.
Kwa hiyo, si lazima uwe na cheti cha chuo ili uwe na akili na uwezo wa kutunga mifumo bora. Elimu ni kuhusu kujifunza na kutumia mawazo yako kufanikisha malengo yako.
Hitimisho
Usikubali mfumo ukuaminishe kuwa wewe ni "nusu mtu" kwa sababu huna karatasi ya chuo. NIDA yako inakupa haki ya kupambana, na akili yako inakupa uwezo wa kushinda.
Maisha hayajengwi na "Certificates" pekee, yanajengwa na Maono (Vision), Udhibiti wa Mifumo (Systems Architecture), na Thamani (Value) unayoingiza sokoni.
Inuka, fanya kazi, na thibitisha thamani yako kwa vitendo, si kwa makaratasi!
1. NIDA na Cheti cha Kuzaliwa ndio Msingi (Identity vs. Validation)
Kumbuka, Cheti cha Kuzaliwa na NIDA vinathibitisha kuwa upo (Existence) na una haki kisheria. Hii ndio funguo kuu. Ukiwa na NIDA:
Unaweza kusajili kampuni au biashara.
Unaweza kufungua akaunti ya benki na kupata huduma za kifedha.
Unaweza kusaini mikataba ya kisheria.
Sheria haitambui "mwenye digrii" zaidi ya mwananchi mwenye NIDA anapokuja kwenye kumiliki mali au fursa za kibiashara.
2. Elimu vs. Cheti (Knowledge vs. Paper)
Cheti ni ishara tu kwamba umepita kwenye mfumo fulani uliopangwa na watu wengine. Lakini Elimu ni kitu kingine kabisa.
Kuna watu wana vyeti lakini hawana "Logic" ya kutatua matatizo ya mtaani.
Kama wewe ni "Self-taught" (umejifunza mwenyewe), una uwezo mkubwa wa kufikiri nje ya boksi (Systems Thinking). Unasoma vitabu, unajifunza teknolojia, na unaelewa soko kuliko aliyekariri madesa.
Kwa hiyo, cheti kinajumuisha baadhi ya ujuzi wa kimsingi, lakini Elimu ya kweli inakufanya kuwa na uwezo wa kutatua changamoto na kubuni suluhisho.
3. Jenga Thamani Inayoonekana (Proof of Skill)
Dunia ya sasa inabadilika. Waajiri na washirika wa biashara makini hawaulizi "Ulisoma wapi?" bali wanauliza "Unaweza kufanya nini?"
Badala ya kulia na cheti, tengeneza Mifumo (Systems). Kama unaweza kutatua kero ya mtu, kama unaweza kutengeneza mfumo wa kusimamia stoo (Inventory System), au kutoa ushauri wa kitaalamu (Consultancy), hakuna atakayekuuliza cheti cha Form Six au Chuo Kikuu.
Hapa, ni muhimu kujenga thamani yako kupitia vitendo. Ikiwa umeweza kutatua tatizo, basi umahiri wako umejidhihirisha.
4. Shinda Hofu ya "Academic Inferiority"
Usiogope kutumia lugha ya kitaalamu au kukaa meza moja na wasomi. Knowledge haina mwenyewe. Ukijenga uwezo wa kuchambua mambo ("Blueprints and Logic"), utagundua kuwa wasomi wengi ni watekelezaji tu, lakini wabunifu wa mifumo (Architects) ni watu wanaotumia akili zao huru.
Kwa hiyo, si lazima uwe na cheti cha chuo ili uwe na akili na uwezo wa kutunga mifumo bora. Elimu ni kuhusu kujifunza na kutumia mawazo yako kufanikisha malengo yako.
Hitimisho
Usikubali mfumo ukuaminishe kuwa wewe ni "nusu mtu" kwa sababu huna karatasi ya chuo. NIDA yako inakupa haki ya kupambana, na akili yako inakupa uwezo wa kushinda.
Maisha hayajengwi na "Certificates" pekee, yanajengwa na Maono (Vision), Udhibiti wa Mifumo (Systems Architecture), na Thamani (Value) unayoingiza sokoni.
Inuka, fanya kazi, na thibitisha thamani yako kwa vitendo, si kwa makaratasi!