Tatizo la nchi yetu huwa wanamkamata mtuhumiwa kabla ya kukamilisha upelelezi. Na mtuhumiwa akiwa magereza anapaswa kufikishwa mahakamani kila baada ya siku zisizozidi 14. Kwa hiyo njia inayotumiwa ni kufungua kesi katika mahakama ya chini ili tu mtuhumiwa awe anaonekana (appear) mahakamani. Upelelezi ukikamilishwa kesi inahamia Mahakama Kuu kwa kuanza kusikilizwa. Utaratibu huu pia hutumika kwa kesi za mauaji.
Mkuu pengine hiyo ni sababu ya chini ya carpet.
Kisheria utaratibu huu huitwa "committal proceedings" wenye lengo la kufanya "preliminary inquiry," ili kukubaliana kuhusu facts ambazo hazibishaniwi na kuacha zile zinazonishaniwa, kukubaliana kuhusu mambo mengine kama mashahidi, nyaraka n.k.
Katika hatua hi ya Committal proceedings mtuhumiwa hatakiwi kutake plea yaani kujibu shtaka maana kimsingi mahakama Haina jurisdiction ya kusikiliza shauri lake.
Msingi wa committal (in principal and theory) ni kupeleka mashauri haraka. Lakini Kwa maoni yangu Kwa TZ Committal imekua chaka la kupoteza muda. Na hii ndio shida ya copy and paste ya Sheria za nje.
Turudi kwenye committal, baada ya mahakama ya hakimu mkazi kumaliza Preliminary inquiry, itamcommit mtuhumiwa High court yenye jurisdiction (kumcommit ni kama kumtuma/kumpeleka).
Huko high court mtuhumiwa atasomewa INFORMATION, kosa rasmi na atatake plea na kesi itaendelea Kwa mambo yanayobishaniwa.
P.s. Nimechanganya lugha maana hii procedure naielewa zaidi in English. Kumbuka Sheria zetu zipo Kwa English.
Nakubaliana na mtoa COMMENT waendesha mashtaka in practice hutumia hii procedure kupoteza muda wakati lengo la msingi ilikua kusave muda.
Kingine SHERIA hairuhusu kumkamata mtu ikiwa upelelezi haujakamilika. Lakini TZ imekua kawaida watu kusota rumande Kwa maelezo upelelezi haujakamilika. Na mahakama zimeshindwa kusimamia hili.