DOKEZO Wizara ya Elimu na taasisi zinazosimamia elimu ya juu: Kueni makini na maelekezo ya muda mfupi, ikiwemo kufungia programu mbalimbali

[tausi2020]

Ni jambo la kusikitisha na la kushangaza kuona jinsi ambavyo Wizara ya Elimu na baadhi ya taasisi zake zimeanza kuingilia kwa nguvu na pupa maandalizi ya mitaala ya vyuo vikuu, ikiwemo hatua ya kufungia baadhi ya fani au programu kwa kutoa maagizo ya ghafla yasiyozingatia muda wa kitaaluma unaohitajika ili kuandaa mabadiliko yenye ubora na tija. Hili ni kosa kubwa na la hatari kwa mustakabali wa elimu yetu kama taifa.

Sera ya elimu huandaliwa kwa muda mrefu kupitia tafiti, mijadala ya kina, na michakato thabiti ya kitaalamu. Lakini kwa kusikitisha, leo hii vyuo vikuu vinaamrishwa kufanya mabadiliko ya mitaala kwa muda mfupi sana, bila tafakuri ya kina wala maandalizi ya kisayansi. Hili ni uzembe wa kimfumo unaowaweka wahadhiri na taasisi katika presha kubwa ya kisiasa au ya watu wachache wanaotaka kuonekana wanafanya kazi, ilhali wanavuruga msingi wa elimu bora.

Vyuo vikuu si majukwaa ya kisiasa, wala taasisi za kuandaa wataalamu wa kuhudumia soko la ndani pekee. Elimu ya vyuo vikuu ni ya kimataifa (universal education valued with critical thinking grounded on moral values), inayomwandaa mwanafunzi kuwa na uwezo wa kushindana duniani kote, siyo kwenye kata, mkoa, au taifa pekee.

Sera na maagizo haya ya haraka yanaifanya elimu ya juu kuwa ya ndani (particular education), jambo linalodumaza taifa kiakili, kielimu, na kiuchumi, na kushindwa kukabiliana na changamoto za dunia ya sasa, ikiwemo maendeleo ya sayansi na teknolojia.

Mwelekeo huu wa kupanga kila kitu kutoka juu na kulazimisha vyuo vikuu kufuata kama taasisi zisizo na tafakuri ni kinyume cha misingi ya uhuru wa taaluma (academic freedom) na heshima ya taasisi za elimu ya juu duniani kote. Kazi ya Wizara ni kusimamia na kudhibiti viwango (regulation) kwa haki na weledi, siyo kuamrisha kama watawala wa kidikteta. Vyuo vikuu vina wataalamu waliobobea, wenye uwezo wa kuandaa mitaala bora bila kuhitaji mashinikizo ya kisiasa au maagizo ya dharura yasiyo na tafakari ya kina.

TAHADHARI KUBWA

Msipokuwa waangalifu, mtasababisha taifa kuzalisha maelfu ya wahitimu wasio na uwezo wa kushindana duniani, wenye elimu ya kubahatisha, wasiokidhi viwango vya kimataifa. Hili litakuwa janga kubwa zaidi kuliko changamoto za elimu tulizonazo sasa. Na baada ya muda mfupi, taifa hili litaendelea kulaumiana kwamba elimu imeharibika au haina tija.

ILI KULINDA HADHI YA ELIMU YETU, ZINGATIENI HAYA:

1. Acheni vyuo vikuu vifanye kazi yao ya kitaaluma kwa uhuru.
2. Acheni kuwabana vyuo, wahadhiri na wataalamu kwa maagizo ya haraka haraka yasiyo na tafakari ya kitaalamu.
3. Elimu siyo siasa; haipaswi kuendeshwa kama kampeni ya kuonyesha mafanikio ya muda mfupi.
4. Toeni muda wa kutosha kwa maandalizi ya mitaala ili taifa lipate elimu bora inayotambulika kimataifa, siyo elimu ya dharura ya kukidhi matakwa ya muda mfupi.

Ni bora kutumia muda wa kutosha kuandaa mitaala bora inayotambulika kimataifa, kuliko kukimbilia mabadiliko ya haraka haraka na kuishia na elimu ya kubahatisha isiyo na tija kwa taifa.

MFANO HAI

Zamani tuliwahi kuwa na combination muhimu kama Kilimo, Uchumi, Ufundi n.k., lakini zilitoweka bila tafakari ya kina. Nani aliyezifuta?

Au nani aliyeamua kuunganisha masomo ya Fizikia na Kemia bila kujali mantiki ya taaluma hizo? Ni maamuzi ya juu yasiyo na ushirikishwaji wa vyuo!

Kumbukeni kuwa kila chuo kikuu kina misheni na maono (vision) zake. Kuwapangia vyuo vikuu kufundishe hiki na hiki, kwa kuchora masomo ya kufundisha bila kujali muktadha na malengo yao ya muda mrefu, ni hatari sana kwa mustakabali wa nchi yetu.

Mtu mmoja au kikundi kidogo cha watu wachache kukaa na kuamua kwa niaba ya vyuo vikuu ni kuvunja misingi ya utawala bora wa elimu.

WITO WA HESHIMA

Watendaji wa Wizara na taasisi husika, heshimuni taaluma za watu na kazi ya kitaalamu ya vyuo vikuu. Acheni elimu ifuate misingi ya tafakuri ya kina, siyo matakwa ya haraka ya kisiasa au kibinafsi.

WITO KWA WAZIRI HUSIKA

Mheshimiwa Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, tunaomba uingilie kati jambo hili kwa haraka na busara. Uongozi wako unahitajika sasa ili kulinda misingi ya taaluma, kuhakikisha vyuo vikuu vinaheshimiwa na kuachwa vifanye kazi yao ya kitaalamu kwa mujibu wa taratibu rasmi.

Hatua za ghafla kama kufungia programu bila tafakari ya kina na bila ushirikishwaji wa wataalamu ni hatari kwa uthabiti wa elimu ya juu na mustakabali wa taifa. Tunaomba uongozi wako uwe chachu ya majadiliano ya kina, ushirikishwaji, uwazi wa maamuzi, na uimarishaji wa mifumo endelevu ya elimu.

Mwisho, ni Seneti ya Chuo Kikuu yenye mamlaka ya kuidhinisha na kupitisha programu au mitaala yoyote kulingana na mahitaji ya kitaaluma na ya soko la ajira. Acheni Seneti zifanye kazi yake kwa mujibu wa taratibu rasmi, siyo kikundi kidogo cha watu kujiamulia kwa niaba ya Seneti. Huku ni kuingilia mfumo rasmi wa vyuo vikuu, jambo linalohatarisha uthabiti wa elimu ya juu nchini.

Elimu ni uti wa mgongo wa taifa. Mheshimiwa Waziri, tafadhali simama kidete kulinda heshima, uhuru, na ubora wa elimu ya juu nchini.

 

[Adolfms]

Shida sana. Unakuta lecturer ni professor But anafundisha kwa kiswahili huku course unit siyo ya kiswahili.

 

[bob_fundi]

Ni jambo la kusikitisha na la kushangaza kuona jinsi ambavyo Wizara ya Elimu na baadhi ya taasisi zake zimeanza kuingilia kwa nguvu na pupa maandalizi ya mitaala ya vyuo vikuu, ikiwemo hatua ya kufungia baadhi ya fani au programu kwa kutoa maagizo ya ghafla yasiyozingatia muda wa kitaaluma unaohitajika ili kuandaa mabadiliko yenye ubora na tija. Hili ni kosa kubwa na la hatari kwa mustakabali wa elimu yetu kama taifa.

Sera ya elimu huandaliwa kwa muda mrefu kupitia tafiti, mijadala ya kina, na michakato thabiti ya kitaalamu. Lakini kwa kusikitisha, leo hii vyuo vikuu vinaamrishwa kufanya mabadiliko ya mitaala kwa muda mfupi sana, bila tafakuri ya kina wala maandalizi ya kisayansi. Hili ni uzembe wa kimfumo unaowaweka wahadhiri na taasisi katika presha kubwa ya kisiasa au ya watu wachache wanaotaka kuonekana wanafanya kazi, ilhali wanavuruga msingi wa elimu bora.

Vyuo vikuu si majukwaa ya kisiasa, wala taasisi za kuandaa wataalamu wa kuhudumia soko la ndani pekee. Elimu ya vyuo vikuu ni ya kimataifa (universal education valued with critical thinking grounded on moral values), inayomwandaa mwanafunzi kuwa na uwezo wa kushindana duniani kote, siyo kwenye kata, mkoa, au taifa pekee.

Sera na maagizo haya ya haraka yanaifanya elimu ya juu kuwa ya ndani (particular education), jambo linalodumaza taifa kiakili, kielimu, na kiuchumi, na kushindwa kukabiliana na changamoto za dunia ya sasa, ikiwemo maendeleo ya sayansi na teknolojia.

Mwelekeo huu wa kupanga kila kitu kutoka juu na kulazimisha vyuo vikuu kufuata kama taasisi zisizo na tafakuri ni kinyume cha misingi ya uhuru wa taaluma (academic freedom) na heshima ya taasisi za elimu ya juu duniani kote. Kazi ya Wizara ni kusimamia na kudhibiti viwango (regulation) kwa haki na weledi, siyo kuamrisha kama watawala wa kidikteta. Vyuo vikuu vina wataalamu waliobobea, wenye uwezo wa kuandaa mitaala bora bila kuhitaji mashinikizo ya kisiasa au maagizo ya dharura yasiyo na tafakari ya kina.

TAHADHARI KUBWA

Msipokuwa waangalifu, mtasababisha taifa kuzalisha maelfu ya wahitimu wasio na uwezo wa kushindana duniani, wenye elimu ya kubahatisha, wasiokidhi viwango vya kimataifa. Hili litakuwa janga kubwa zaidi kuliko changamoto za elimu tulizonazo sasa. Na baada ya muda mfupi, taifa hili litaendelea kulaumiana kwamba elimu imeharibika au haina tija.

ILI KULINDA HADHI YA ELIMU YETU, ZINGATIENI HAYA:

1. Acheni vyuo vikuu vifanye kazi yao ya kitaaluma kwa uhuru.
2. Acheni kuwabana vyuo, wahadhiri na wataalamu kwa maagizo ya haraka haraka yasiyo na tafakari ya kitaalamu.
3. Elimu siyo siasa; haipaswi kuendeshwa kama kampeni ya kuonyesha mafanikio ya muda mfupi.
4. Toeni muda wa kutosha kwa maandalizi ya mitaala ili taifa lipate elimu bora inayotambulika kimataifa, siyo elimu ya dharura ya kukidhi matakwa ya muda mfupi.

Ni bora kutumia muda wa kutosha kuandaa mitaala bora inayotambulika kimataifa, kuliko kukimbilia mabadiliko ya haraka haraka na kuishia na elimu ya kubahatisha isiyo na tija kwa taifa.

MFANO HAI

Zamani tuliwahi kuwa na combination muhimu kama Kilimo, Uchumi, Ufundi n.k., lakini zilitoweka bila tafakari ya kina. Nani aliyezifuta?

Au nani aliyeamua kuunganisha masomo ya Fizikia na Kemia bila kujali mantiki ya taaluma hizo? Ni maamuzi ya juu yasiyo na ushirikishwaji wa vyuo!

Kumbukeni kuwa kila chuo kikuu kina misheni na maono (vision) zake. Kuwapangia vyuo vikuu kufundishe hiki na hiki, kwa kuchora masomo ya kufundisha bila kujali muktadha na malengo yao ya muda mrefu, ni hatari sana kwa mustakabali wa nchi yetu.

Mtu mmoja au kikundi kidogo cha watu wachache kukaa na kuamua kwa niaba ya vyuo vikuu ni kuvunja misingi ya utawala bora wa elimu.

WITO WA HESHIMA

Watendaji wa Wizara na taasisi husika, heshimuni taaluma za watu na kazi ya kitaalamu ya vyuo vikuu. Acheni elimu ifuate misingi ya tafakuri ya kina, siyo matakwa ya haraka ya kisiasa au kibinafsi.

WITO KWA WAZIRI HUSIKA

Mheshimiwa Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, tunaomba uingilie kati jambo hili kwa haraka na busara. Uongozi wako unahitajika sasa ili kulinda misingi ya taaluma, kuhakikisha vyuo vikuu vinaheshimiwa na kuachwa vifanye kazi yao ya kitaalamu kwa mujibu wa taratibu rasmi.

Hatua za ghafla kama kufungia programu bila tafakari ya kina na bila ushirikishwaji wa wataalamu ni hatari kwa uthabiti wa elimu ya juu na mustakabali wa taifa. Tunaomba uongozi wako uwe chachu ya majadiliano ya kina, ushirikishwaji, uwazi wa maamuzi, na uimarishaji wa mifumo endelevu ya elimu.

Mwisho, ni Seneti ya Chuo Kikuu yenye mamlaka ya kuidhinisha na kupitisha programu au mitaala yoyote kulingana na mahitaji ya kitaaluma na ya soko la ajira. Acheni Seneti zifanye kazi yake kwa mujibu wa taratibu rasmi, siyo kikundi kidogo cha watu kujiamulia kwa niaba ya Seneti. Huku ni kuingilia mfumo rasmi wa vyuo vikuu, jambo linalohatarisha uthabiti wa elimu ya juu nchini.

Elimu ni uti wa mgongo wa taifa. Mheshimiwa Waziri, tafadhali simama kidete kulinda heshima, uhuru, na ubora wa elimu ya juu nchini.

Umeendaka sana lakini hamna point ya maana sana uliyo andika mm nitaanza kukujibu maka ifuatavyo .
1. Kilicho fanywa na tume ya vyuo vikuu (tcu) ni bora sana kwa sababu kwenye elimu ya juu tcu ndio anawajibu wa kudhibiti ubora wa elimu hiyo
2. Mara nyingi tcu wameongelea swala la kufungia vyuo ambayo avija kidhi viwango vinavyo takiwa kweny koz husika mfano tanzania vyuo vingi vya private vipo ki maslai sana kuliko kutoa elimu mfano mzuri kampala international university hao wapo kimkakati sana.
3. Unatakiwa kujiuliza ni kwanin vyuo ambavyo baadhi ya kozi zimifungiwa ni kwa upande wa afya tuu. Kwa upande wa kampala yey amesema anatakiwa awe na hospital ndio sababu yakufungiwa lakini ukija st john yey anasema mwakajana anlifanya over admission.
4. Na pia kuliko kuzalisha wataalamu wabovu bora wabaki nyumbani tu.mfano vyuo vingi vya private vimejikita kweny kuangalia ela kuliko hata matokeo na ndio sababu ya kuanzishwa kwa tcu mwak 2005 ilikudhibiti ubora kwa sababu wanweza wachukuliwe wenye sifa ambazo azitoshelezi kwa sababu ya wanatoa ada tuu.
natoa hitimisho langu kwanza nawapongeza #tcu kwa kazi nzuri wanayo fanya na kazi hii indele kila mwaka kwa vyuo vyote ambavyo vitakiuka utaratibu /masharti ya moongozo wa vyuo vikuu . Hili litatusaidia kama taifa kuzalisha watu ambao wataweza kushindana kimataifa pia itazidi kubadisha hadhi ya vyuo vitu hapa tanzania na afrika kwa ujumla

 

[tausi2020]

Umeendaka sana lakini hamna point ya maana sana uliyo andika mm nitaanza kukujibu maka ifuatavyo .
1. Kilicho fanywa na tume ya vyuo vikuu (tcu) ni bora sana kwa sababu kwenye elimu ya juu tcu ndio anawajibu wa kudhibiti ubora wa elimu hiyo
2. Mara nyingi tcu wameongelea swala la kufungia vyuo ambayo avija kidhi viwango vinavyo takiwa kweny koz husika mfano tanzania vyuo vingi vya private vipo ki maslai sana kuliko kutoa elimu mfano mzuri kampala international university hao wapo kimkakati sana.
3. Unatakiwa kujiuliza ni kwanin vyuo ambavyo baadhi ya kozi zimifungiwa ni kwa upande wa afya tuu. Kwa upande wa kampala yey amesema anatakiwa awe na hospital ndio sababu yakufungiwa lakini ukija st john yey anasema mwakajana anlifanya over admission.
4. Na pia kuliko kuzalisha wataalamu wabovu bora wabaki nyumbani tu.mfano vyuo vingi vya private vimejikita kweny kuangalia ela kuliko hata matokeo na ndio sababu ya kuanzishwa kwa tcu mwak 2005 ilikudhibiti ubora kwa sababu wanweza wachukuliwe wenye sifa ambazo azitoshelezi kwa sababu ya wanatoa ada tuu.
natoa hitimisho langu kwanza nawapongeza #tcu kwa kazi nzuri wanayo fanya na kazi hii indele kila mwaka kwa vyuo vyote ambavyo vitakiuka utaratibu /masharti ya moongozo wa vyuo vikuu . Hili litatusaidia kama taifa kuzalisha watu ambao wataweza kushindana kimataifa pia itazidi kubadisha hadhi ya vyuo vitu hapa tanzania na afrika kwa ujumla

Usifurahie Tcu kufunga programs kumbuka hizo private pia zimeajili watu na kumbuka nchi yetu inapambana na tatizo la ajira.
Serekari pekee haiwezi kuajili watu wote. kazi ya Tcu na wizara nikusaidia kuborasha mazingira ya vyuo vyoto unaposema private zipo kimaslahi kumbuka pia Vyuo vya serekari vina pata ruzuku kutoka serekarini.
Nakuomba uelewe Hoja hapo juu na utambue serekari sio mshindani wa Sekta binafsi bali ni mlezi mama wa sekta binafsi. Tusiafanye mambo kwa mihemko. Zaidi kumbuka hata sekata binafsi hii hii imetoa watalum wengi sana na hata elimu hii tumepokea kutoka sekata binafsi.
#Rudi kwenye hoja kuu Maelekezo ya mda mfapi juu ya mitaala mipya na kufungia kozi haraka haraka#

 

[bob_fundi]

Usifurahie Tcu kufunga programs kumbuka hizo private pia zimeajili watu na kumbuka nchi yetu inapambana na tatizo la ajira.
Serekari pekee haiwezi kuajili watu wote. kazi ya Tcu na wizara nikusaidia kuborasha mazingira ya vyuo vyoto unaposema private zipo kimaslahi kumbuka pia Vyuo vya serekari vina pata ruzuku kutoka serekarini.
Nakuomba uelewe Hoja hapo juu na utambue serekari sio mshindani wa Sekta binafsi bali ni mlezi mama wa sekta binafsi. Tusiafanye mambo kwa mihemko. Zaidi kumbuka hata sekata binafsi hii hii imetoa watalum wengi sana na hata elimu hii tumepokea kutoka sekata binafsi.
#Rudi kwenye hoja kuu Maelekezo ya mda mfapi juu ya mitaala mipya na kufungia kozi haraka haraka#

Usifurahie Tcu kufunga programs kumbuka hizo private pia zimeajili watu na kumbuka nchi yetu inapambana na tatizo la ajira.
Serekari pekee haiwezi kuajili watu wote. kazi ya Tcu na wizara nikusaidia kuborasha mazingira ya vyuo vyoto unaposema private zipo kimaslahi kumbuka pia Vyuo vya serekari vina pata ruzuku kutoka serekarini.
Nakuomba uelewe Hoja hapo juu na utambue serekari sio mshindani wa Sekta binafsi bali ni mlezi mama wa sekta binafsi. Tusiafanye mambo kwa mihemko. Zaidi kumbuka hata sekata binafsi hii hii imetoa watalum wengi sana na hata elimu hii tumepokea kutoka sekata binafsi.
#Rudi kwenye hoja kuu Maelekezo ya mdan mfapi juu ya mitaala mipya na kufungia kozi haraka haraka#

Mm napenda tuelewane kwenye kitu kimoja private sector imetoa ajira kweli .lakini kumbuka hizo ajira ambazo watu wamepata nikutokana na waajiri wao ambao(wanafunzi) sasa inapokuja kwenye issue ya ubora mtu ametoa pesa yingi kusoma alafu anakuja kupa kitu ambacho akina ubora ni kweli inasikitisha na kuumiza sana. Mfano wew hapo saiv ununue kitu then ukute ni fake lazima utakasirika au akina ubora unao utaka .
#Naomba kurudi kwenye hoja sasa mitaala mipya na kufunga kozi kwa haraka
1.kwanza tcu siyo kwamba amekurupuka tuu nakufunga udali kwa baadhi za kozi kwenye baadhi ya vyuo huwa wanafanya ukaguzi kwanza unaweza kuwa niwatoa taarifa au wa ghafala tu .Napia huwa wakibaini changamoto wanatoa muda wa marekisho
2. Kwenye mitaala mipya huwa kinacho fanyika nikutoa ushauri labda vyuo vikuu vijikite kwenye tafiti sana kama mataifa ya wenzetu wananvyo fanya na kuongeza baadhi ya kozi ilikunenda na dunia ya sasa mfano hizo cyber security and digital forensic.
3.tcu wenyew wanajikita kwenyw mazingira ya mafunzo (tukiangalia kwenye upande wa vyuo vikuu practical ina hitajizaidi kweny kozi nying kuliko theory kwa sababu hao watu hvy vituu wataenda kutenda mfano kwenye afya hospital ni lazima ivi kuanda madaktari bora uwezi tegemea field tuu pia maabara nzuri zina takiwa hata pia kweny engineering )
3.mazingira mazuri yakujifunzi miundo mbinu inatakiwa iwe rafiki kwa watu wote ata kwa wale weny mahitaji special group chuo kikuu akiwez fanana mazingira na shule ya msing .
4.na pia huko nyuma vyuo likuwa vingi tu mfano mt meru, jomo kenyatta ,ETU cha tanga ,teku cha dsm,kibira , kampala , vipo vilivyo fanya marekibisho na vingine vilishindwa na kufutiwa usajili kabs

 

[Ishi Kifikra]

Mm napenda tuelewane kwenye kitu kimoja private sector imetoa ajira kweli .lakini kumbuka hizo ajira ambazo watu wamepata nikutokana na waajiri wao ambao(wanafunzi) sasa inapokuja kwenye issue ya ubora mtu ametoa pesa yingi kusoma alafu anakuja kupa kitu ambacho akina ubora ni kweli inasikitisha na kuumiza sana. Mfano wew hapo saiv ununue kitu then ukute ni fake lazima utakasirika au akina ubora unao utaka .
#Naomba kurudi kwenye hoja sasa mitaala mipya na kufunga kozi kwa haraka
1.kwanza tcu siyo kwamba amekurupuka tuu nakufunga udali kwa baadhi za kozi kwenye baadhi ya vyuo huwa wanafanya ukaguzi kwanza unaweza kuwa niwatoa taarifa au wa ghafala tu .Napia huwa wakibaini changamoto wanatoa muda wa marekisho
2. Kwenye mitaala mipya huwa kinacho fanyika nikutoa ushauri labda vyuo vikuu vijikite kwenye tafiti sana kama mataifa ya wenzetu wananvyo fanya na kuongeza baadhi ya kozi ilikunenda na dunia ya sasa mfano hizo cyber security and digital forensic.
3.tcu wenyew wanajikita kwenyw mazingira ya mafunzo (tukiangalia kwenye upande wa vyuo vikuu practical ina hitajizaidi kweny kozi nying kuliko theory kwa sababu hao watu hvy vituu wataenda kutenda mfano kwenye afya hospital ni lazima ivi kuanda madaktari bora uwezi tegemea field tuu pia maabara nzuri zina takiwa hata pia kweny engineering )
3.mazingira mazuri yakujifunzi miundo mbinu inatakiwa iwe rafiki kwa watu wote ata kwa wale weny mahitaji special group chuo kikuu akiwez fanana mazingira na shule ya msing .
4.na pia huko nyuma vyuo likuwa vingi tu mfano mt meru, jomo kenyatta ,ETU cha tanga ,teku cha dsm,kibira , kampala , vipo vilivyo fanya marekibisho na vingine vilishindwa na kufutiwa usajili kabs

Wajibu wa serikali kupitia vyombo vyake ni kulea na kutoa mwongozo. Chombo kama TCU kilipaswa kuwa mlezi na kuona kwamba inavisaidia hivi vyuo vya binafsi kukua na kufikia matarajio yake ya ubora. Yawezekana kukawepo na hoja za msingi kuhusu ubora wa elimu unaotolewa kwa baadhi ya program katika vyuo, lakini kuna hali ya kutobalance mzani kati ya vyuo vya umma na binafsi. Mazingira mabovu yanayolalamikiwa kwa vyuo vya binafsi pengine na ushahidi unaweza kutafutwa kwamba yapo hali hiyo hiyo kwa vyuo vya umma. Lakini mara nyingi rungu huwaangukia vyuo binafsi.

Kuna wakati TCU walileta hoja ya wahadhiri kuwa na mfanano wa masomo yao kuanzia ngazi ya chini hadi ya juu. Mfano, kama ni mtu wa Sociology basi, awe amesoma Bachelor, MA na PhD ya Sociology. Lakini vyuo vya serikali kuna kachumbari kama hizo za kutosha na wao hawakutakiwa kuondolewa vyuoni kama wahadhiri.

TCU wawe walezi pia na siyo tu kuegemea kwenye kipengele cha udhibiti.

 

[tausi2020]

Mm napenda tuelewane kwenye kitu kimoja private sector imetoa ajira kweli .lakini kumbuka hizo ajira ambazo watu wamepata nikutokana na waajiri wao ambao(wanafunzi) sasa inapokuja kwenye issue ya ubora mtu ametoa pesa yingi kusoma alafu anakuja kupa kitu ambacho akina ubora ni kweli inasikitisha na kuumiza sana. Mfano wew hapo saiv ununue kitu then ukute ni fake lazima utakasirika au akina ubora unao utaka .
#Naomba kurudi kwenye hoja sasa mitaala mipya na kufunga kozi kwa haraka
1.kwanza tcu siyo kwamba amekurupuka tuu nakufunga udali kwa baadhi za kozi kwenye baadhi ya vyuo huwa wanafanya ukaguzi kwanza unaweza kuwa niwatoa taarifa au wa ghafala tu .Napia huwa wakibaini changamoto wanatoa muda wa marekisho
2. Kwenye mitaala mipya huwa kinacho fanyika nikutoa ushauri labda vyuo vikuu vijikite kwenye tafiti sana kama mataifa ya wenzetu wananvyo fanya na kuongeza baadhi ya kozi ilikunenda na dunia ya sasa mfano hizo cyber security and digital forensic.
3.tcu wenyew wanajikita kwenyw mazingira ya mafunzo (tukiangalia kwenye upande wa vyuo vikuu practical ina hitajizaidi kweny kozi nying kuliko theory kwa sababu hao watu hvy vituu wataenda kutenda mfano kwenye afya hospital ni lazima ivi kuanda madaktari bora uwezi tegemea field tuu pia maabara nzuri zina takiwa hata pia kweny engineering )
3.mazingira mazuri yakujifunzi miundo mbinu inatakiwa iwe rafiki kwa watu wote ata kwa wale weny mahitaji special group chuo kikuu akiwez fanana mazingira na shule ya msing .
4.na pia huko nyuma vyuo likuwa vingi tu mfano mt meru, jomo kenyatta ,ETU cha tanga ,teku cha dsm,kibira , kampala , vipo vilivyo fanya marekibisho na vingine vilishindwa na kufutiwa usajili kabs

Nadhani tunaelewana ili kuboresha sekta binafsi nimuhimu serekari pia kupitia vyombo vyake kusaidia kwa kuimarika kwakwe trust unanafasi hapo kwakua uko government lakini kumbuka kuna maelfu ya watu wako katika private sectar. Please hili tulizingatie hata elimu na ustasrabu tulio nao ni private sectar imetuletea.
#Turudi kwenye Hoja#
Saneta za vyuo ndo wamiliki wa program na vyuo vina wabobezi kutokana na uhitaji wa soko la ajili . Hatukatai kufunga lakini kabla ya kufunga mnawataalamu dhabititi kwa kila fani kupitia program hizo au ni kikindi kidogo kufanya maamzi?
Kwanini zifungiwe kwa haraka haraka kuna nini nyuma yake?
Tuwe makini sana hoja yangu msifunge program haraka haraka jadilini na wataalum husika katika vyuo epukeni maamzi ya haraka haraka pasipo kusikiliza#
Nchi hii niyetu sote elimu isiongozwe na matakwa ya watu wachache bali iwe universal and claer understaood.
Madharani program zingine zilipita kipindi wao hawapo maofisini sasa wapo na wao watatoka wataingia wengine!
Tuwe makini kufungia fungia vitu pasipo kushirikishana kwa upendo na weledi wa kitaaalumu niaibu na fedhea leo na kesho.
NB Taaluma iheshimiwe na isiwe miliki ya watu wachache.

 

[bob_fundi]

Wajibu wa serikali kupitia vyombo vyake ni kulea na kutoa mwongozo. Chombo kama TCU kilipaswa kuwa mlezi na kuona kwamba inavisaidia hivi vyuo vya binafsi kukua na kufikia matarajio yake ya ubora. Yawezekana kukawepo na hoja za msingi kuhusu ubora wa elimu unaotolewa kwa baadhi ya program katika vyuo, lakini kuna hali ya kutobalance mzani kati ya vyuo vya umma na binafsi. Mazingira mabovu yanayolalamikiwa kwa vyuo vya binafsi pengine na ushahidi unaweza kutafutwa kwamba yapo hali hiyo hiyo kwa vyuo vya umma. Lakini mara nyingi rungu huwaangukia vyuo binafsi.

Kuna wakati TCU walileta hoja ya wahadhiri kuwa na mfanano wa masomo yao kuanzia ngazi ya chini hadi ya juu. Mfano, kama ni mtu wa Sociology basi, awe amesoma Bachelor, MA na PhD ya Sociology. Lakini vyuo vya serikali kuna kachumbari kama hizo za kutosha na wao hawakutakiwa kuondolewa vyuoni kama wahadhiri.

TCU wawe walezi pia na siyo tu kuegemea kwenye kipengele cha udhibiti.

Nan? Atakuwa mpima ubora ? Na mm nafikiria hapa lakn kwa upande wa vyuo vya serikali vingi vina ubora mfano udsm,must,aru, nelson mandela n.k but kwa upande wa cbe kuna changamoto kubwa sana kweny ubora au ni kwa sababu wamejikita sana kwenye biashara Ishi Kifikra

 

[tausi2020]

Nan? Atakuwa mpima ubora ? Na mm nafikiria hapa lakn kwa upande wa vyuo vya serikali vingi vina ubora mfano udsm,must,aru, nelson mandela n.k but kwa upande wa cbe kuna changamoto kubwa sana kweny ubora au ni kwa sababu wamejikita sana kwenye biashara Ishi Kifikra

Katika kujadili mustakabali wa elimu nchini, ni muhimu tukiri kuwa hakuna mfumo wa elimu au sera inayoweza kufikia ukamilifu wa asilimia mia moja. Kwa muktadha wa nchi yetu, uhalisia wa changamoto zilizopo unahitaji mikakati jumuishi na inayojali mazingira halisi. Tunashauri jitihada zote za kisera zijikite katika kuleta suluhu endelevu, badala ya kutunga sera kali zinazowalenga na kuwabana wadau wa sekta binafsi pekee. Serikali na sekta binafsi lazima washirikiane kwa msingi wa usawa, kuheshimiana, na kutambua mchango wa pande zote katika ujenzi wa elimu bora.

Pili, kuhusu nafasi ya Mdhibiti Ubora (Quality Assurer), tunashauri kwamba nafasi hii ibadilike kutoka kuwa ya “mlinzi mkali” hadi kuwa ya mshauri na mlezi wa elimu. Mdhibiti ubora anapaswa kuwa daraja la kusaidia taasisi za elimu kuimarika, kwa kujenga uwezo na kuongoza kwa hekima – si kwa njia ya vitisho au hukumu zisizo na majadiliano. Ufanisi wa taasisi za elimu unahitaji usaidizi unaojengwa katika moyo wa kushirikiana, si mfumo unaowakatisha tamaa watoa huduma wa elimu.

Tatu, kuhusu uamuzi wa kufuta baadhi ya programu za elimu, tunasisitiza kuwa ni muhimu kuwa na utaratibu wa wazi wa ushirikishwaji wa wadau. Wataalamu wabobezi wa kila fani wanapaswa kushirikishwa kikamilifu kabla ya uamuzi kufikiwa. Vyuo vinavyohusika vipewe nafasi ya kueleza msingi wa programu zao, ikiwa ni pamoja na mchango wake katika mahitaji ya kitaifa. Maamuzi ya ghafla, yanayofanyika kipindi cha udahili au bila mchakato wa maridhiano, yanaweza kudhoofisha maendeleo ya elimu, na kwa hakika ni aina ya hujuma kwa sekta binafsi ya elimu. Ukizingatia kuwa huu ni mwaka wa uchaguzi, hatua kama hizi zitatafsiriwa kama hujuma dhidi ya jitihada za Raisi kupitia ajenda ya 4R. Kumbukeni kuwa vyuo vimebeba watu wengi.

Mwisho, tunakumbushana kuwa taifa hili ni letu sote. Elimu ni rasilimali ya pamoja, na maamuzi yanayohusu mwelekeo wake lazima yawe ya pamoja pia. Mabadiliko yoyote ya sera na mitaala ya elimu ni lazima yafanywe kwa maslahi mapana ya taifa, kwa kuzingatia ustawi wa kizazi cha sasa na kijacho. Elimu ni uti wa mgongo wa maendeleo; ni lazima kila hatua ichukuliwe kwa hekima, mshikamano, na dhamira njema ya kulinda na kukuza maarifa ya taifa.

 

[Ishi Kifikra]

Nan? Atakuwa mpima ubora ? Na mm nafikiria hapa lakn kwa upande wa vyuo vya serikali vingi vina ubora mfano udsm,must,aru, nelson mandela n.k but kwa upande wa cbe kuna changamoto kubwa sana kweny ubora au ni kwa sababu wamejikita sana kwenye biashara Ishi Kifikra

Kwa hiyo kwa sababu CBE wamejikita kwenye biashara ni sawa wao jicho la TCU lisiwaangalie? Je hiyo siyo kuzalisha wasomi wenye vyeti bila taaluma?

Msingi wa hoja yangu ni kwamba pengine kuna mkakati wa maksudi wa kutaka kuangamiza vyuo vya binafsi kwa kutoweka mizania sawa na vyuo vya umma, hasa kwenye masuala ya udhibiti na adhabu. Nitatoa mfano: Kuna program zinatolewa kwenye vyuo vya binafsi zenye sura na mwonekano sawa na zinavyotolewa kwenye vyuo ya umma, lakini za binafsi zinaonekana hazina vigezo ilihali program zenye mwonekano huo huo kwenye vyuo vya umma zinaonekana zina vigezo.

Ushauri wangu bado unabaki kuwa vile vile, serikali kupitia taasisi zake ijikite katika kulea na kutoa miongozo ambayo itafanya vyuo vya binafsi kuendelea kuwa bora zaidi.

 

[bob_fundi]

Kwa hiyo kwa sababu CBE wamejikita kwenye biashara ni sawa wao jicho la TCU lisiwaangalie? Je hiyo siyo kuzalisha wasomi wenye vyeti bila taaluma?

Msingi wa hoja yangu ni kwamba pengine kuna mkakati wa maksudi wa kutaka kuangamiza vyuo vya binafsi kwa kutoweka mizania sawa na vyuo vya umma, hasa kwenye masuala ya udhibiti na adhabu. Nitatoa mfano: Kuna program zinatolewa kwenye vyuo vya binafsi zenye sura na mwonekano sawa na zinavyotolewa kwenye vyuo ya umma, lakini za binafsi zinaonekana hazina vigezo ilihali program zenye mwonekano huo huo kwenye vyuo vya umma zinaonekana zina vigezo.

Ushauri wangu bado unabaki kuwa vile vile, serikali kupitia taasisi zake ijikite katika kulea na kutoa miongozo ambayo itafanya vyuo vya binafsi kuendelea kuwa bora zaidi.

Naomba unijibu basi unamwazo mazuri lakini unashindwa kunijibu swali langu nan? Atakuwa ana angalia ubora wa vyuo vyetu

 

[Ishi Kifikra]

Naomba unijibu basi unamwazo mazuri lakini unashindwa kunijibu swali langu nan? Atakuwa ana angalia ubora wa vyuo vyetu

Ninakubaliana na uwepo wa TCU kama mwangalizi wa ubora kwa vyuo vikuu, lakini awe mwangalizi mwenye kutenda haki na mlezi bora. Hoja zilizotangulia hapo awali ni kuhusu mizania ya kuangalia ubora huo baina ya vyuo vya umma na binafsi. Hoja hizo bado zinahitaji kuangaziwa na mamlaka husika.

Pili vyuo vikuu virudishiwe mamlaka yake ya kuandaa program na mitaala yale bila hitaji la kutaka mitaala ya vyuo vyote ifanane au owe na mwelekeo fulani, kwa kuzingatia kwamba vyuo vinatoa wahitimu kwa ajili ya soko la ndani na nje ya nchi.

 

[bob_fundi]

Ninakubaliana na uwepo wa TCU kama mwangalizi wa ubora kwa vyuo vikuu, lakini awe mwangalizi mwenye kutenda haki na mlezi bora. Hoja zilizotangulia hapo awali ni kuhusu mizania ya kuangalia ubora huo baina ya vyuo vya umma na binafsi. Hoja hizo bado zinahitaji kuangaziwa na mamlaka husika.

Pili vyuo vikuu virudishiwe mamlaka yake ya kuandaa program na mitaala yale bila hitaji la kutaka mitaala ya vyuo vyote ifanane au owe na mwelekeo fulani, kwa kuzingatia kwamba vyuo vinatoa wahitimu kwa ajili ya soko la ndani na nje ya nchi.

💯💯

 

[tausi2020]

Nan? Atakuwa mpima ubora ? Na mm nafikiria hapa lakn kwa upande wa vyuo vya serikali vingi vina ubora mfano udsm,must,aru, nelson mandela n.k but kwa upande wa cbe kuna changamoto kubwa sana kweny ubora au ni kwa sababu wamejikita sana kwenye biashara Ishi Kifikra

Kwa hiyo kwa sababu CBE wamejikita kwenye biashara ni sawa wao jicho la TCU lisiwaangalie? Je hiyo siyo kuzalisha wasomi wenye vyeti bila taaluma?

Msingi wa hoja yangu ni kwamba pengine kuna mkakati wa maksudi wa kutaka kuangamiza vyuo vya binafsi kwa kutoweka mizania sawa na vyuo vya umma, hasa kwenye masuala ya udhibiti na adhabu. Nitatoa mfano: Kuna program zinatolewa kwenye vyuo vya binafsi zenye sura na mwonekano sawa na zinavyotolewa kwenye vyuo ya umma, lakini za binafsi zinaonekana hazina vigezo ilihali program zenye mwonekano huo huo kwenye vyuo vya umma zinaonekana zina vigezo.

Ushauri wangu bado unabaki kuwa vile vile, serikali kupitia taasisi zake ijikite katika kulea na kutoa miongozo ambayo itafanya vyuo vya binafsi kuendelea kuwa bora zaid

Nan? Atakuwa mpima ubora ? Na mm nafikiria hapa lakn kwa upande wa vyuo vya serikali vingi vina ubora mfano udsm,must,aru, nelson mandela n.k but kwa upande wa cbe kuna changamoto kubwa sana kweny ubora au ni kwa sababu wamejikita sana kwenye biashara Ishi Kifikra

Haya tueleze kwa fikira ya kawaida hiz progrom zina shda gani? Tunacho kisema nikweli watu wachache wanatuharibia taaluma

 

[Xi Jinping]

TCU waendelee kupitisha rungu lao kwa vyuo vinavyobabaisha ​

 

[bob_fundi]

Haya tueleze kwa fikira ya kawaida hiz progrom zina shda gani? Tunacho kisema nikweli watu wachache wanatuharibia taaluma

Shida siyo programs shida ni mazingira ya kujifunzia hicho kitu yapo rafiki. Tena kwa ushauri wangu kuna program nying tuu hazina maana ila watu wengi wa nasoma kwa kutokujua tu mfano ile social projection ya ifm .pia kwa mtu ambaye anaelewa philosophy unakuja kufanya nn in futer naomba msaada mm naona huko kama watu wanapoteza ela

 

[Ishi Kifikra]

Shida siyo programs shida ni mazingira ya kujifunzia hicho kitu yapo rafiki. Tena kwa ushauri wangu kuna program nying tuu hazina maana ila watu wengi wa nasoma kwa kutokujua tu mfano ile social projection ya ifm .pia kwa mtu ambaye anaelewa philosophy unakuja kufanya nn in futer naomba msaada mm naona huko kama watu wanapoteza ela

Katika dunia ya sasa ambayo inahitaji fikra tunduizi mtu anauliza Philosophy itafanya nini? Misingi ya utawala, uongozi, siasa na uchumi vimejengwa katika misingi ya Falsafa, leo karne ya 21 mtu anayeonekana kuelemika anauliza Philosophy inafanya nini? Katika wakati ambao tunasema jamii inakumbwa na mmomonyoko wa maadili anauliza mtu aliyesoma Philosophy atafanya nini, bila kufahamu kwamba maadili (Ethics) or moral philosophy ni sehemu ya Falsafa. Nchi za wenzetu ambazo zimepiga hatua, philosophy ni sehemu ya program za vyuo vikuu, leo Tanzania msomi mmoja anauliza Falsafa ina kazi gani?

Katika kila specialisation iwe kwenye habari, uhandisi, uchumi, siasa nk nk kuna aspects ya Falsafa na Maadili, kwanini hizo aspects zimewekwa kama Philosophy haina maana? Hiyo Philosophy of Education, Media Ethics, Jurisprudence, Political Philosophy siyo sehemu ya Philosophy? UDSM kwa mfano kuna program ya Ethics in leadership hiyo Ethics ni ya nini kama Falsafa haina kazi? UDOM kuna program ya Political science with Philosophy, kwanini with Philosophy?

Nchi zote duniani na taasisi kubwa zenye kuheshimika huendeshwa kwa kufuata Falsafa ambayo wamejiwekea, leo mtu yuko Tanzania anauliza mtu aliyesoma Philosophy atafanya nini ni Philosophy. No wonder sasa hivi vyuo vyetu vinazalisha machawa wengi kuliko professionals. Yawezekana ndiyo maana hata kwenye mtaala wa elimu kinachoitwa maadili ya Tanzania ni historia ya viongozi waliopita and nothing on Ethics or contemporary moral issues.

 

[tausi2020]

Shida siyo programs shida ni mazingira ya kujifunzia hicho kitu yapo rafiki. Tena kwa ushauri wangu kuna program nying tuu hazina maana ila watu wengi wa nasoma kwa kutokujua tu mfano ile social projection ya ifm .pia kwa mtu ambaye anaelewa philosophy unakuja kufanya nn in futer naomba msaada mm naona huko kama watu wanapoteza ela

Tatiz

Shida siyo programs shida ni mazingira ya kujifunzia hicho kitu yapo rafiki. Tena kwa ushauri wangu kuna program nying tuu hazina maana ila watu wengi wa nasoma kwa kutokujua tu mfano ile social projection ya ifm .pia kwa mtu ambaye anaelewa philosophy unakuja kufanya nn in futer naomba msaada mm naona huko kama watu wanapoteza ela

Watu wengi wanaposikia kuhusu falsafa husema, “Hiyo ni kwa wanaopenda kufikiri sana” au “Haina kazi katika maisha ya kawaida.” Hili ni wazo potofu, lisiloakisi thamani halisi ya falsafa. Ukweli ni kwamba falsafa ni mama wa maarifa yote. Bila falsafa, hakuna elimu iliyo na msingi madhubuti, hakuna jamii yenye maadili ya kweli, na hakuna maendeleo ya kudumu.

✅ Falsafa Ina Matawi Mengi Yenye Matumizi Halisi
Falsafa si ndoto au masimulizi ya kale — ni msingi wa kila sekta ya maisha ya binadamu:

Ethics (Maadili): Huchambua mema na mabaya. Inatumika katika sheria, tiba, siasa, biashara, teknolojia, na uongozi wa jamii.
Logic (Mantiki): Hujenga uwezo wa kufikiri kwa mpangilio na kuchambua hoja. Wanasheria, waandishi, walimu, watafiti, na hata wabunifu wa AI hutegemea mantiki.
Epistemology (Nadharia ya Maarifa): Huuliza maswali kama, “Tunajuaje kitu ni kweli?” na “Maarifa ni nini?”
Political Philosophy: Huunda misingi ya haki, uhuru, usawa, na aina bora za uongozi wa watu.
Aesthetics (Falsafa ya Uzuri): Hutumika sana katika sanaa, mitindo, tamaduni, na uchambuzi wa maadili ya utamaduni.
Metaphysics: Hushughulika na maswali ya msingi kuhusu uhai, nafsi, Mungu, na ulimwengu — ni msingi wa dini na imani.
Kwa hiyo, kila taaluma — iwe ni udaktari, ualimu, sheria, biashara, teknolojia, au uhandisi — inahitaji misingi ya kifalsafa ili isimame kwa uthabiti.

🌍 Nchi Zilizoendelea Zimewekeza Katika Falsafa Mapema
Mataifa yaliyoendelea hayakufika hapo kwa bahati — yaliwekeza kwenye fikra kabla ya majengo:

Uingereza: Watoto hujifunza Philosophy for Children (P4C) wakiwa na umri wa miaka 5. Hii huwasaidia kuuliza maswali ya maana, kujenga hoja, na kusikiliza wengine.
Ufaransa & Ujerumani: Falsafa ni somo la lazima katika sekondari. Lengo ni kukuza raia wanaofikiri kwa kina na kuchambua mambo kwa busara.
Finland: Hujumuisha ethics na thinking skills kuanzia darasa la kwanza. Elimu yao inalenga kulea mtu anayefikiri, si kukariri.
Rwanda: Nchi jirani ya Afrika Mashariki tayari imeweka moral education, civic education, na critical thinking kuwa sehemu ya mtaala. Lengo ni kizazi chenye maadili, uzalendo, na uwezo wa kupambanua mambo.
Kwa mataifa haya, falsafa si kukariri majina ya wanafalsafa — bali ni namna ya kuishi, kujifunza, na kuongoza.

🇹🇿 Tanzania Tunahitaji Nini?
Ili tuwe na maendeleo ya kweli — si ya majina na maneno matupu — tunahitaji:

Kujumuisha falsafa katika mtaala kuanzia shule za msingi.
Kufundisha watoto wetu kuuliza maswali, kufikiri kwa kina, na kuchambua maamuzi.
Kukuza kizazi cha viongozi na raia wenye dhamira, mantiki, na maadili.
Kujenga elimu ya kufikiri na siyo elimu ya kukariri.
📌 Hitimisho: Tafakari Kabla ya Hatua
Falsafa si hadithi ya vitabuni — ni njia ya maisha.
Mataifa yaliyoendelea yalianza kwa kujenga fikra, siyo miundombinu peke yake.
Bila falsafa, tutabaki na elimu ya kukariri — si elimu ya kubadili dunia.

No Philosophy = No Ethics
No Critical Thinking = No Development
🛑 NB: Tambua: Bila falsafa, Afrika itabaki kuwa mtumwa wa fikra za wengine — hata katika maendeleo ya kisasa kama Artificial Intelligence (AI).
Tutakuwa watumiaji wa teknolojia ambayo hatuielewi, tutafuata sera ambazo hatujazichambua, na tutaishi kwa maelekezo ya wengine.
Hivyo basi, hatuwezi kuendelea kwa kuikwepa falsafa — ni ama tuiweke mbele, au tuendelee kutawaliwa kiakili na kifikra.

✅ Tuanze leo. Tuwawezeshe watoto wetu na vijana wetu kufikiri — kwa maana katika dunia ya leo, fikra ni nguvu ya kweli.

 

[Ishi Kifikra]

Kwa akili za hawa watu ndiyo maana walifuta somo la kilimo, commerce na bookkeeping kwamba hayana maana.

 

[tausi2020]

Na ninshangaa serekari inatumia watu wa namna hii katika sera za elimu sijui waliajiriwaje😥 kuna #usemi wenye uwezo hawana nafasi na wenye nafasi hawana uwezo#
Tutegemee kua na Elimu ya ajabu!