Parabolic
JF-Expert Member
- Dec 3, 2013
- 2,922
- 3,252
Tangu yalipotokea machafuko ya Oktoba 29, 2025, Waziri Mkuu Mwigulu Nchemba amesikika mara kadhaa akiwalaumu wanaharakati hasa wanaoishi nje ya nchi, akidai kuwa wao ndio waliochochea na wanafanya hivyo kwa kuwa wanalipwa fedha na mataifa waliyokimbilia.
Miongoni mwa kauli hizo ni ile aliyoitoa Julai 1, 2026 alipokuwa akizungumza na wakazi wa Serengeti, Mkoani Mara, ambapo alitoa onyo kali juu ya maandamano, ambapo ameeleza kuwa wamewakamata watu waliokuwa wakifanya kazi ya kuhamasisha watu kwenda kufa, huku ujira wa kazi hiyo akitaja kuwa ni milioni. Alirejea tena kauli hiyo akiwa mkoani humo huko, akieleza chuki yake kwa wanaharakati.
"Sasa kama hao wana harakati, wana harakati hawa, mimi sina heshima nao hata kidogo, na wala hata huwa sijali. Sijali, sijali kuwa na heshima nao, kwa sababu nawajua hawa ni wahalifu wa nchi hii. Hawajawahi kuitakia mema. Wanataka kufanyia biashara maisha ya watoto wa Kitanzania, mimi siwezi kukubaliana na hilo hata iweje."
Kauli za Dk Mwigulu zinakuja wakati ambao Tume ya Jaji Mohamed Chande ikibainisha kuwa watu 518 waliuawa katika vurugu za Oktoba 29, 2025. Pamoja na kwamba watu wengi waliuawa kwa kupigwa risasi, mpaka sasa hakuna aliyekamatwa wala aliyetajwa kuhusika na mauaji hayo.
Swali linakuja, kama wanaharakati ndio tatizo na ndio chanzo cha kushawishi mamia ya vijana kuandamana na hatimaye kuuawa, kwa nini wanaoua hawakamatwi? Hata kama kuandamana ni kosa la jinai (kama ipo sheria inayokataza), je, hukumu yake ni kifo? Nani amewapa mamlaka polisi au majeshi yetu kuua raia wanaoandamana?
Soma pia: Mwigulu: Mirija ya wanaharakati ilipokatwa na Hayati Magufuli wakaanza kumtukana, alipoingia Samia wakadhani ni mteremko
Uharakati Sio Ugaidi, na Maandamano Sio Uhaini
Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania iko wazi. Ibara ya 18 inatoa haki ya uhuru wa maoni, na Ibara ya 20 inatoa haki ya kukusanyika kwa amani. Wanaharakati wanapotumia haki hizi kukosoa mienendo ya serikali au kuhamasisha wananchi kudai haki zao, hawafanyi uhalifu; wanatekeleza wajibu wao wa kikatiba.Kujenga taswira kwamba uharakati ni "kufanya biashara na maisha ya watoto wa Kitanzania" ni mbinu ya kisiasa ya kukwepa uwajibikaji. Badala ya serikali kujibu hoja za kimsingi zinazowafanya wananchi wawe na hasira hadi kuingia barabarani, inatafuta mchawi kwa kuwalaumu watu walioko maelfu ya maili nje ya mipaka ya nchi.
Nani Aliyetoa Hukumu ya Kifo Barabarani?
Hoja ya msingi hapa ni matumizi ya nguvu yaliyopitiliza (excessive use of force). Sheria za Tanzania, kuanzia Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai (CPA) hadi Kanuni za Polisi (PGO), hazimpi afisa yeyote wa usalama mamlaka ya kumhukumu mtu kifo barabarani.Hukumu inatolewa na Mahakama: Kifo kama adhabu kinapaswa kutolewa tu na mahakama yenye mamlaka baada ya mtuhumiwa kupatikana na hatia ya makosa makubwa kama mauaji au uhaini, na kusainiwa na Rais.
Wajibu wa Kulinda, Sio Kuua: Jukumu la vyombo vya dola wakati wa maandamano, hata kama ni haramu, ni kutawanya waandamanaji kwa kutumia mabomu ya machozi, maji ya kuwasha, au kuwakamata ili wafikishwe mahakamani.
Ripoti inayoonesha vifo vya watu 518 kwa kupigwa risasi ni kielelezo cha mauaji ya halaiki. Kushindwa kuwakamata, kuwasimamisha kazi, au kuwafungulia mashtaka wale waliofyatua risasi hizo kunaacha doa kubwa kwa taifa na kutuma ujumbe mmoja mkuu: damu ya raia maskini haina thamani mbele ya watawala wetu.
Kwa nini Sheikh Mwaipopo haguswi?
Ukosefu huu wa haki unaonekana wazi zaidi unapotazama jinsi sheria inavyofanya kazi kwa upendeleo. Wakati wanaharakati wanaotumia maneno wakiitwa "wahalifu wa nchi hii" na kutafutwa usiku na mchana, kuna watu wako ndani ya nchi ambao wanafanya makosa ya jinai waziwazi na wanaachwa huru.Mifano iko wazi kwa watu kama Sheikh Mwaipopo na wengine wanaoegemea upande wa serikali. Watu hawa wamesikika wakitoa kauli za uchochezi, kutishia kuchoma watu moto, na kuhamasisha chuki dhidi ya wale walio na mawazo tofauti na serikali.
Kwa nini sheria ni kipofu kwao? Kwa nini mamlaka zinazoharakisha kuunda tume za kuchunguza "wafadhili wa maandamano" hazioni umuhimu wa kuwakamata wale wanaotishia maisha ya raia hadharani?
Hii inaonesha kuwa nchini Tanzania, uhalifu hautafsiriwi kulingana na sheria, bali kulingana na nani anaufanya na anamlinda nani.
Kama taifa linataka amani ya kweli, haliwezi kuijenga juu ya makaburi ya watu 518 huku wauaji wao wakizunguka mitaani wakiwa huru. Kuwatupia lawama wanaharakati wa diaspora ni njia rahisi ya kukwepa ukweli mgumu. Mpaka pale sheria itakapofanya kazi kwa wote—kumwajibisha anayetishia kuua (kama Mwaipopo) na kumfunga yule anayefyatua risasi kinyume cha sheri kauli za viongozi zitaendelea kuonekana kama dhihaka kwenye vidonda vya familia zilizopoteza wapendwa wao. Maandamano yanaweza kuzuiwa, lakini kiu ya haki haizimwi kwa risasi.
