Dokezo: Nafasi ya Mbunge na Diwani katika Maendeleo ya Tanzania

[Fbn]

Katika mfumo wa kisiasa wa Tanzania, Mbunge huchukuliwa kama mwakilishi wa wananchi bungeni kwa lengo la kushiriki katika uundaji wa sheria na usimamizi wa serikali. Hata hivyo, kwa miaka mingi kumekuwepo na mwelekeo unaoonesha kwamba baadhi ya wabunge wanapewa majukumu yanayopita mipaka ya uwakilishi wa eneo lao, kiasi cha kuonekana kama viongozi wa kitaifa badala ya wawakilishi wa majimbo yao.

Hali hii imepelekea kupungua kwa umakini katika kushughulikia changamoto za msingi za wananchi waliowachagua. Wabunge wengi hujikita katika siasa za kitaifa na kusahau majukumu yao ya msingi ya kuwasemea wananchi wao na kuleta maendeleo katika majimbo yao. Matokeo yake, maendeleo yanayotarajiwa na wananchi katika maeneo husika hayafikishwi kwa ufanisi.

Kwa upande mwingine, madiwani ambao wako karibu zaidi na wananchi na wanaelewa mahitaji ya msingi ya kata na mitaa, wameachwa na mamlaka madogo ya kiutendaji na kisera. Wana uwezo mkubwa wa kufuatilia utekelezaji wa miradi ya maendeleo ya kijamii kama elimu, afya, maji na miundombinu, lakini nafasi yao imebanwa kutokana na mfumo wa kisheria na kiutendaji unaowapa wabunge mamlaka makubwa zaidi.

Mapendekezo Ili kuleta tija na ufanisi katika kusukuma maendeleo ya wananchi:

1. Nguvu zaidi zipewe madiwani, kwa kuwa wao ndio wako karibu zaidi na wananchi na wana uelewa wa moja kwa moja wa changamoto za maeneo yao.
2. Wabunge wabaki na majukumu ya msingi ya kutunga sheria na kusimamia serikali, badala ya kutumika kama wasimamizi wa maendeleo katika majimbo.
3. Ugatuaji wa madaraka (decentralization) uimarishwe kwa vitendo ili halmashauri na madiwani wawe na uwezo wa kufanya maamuzi yenye tija kwa wananchi.

Kwa kufanya hivyo, kutakuwa na mgawanyo mzuri wa majukumu kati ya viongozi wa ngazi ya taifa (wabunge) na viongozi wa ngazi ya chini (madiwani), na hivyo maendeleo yataweza kufika kwa wananchi kwa haraka na kwa ufanisi zaidi.