Hamza Johari: Kikatiba, nafasi ya Nchimbi ilikoma baada ya kuvuliwa uanachama CCM

[Yoda]

hapana, haukomi, uraisi wa tanzagiza ni zaidi ya chama, raisi anaweza hata kuongoza bila ya chama kwa decree tu mpaka labda atakajiunga na chama kingine au hata kuanzisha chake, lkn uraisi haukomi.

haya mambo sa waliyaona yote na ndiyo maana katiba yao baada ya apartheid waliondoa hilo, ni kwamba wao (sa) wanachagua chama halafu ndiyo kina jukumu la kuchagua raisi kama kikishinda uchaguzi na pia kinaweza kumuondoa raisi bila ya uchaguzi na kuweka mwingine , na ndiyo maana sa mkuu wa chama siyo raisi wanatenganisha, hivyo raisi akiharibu hana influence kwenye chama kwa maana bosi wa chama ni mwingine na hivyo wanaweza kumondoa muda wowote ule na kuweka mwingine bila ya uchaguzi ...

Rais hawezi kuongoza bila kuwa na chama kwa katiba hii.

 

[Yoda]

Mkuu, Katiba imebakwa mchana kweupe. Sifa za kuchaguliwa/kuteuliwa na sababu za kuachia kiti ni mambo mawili tofauti hayapaswi kuchanganywa. Angalia upande wa speaker.

Spika wa bunge sio lazima awe na chama au mbunge.

 

[peno hasegawa]

Mwanasheria Mkuu wa Serikali atoa ufafanuzi kuhusu nafasi ya Makamu wa Rais​

Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Hamza Johari, ametoa ufafanuzi wa kisheria kuhusu lini nafasi ya Makamu wa Rais inakuwa wazi, akisema tarehe rasmi ya kujiuzulu kwa aliyekuwa Makamu wa Rais ni Septemba 4, 2026, kwa mujibu wa Ibara ya 149(2) ya Katiba, baada ya Rais kukubali tarehe hiyo. Amesema kwa maana hiyo, aliyekuwa Makamu wa Rais ataendelea kuwepo madarakani hadi Septemba 4, 2026, huku akieleza kuwa kumekuwa na upotoshaji mkubwa kwenye mitandao ya kijamii kuhusu suala hilo.

Johari amesema Ibara ya 50(4) inaweka utaratibu wa kujaza nafasi ya Makamu wa Rais endapo nafasi hiyo iko wazi kutokana na kifo au kujiuzulu. Hata hivyo, amesema katika kutafsiri Katiba, vifungu vyake vinapaswa kusomwa kwa pamoja kwa kuzingatia Doctrine of Harmonious Construction, yaani msingi wa kutafsiri vifungu kwa namna inayoviweka katika uwiano. Amesema kwa msingi huo, suala la nafasi ya Makamu wa Rais haliwezi kuangaliwa kwa Ibara ya 50(4) pekee.

Ameeleza kuwa ili kubaini sifa za mtu anayestahili kushika nafasi ya Makamu wa Rais, ni muhimu pia kuangalia Ibara ya 47(4), inayosema mtu hatateuliwa kugombea au kushika nafasi hiyo bila kuwa na sifa zinazotakiwa. Johari amesema hivyo anapingana na tafsiri kwamba Ibara hiyo inahusu kipindi cha kugombea pekee, akisisitiza kuwa kifungu hicho kimetaja wazi pia suala la kushika nafasi ya Makamu wa Rais.

View attachment 3658696​

Johari ameongeza kuwa Ibara ya 47(4) inaweka sifa za mtu anayestahili kuteuliwa kugombea au kushika nafasi ya Makamu wa Rais, ikiwemo kuwa raia wa kuzaliwa wa Jamhuri ya Muungano, kuwa na umri wa miaka 40, kuwa mwanachama na mgombea aliyependekezwa na chama cha siasa na kuwa na sifa za kuwa Mbunge au Mjumbe wa Baraza la Wawakilishi. Amesema mtu akipoteza sifa hizo, ikiwemo uraia wa Tanzania, suala hilo linaweza kuathiri nafasi yake.

Soma kuhusu > Dkt. Emmannuel Nchimbi afukuzwa uanachama wa CCM

Amesema kiti cha Makamu wa Rais kinaweza kuwa wazi kwa sababu mbalimbali, ikiwemo muda wa madaraka kumalizika, kifo, kuapishwa kuwa Rais, kutiwa hatiani kwa kosa la jinai, kuondolewa madarakani au kuacha kushika nafasi hiyo kwa mujibu wa Katiba. Johari amesema kipengele hicho cha mwisho kinabeba mazingira mengine yanayoweza kumfanya mtu kushindwa kuendelea na nafasi hiyo.

View attachment 3658698​

Kwa upande mwingine, amesema kipengele cha Ibara ya 47(4) kinapaswa kusomwa pamoja na Ibara ya 50(4), akieleza kuwa mtu akipoteza sifa za kushika nafasi ya Makamu wa Rais, kiti hicho kinaweza kuwa wazi. Johari amesema kuvuliwa uanachama wa chama cha siasa ni miongoni mwa mazingira yanayoweza kuathiri sifa hizo, na kwamba vifungu hivyo vinapaswa kutafsiriwa kwa pamoja.

Ametolea mfano uteuzi wa aliyekuwa Makamu wa Rais, Philip Isdor Mpango, akisema mwaka 2021 Rais Samia Suluhu Hassan aliwasilisha jina lake Bungeni kwa mujibu wa Ibara hiyo hiyo ya 50(4), licha ya mazingira hayo kutotajwa moja kwa moja katika kifungu hicho. Amesema Bunge lilimthibitisha Mpango Machi 30, 2021, na siku iliyofuata, Machi 31, 2021, akaapishwa na Jaji Mkuu.

View attachment 3658729​

 

[Kijakazi]

Rais hawezi kuongoza bila kuwa na chama kwa katiba hii.

sidhani kama ni kweli, raisi wa tanzagiza ana room ya kufanya mengi, uraisi kwa katiba ya tanzagiza kama ilivyo uko juu ya chama, kuna jambo ambalo binasi naliona ni muhimu labda klk yote, uraisi wa tanzagiza kikatiba unakoma pale raisi mwingine anapoapishwa, that tells everything, maana yake ni kwamba kwa maoni yangu tanzagiza kwa hali ya kawaida kikatiba haiwezi kuwa bila ya raisi na ndiyo mana kuna makamu wa raisi kazi yake kuu ni kusubiri uraisi tu mpaka mwisho wa muhula ni kama hadithi za utotoni za fisi na mkono wa mtu unaoninginia sijui kama uliwahi kuzisikia, again mimi siyo mwanasheria na inawezakana naandika bullshit tu ...

 

[Fundi Mchundo]

Nakumbuka kuna wabunge walifukuzwa kwenye chama chao lakini tuliambiwa kuwa kufukuzwa uanachama hakumaanishi kufukuzwa ubunge. Hakuna aliyesema kuwa walikosa sifa ya kuwa wabunge pale waliponyang'anywa uanachama wa chama chao.

Amandla...

 

[Izato]

Mwanasheria Mkuu wa Serikali atoa ufafanuzi kuhusu nafasi ya Makamu wa Rais​

Mwanasheria Mkuu wa Serikali, Hamza Johari, ametoa ufafanuzi wa kisheria kuhusu lini nafasi ya Makamu wa Rais inakuwa wazi, akisema tarehe rasmi ya kujiuzulu kwa aliyekuwa Makamu wa Rais ni Septemba 4, 2026, kwa mujibu wa Ibara ya 149(2) ya Katiba, baada ya Rais kukubali tarehe hiyo. Amesema kwa maana hiyo, aliyekuwa Makamu wa Rais ataendelea kuwepo madarakani hadi Septemba 4, 2026, huku akieleza kuwa kumekuwa na upotoshaji mkubwa kwenye mitandao ya kijamii kuhusu suala hilo.

Johari amesema Ibara ya 50(4) inaweka utaratibu wa kujaza nafasi ya Makamu wa Rais endapo nafasi hiyo iko wazi kutokana na kifo au kujiuzulu. Hata hivyo, amesema katika kutafsiri Katiba, vifungu vyake vinapaswa kusomwa kwa pamoja kwa kuzingatia Doctrine of Harmonious Construction, yaani msingi wa kutafsiri vifungu kwa namna inayoviweka katika uwiano. Amesema kwa msingi huo, suala la nafasi ya Makamu wa Rais haliwezi kuangaliwa kwa Ibara ya 50(4) pekee.

Ameeleza kuwa ili kubaini sifa za mtu anayestahili kushika nafasi ya Makamu wa Rais, ni muhimu pia kuangalia Ibara ya 47(4), inayosema mtu hatateuliwa kugombea au kushika nafasi hiyo bila kuwa na sifa zinazotakiwa. Johari amesema hivyo anapingana na tafsiri kwamba Ibara hiyo inahusu kipindi cha kugombea pekee, akisisitiza kuwa kifungu hicho kimetaja wazi pia suala la kushika nafasi ya Makamu wa Rais.

View attachment 3658696​

Johari ameongeza kuwa Ibara ya 47(4) inaweka sifa za mtu anayestahili kuteuliwa kugombea au kushika nafasi ya Makamu wa Rais, ikiwemo kuwa raia wa kuzaliwa wa Jamhuri ya Muungano, kuwa na umri wa miaka 40, kuwa mwanachama na mgombea aliyependekezwa na chama cha siasa na kuwa na sifa za kuwa Mbunge au Mjumbe wa Baraza la Wawakilishi. Amesema mtu akipoteza sifa hizo, ikiwemo uraia wa Tanzania, suala hilo linaweza kuathiri nafasi yake.

Soma kuhusu > Dkt. Emmannuel Nchimbi afukuzwa uanachama wa CCM

Amesema kiti cha Makamu wa Rais kinaweza kuwa wazi kwa sababu mbalimbali, ikiwemo muda wa madaraka kumalizika, kifo, kuapishwa kuwa Rais, kutiwa hatiani kwa kosa la jinai, kuondolewa madarakani au kuacha kushika nafasi hiyo kwa mujibu wa Katiba. Johari amesema kipengele hicho cha mwisho kinabeba mazingira mengine yanayoweza kumfanya mtu kushindwa kuendelea na nafasi hiyo.

View attachment 3658698​

Kwa upande mwingine, amesema kipengele cha Ibara ya 47(4) kinapaswa kusomwa pamoja na Ibara ya 50(4), akieleza kuwa mtu akipoteza sifa za kushika nafasi ya Makamu wa Rais, kiti hicho kinaweza kuwa wazi. Johari amesema kuvuliwa uanachama wa chama cha siasa ni miongoni mwa mazingira yanayoweza kuathiri sifa hizo, na kwamba vifungu hivyo vinapaswa kutafsiriwa kwa pamoja.

Ametolea mfano uteuzi wa aliyekuwa Makamu wa Rais, Philip Isdor Mpango, akisema mwaka 2021 Rais Samia Suluhu Hassan aliwasilisha jina lake Bungeni kwa mujibu wa Ibara hiyo hiyo ya 50(4), licha ya mazingira hayo kutotajwa moja kwa moja katika kifungu hicho. Amesema Bunge lilimthibitisha Mpango Machi 30, 2021, na siku iliyofuata, Machi 31, 2021, akaapishwa na Jaji Mkuu.

View attachment 3658729​

Vipi kuhusu ubunge wa wale wabunge 19 wa CDM maarufu kama COVID-19 pale walipovuliwa uanachama!?

Mwanasheria Mkuu mbona hakutoka hadharani na kufafanua kuhusu nafasi zao za ubunge kuwa zimekoma mara tu baada ya kuvuliwa uanachama na vikao halali vya chama chao!?

Utawala wa Marais wa awamu ya 5 na 6 utakuja kukumbukwa kwa maamuzi yao ya kiutawala. Na hasa hii ya sasa ambayo ni "replica" ya Mfalme Mangungo wa Msovero.

Bila hatua kuchukuliwa kwa haraka, mpaka ifikapo 2030 tutakuwa tumechoka mno. Yaani Vice President anavuliwa uanachama kwa kuunga mkono mabadiliko ya katiba kuukuu ya 1977!

 

[Yoda]

sidhani kama ni kweli, raisi wa tanzagiza ana room ya kufanya mengi, uraisi kwa katiba ya tanzagiza kama ilivyo uko juu ya chama, kuna jambo ambalo binasi naliona ni muhimu labda klk yote, uraisi wa tanzagiza kikatiba unakoma pale raisi mwingine anapoapishwa, that tells everything, maana yake ni kwamba kwa maoni yangu tanzagiza kwa hali ya kawaida kikatiba haiwezi kuwa bila ya raisi na ndiyo mana kuna makamu wa raisi kazi yake kuu ni kusubiri uraisi tu mpaka mwisho wa muhula ni kama hadithi za utotoni za fisi na mkono wa mtu unaoninginia sijui kama uliwahi kuzisikia, again mimi siyo mwanasheria na inawezakana naandika bullshit tu ...

Rais akitimuliwa uanachama urais wake unakoma na makamu wa Rais anachukua nchi. Katiba hii hairuhusu rais asiye na chama kuongoza nchi.

 

[Asalamaleko]

Anakojolewa huyu

 

[ATSprez]

Spika wa bunge sio lazima awe na chama au mbunge.

Spika na Naibu wa Spika
84(1) Kutakuwa na Spika wa Bunge ambaye atachaguliwa na Wabunge kutoka miongoni mwa watu ambao ni Wabunge au mwenye sifa za kuwa Mbunge; atakuwa ndiye kiongozi wa Bunge na atawakilisha Bunge katika vyombo na vikao vingine vyote nje ya Bunge.

84(7) Spika atakoma kuwa Spika na ataacha kiti cha Spika litokeapo lolote kati ya mambo yafuatayo:-
(a) iwapo mtu huyo alichaguliwa kutoka miongoni mwa Wabunge, basi ikiwa atakoma kuwa Mbunge kwa sababu yoyote ambayo haihusiki na kuvunjwa Bunge; au
(b) ikiwa kutatokea jambo lolote ambalo, kama asingekuwa Spika lingemfanya mtu huyo asiwe na sifa za uchaguzi au apoteze sifa za uchaguzi wa Spika; Sifa mojawapo ya kuwa mbunge lazima uwe na chama.

Sifa ya kuwa Mbunge lazima uwe na chama, so automatically huwezi kuwa au kubaki kwenye nafasi ya spika bila kuwa na chama.

 

[nguvu]

Spika na Naibu wa Spika
84(1) Kutakuwa na Spika wa Bunge ambaye atachaguliwa na Wabunge kutoka miongoni mwa watu ambao ni Wabunge au mwenye sifa za kuwa Mbunge; atakuwa ndiye kiongozi wa Bunge na atawakilisha Bunge katika vyombo na vikao vingine vyote nje ya Bunge.

84(7) Spika atakoma kuwa Spika na ataacha kiti cha Spika litokeapo lolote kati ya mambo yafuatayo:-
(a) iwapo mtu huyo alichaguliwa kutoka miongoni mwa Wabunge, basi ikiwa atakoma kuwa Mbunge kwa sababu yoyote ambayo haihusiki na kuvunjwa Bunge; au
(b) ikiwa kutatokea jambo lolote ambalo, kama asingekuwa Spika lingemfanya mtu huyo asiwe na sifa za uchaguzi au apoteze sifa za uchaguzi wa Spika; Sifa mojawapo ya kuwa mbunge lazima uwe na chama.

Sifa ya kuwa Mbunge lazima uwe na chama

Mwijaku aligombania uspika bila kuwa mbunge.

 

[hewizet]

Mwanasheria Mkuu ndio Anaitwa Hamza Imagine!