Siasa katika mfumo wa Uislamu ni sehemu muhimu ya maisha ya kijamii na kidini. Uislamu hauitazami siasa kama taasisi tofauti na dini, bali ni sehemu ya mfumo mpana wa maisha unaoongozwa na sheria za Mwenyezi Mungu (Sharia). Katika mfumo wa Uislamu, siasa inalenga ustawi wa jamii kwa kuimarisha haki, usawa, na uadilifu, sambamba na kuwahimiza watu kumtii Mwenyezi Mungu.
Hapa kuna vipengele muhimu vya siasa katika mfumo wa Uislamu:
1. Uongozi na Khilafa
Uongozi katika Uislamu unachukuliwa kuwa amana (jukumu la dhamana) kutoka kwa Mwenyezi Mungu. Kiongozi wa Kiislamu (Khalifa au Imam) anawajibika kutekeleza sheria za Mwenyezi Mungu na kuhakikisha ustawi wa jamii.
Khilafa ni mfumo wa uongozi wa Kiislamu uliolenga kuendeleza mafundisho ya Qur'an na Sunnah. Khalifa wa kwanza alikuwa Abu Bakr (R.A), aliyechaguliwa baada ya kifo cha Mtume Muhammad (S.A.W).
2. Sheria (Sharia) kama Msingi wa Siasa
Sheria za Kiislamu (Sharia) ndizo zinazotumika kama mwongozo wa kuendesha masuala ya kisiasa na kijamii. Sharia inahusisha haki za watu, uwajibikaji wa viongozi, na mipaka ya mamlaka.
Sheria hizi zinajumuisha mambo ya kijamii, kiuchumi, na kisiasa, na zinalenga kuleta haki na usawa katika jamii.
3. Mashauriano (Shura)
Shura ni kanuni ya Kiislamu inayohimiza maamuzi kufanywa kupitia mashauriano ya pamoja. Kanuni hii inasisitizwa katika Qur'an:
"...Na amri zao ni za kushauriana baina yao..."
— (Surat Ash-Shura, 42:38)
Hii inamaanisha kwamba viongozi wanapaswa kuwasiliana na watu wao kabla ya kufanya maamuzi makubwa.
4. Haki na Usawa
Mfumo wa Kiislamu wa kisiasa unalenga kuhakikisha haki na usawa kwa watu wote bila kujali dini, kabila, au hadhi ya kijamii. Qur'an inasema:
"Hakika Mwenyezi Mungu anakuamrisheni mrejeshe amana kwa wenyewe; na mnapohukumu baina ya watu mhukumu kwa uadilifu..."
— (Surat An-Nisa, 4:58)
5. Uhuru wa Kuabudu
Mfumo wa Kiislamu wa siasa unaheshimu uhuru wa dini kwa watu wa imani tofauti. Watu wa Ahlul Kitab (Wakristo na Wayahudi) walihifadhiwa haki zao chini ya uongozi wa Kiislamu, kulingana na dhana ya Dhima (uhakikisho wa ulinzi).
6. Kuzingatia Maadili
Viongozi wa Kiislamu wanapaswa kuwa watu waadilifu, wacha Mungu, na wa kuaminika. Mtume Muhammad (S.A.W) alisema:
"Kiongozi ni mchungaji, na atawajibika kwa wale anaowasimamia."
— (Bukhari na Muslim)
7. Kupinga Ufisadi na Udhalimu
Mfumo wa Uislamu unasisitiza kupinga ufisadi, ukandamizaji, na dhuluma katika jamii. Viongozi wanawajibika kusimamia mali za umma kwa uaminifu na kuhakikisha usambazaji sawa wa rasilimali.
8. Misingi ya Amani
Siasa za Kiislamu zinahimiza amani na kuzuia vita, isipokuwa pale ambapo haki inatakiwa kulindwa. Qur'an inasema:
"...Lakini mkikubali amani, basi ipokeeni..."
— (Surat Al-Anfal, 8:61)
Kwa ujumla, siasa katika mfumo wa Uislamu inalenga kuleta haki, maendeleo, na amani kwa watu wote kwa kufuata mwongozo wa Qur'an na Sunnah. Mfumo huu unatazama siasa si kama njia ya kutafuta mamlaka pekee, bali kama jukumu la kuwahudumia watu kwa uadilifu na kumtii Mwenyezi Mungu.