Aliko Musa
JF-Expert Member
- Aug 25, 2018
- 209
- 315
Mikataba katika masuala ya ardhi na majengo ni nguzo muhimu ya kulinda maslahi yako na kuepuka migogoro ya baadaye.
Kwa kuwa ardhi na majengo ni mali za thamani kubwa, bila mkataba ulio wazi na ulioandikwa, unajiweka kwenye hatari ya kupoteza fedha, mali, au hata haki zako.
Mkataba unatoa mwongozo wa kisheria na kuhakikisha kuwa pande zote zimekubaliana juu ya masharti ya biashara.
Pia, unasaidia kuweka uwazi juu ya wajibu na haki za kila mhusika, na unaleta uhakika wa kutatua migogoro iwapo itatokea. Katika biashara ya ardhi, mkataba ni silaha ya kipekee ya kulinda uwekezaji wako.
Sehemu ya Kwanza: Gwamaka na Uaminifu Alioujenga
Kijana mmoja aitwaye Gwamaka alizaliwa katika familia ya kawaida kwenye nyanda za juu kusini mwa Tanzania. Akiwa na ndoto za kufikia mafanikio, aliingia mjini akiwa na umri mdogo kwa ajili ya kutafuta kazi na kujiendeleza.
Gwamaka alikuwa na sifa moja iliyomtofautisha na wengine: uaminifu usioyumba. Kila kazi aliyofanya, alijitahidi kuonyesha uwajibikaji na uaminifu mkubwa.
Baada ya muda mfupi, alikutana na tajiri mmoja mwenye mafanikio makubwa kwenye biashara ya ardhi na majengo.
Tajiri huyu, aliyefahamika kwa jina la Bwana Mwendwa, alikuwa akitafuta mtu wa kumsaidia katika shughuli zake za ardhi. Alimwajiri Gwamaka kama msaidizi wake wa karibu, akimfundisha taratibu zote za biashara ya viwanja na majengo.
Kwa miaka mingi, Gwamaka aliendelea kujenga uaminifu na heshima kwa Bwana Mwendwa. Alijua siri za biashara ya tajiri huyo na alitunza vizuri kila taarifa aliyokabidhiwa.
Hata hivyo, jambo lililompa nafasi kubwa zaidi ya kukua kibiashara lilikuwa ni uwezo wake wa kushughulika na wateja kwa uaminifu na uangalifu mkubwa. Wateja walivutiwa naye, na hivyo kufanya biashara ya Bwana Mwendwa kuendelea kukua.
Somo la kujifunza; ukipata mtu anakuamini kiasi cha kukupa nafasi ya kushirikiana naye kwenye biashara ya ardhi/majengo, hakikisha huipotezi nafasi hiyo.
UAMINIFU ni nyenzo ambayo ukibarikiwa kuwa nayo suala la kujenga utajiri kupitia ardhi na majengo litakuwa ni uhakika kwako.
Sehemu ya Pili: Fursa ya Kutafuta Viwanja
Baada ya miaka mingi ya kujifunza na kufanya kazi kwa uadilifu, Bwana Mwendwa alianza kumtumaini Gwamaka kwa kiasi kikubwa.
Aliona kwamba kijana huyu alikuwa si tu mwaminifu, bali pia alikuwa na ujuzi wa hali ya juu wa kugundua fursa za kibiashara. Hivyo, aliamua kumpa nafasi ya kipekee—fursa ya kutafuta viwanja vya kuuza kwa faida.
Hii ilikuwa fursa ambayo kijana yeyote mwenye ndoto kama za Gwamaka angeitamani. Bwana Mwendwa alimhakikishia kwamba kwa kila kiwanja atakachokipata na kufanikisha kuuza kwa faida, Gwamaka atapata asilimia fulani ya faida hiyo.
Gwamaka alifurahia nafasi hiyo, akijua kuwa ilikuwa njia ya kufikia mafanikio makubwa na kujiweka kwenye ramani ya biashara ya ardhi nchini.
Kwa umakini na bidii, Gwamaka alianza kuzunguka maeneo mbalimbali akitafuta viwanja vyenye faida kubwa. Alijua kuwa hii ilikuwa nafasi ya kubadili maisha yake, na hivyo alijitahidi kadri ya uwezo wake.
Katika kipindi cha miezi michache, alifanikiwa kupata viwanja kadhaa vyenye thamani kubwa na akaviuza kwa faida, na hivyo kumletea Bwana Mwendwa mafanikio makubwa zaidi.
Somo la kujifunza; hakikisha unaweka mipaka kwa yeyote anayeshirikiana naye kwenye biashara ya ardhi. Hii itasaidia kuepuka changamoto ambazo pengine zitakuwa nje ya uwezo wa mshirika wako.
Sehemu ya Tatu: Mapenzi Yaliyoharibu Kesho Yake
Wakati Gwamaka akiendelea kufanikiwa, kulikuwa na upande mwingine wa maisha yake uliokuwa ukimvuruga taratibu—mapenzi.
Kijana huyu, aliyekuwa na moyo wa huruma, aliingia kwenye uhusiano wa kimapenzi na binti mmoja kutoka mji huo. Binti huyu, ambaye tutamwita Asha, alikuwa mzuri wa sura lakini hakuwa na nia ya dhati kwenye uhusiano huo.
Kwa sababu ya mapenzi ya kupindukia aliyokuwa nayo kwa Asha, Gwamaka alianza kupoteza umakini wake kwenye biashara.
Aliwekeza muda wake mwingi kwenye uhusiano huo, na mara kwa mara alitumia pesa alizokuwa akizipata kwenye miradi ya Bwana Mwendwa kumridhisha Asha. Bila yeye kujua, Asha alikuwa na mpango wa kumdhoofisha kijana huyo kwa manufaa yake binafsi.
Mapenzi hayo yaligeuka kuwa chanzo cha matatizo makubwa kwa Gwamaka. Alianza kupoteza fursa muhimu za biashara, na hata baadhi ya wateja walianza kulalamikia kutokuwepo kwake mara kwa mara. Hali hii iliendelea hadi pale ambapo Bwana Mwendwa aliona athari ya moja kwa moja kwenye biashara yake.
Somo la kujifunza; Mpenzi, dini, siasa na kukosa kiasi ni moja ya ambayo yanaweza kuvuruga sana ukuaji wa biashara yako au mshirika wako.
Sehemu ya Nne: Ubia Bila Mkataba
Licha ya dalili za matatizo, uaminifu wa Bwana Mwendwa kwa Gwamaka haukutikisika.
Aliona kuwa kijana huyu bado alikuwa na uwezo mkubwa wa kibiashara, na hivyo akaamua kufanya ubia naye kwenye mradi mkubwa zaidi wa viwanja.
Lakini kwa bahati mbaya, ubia huu haukuwekewa mkataba rasmi. Wote walitegemea uaminifu waliokuwa wamejenga kwa miaka mingi, wakiamini kuwa hakuna litakaloharibika.
Wote wawili walikubaliana kwamba Gwamaka atahusika moja kwa moja kwenye shughuli za kutafuta na kuuza viwanja, wakati Bwana Mwendwa atatoa mtaji wa kuendesha shughuli hizo.
Huu ulikuwa mradi mkubwa ambao ulitarajiwa kuingiza mamilioni ya pesa. Gwamaka alikabidhiwa kiasi kikubwa cha fedha kwa ajili ya kununua viwanja na kuvisimamia hadi kuuzwa.
Sehemu ya Tano: Tajiri Apoteza Milioni 95
Baada ya miezi miwili ya mradi huo, mambo yalibadilika kwa kasi. Bwana Mwendwa aligundua kuwa milioni 95 alizowekeza kwenye mradi huo zilikuwa zimepotea.
Kiasi hicho kikubwa cha fedha kilitumiwa vibaya na viwanja vilivyonunuliwa havikuweza kuuzwa kama ilivyotarajiwa. Gwamaka, aliyekuwa amepoteza umakini wake kutokana na matatizo ya kimapenzi, hakuwa ameweza kusimamia mradi huo ipasavyo.
Bwana Mwendwa alihisi kusalitiwa, hasa kwa sababu hakukuwa na mkataba wa maandishi wa kulinda uwekezaji wake.
Ingawa aliwahi kumuamini Gwamaka kwa asilimia mia moja, hali iliyoonekana ilikuwa ni kinyume.
Hasara ya mamilioni hayo ilimfanya Bwana Mwendwa kuanza kumchukulia Gwamaka kama msaliti, na hali ya kutoaminiana ilianza kuchipuka.
Somo la kujifunza; umepoteza fedha, haujapoteza uhai. Chochote kinachotuzunguka hatuna umiliki nacho. Unaweza kumiliki tena zaidi ya hiyo milioni 95 iliyopotea baada ya akili yako kutulia na kukubali kupoteza.
Sehemu ya Sita: Fitina na Vyombo vya Dola
Bwana Mwendwa, akiwa amechanganyikiwa na hasira kwa kupoteza kiasi kikubwa cha pesa, aliamua kutumia vyombo vya dola kumwangamiza Gwamaka.
Alianza kueneza fitina kwamba Gwamaka alikuwa amemdanganya na kumwibia pesa zake.
Kupitia ushawishi wake kwa watu wenye mamlaka, aliweza kumshawishi polisi kumkamata Gwamaka na kumfungulia mashtaka ya utapeli.
Gwamaka alijikuta kwenye hali mbaya zaidi. Licha ya ukweli kwamba aliingia matatizoni kutokana na uzembe na siyo kwa nia ya wizi, hakukuwa na njia ya kujitetea.
Fitina zilizotengenezwa na Bwana Mwendwa ziliungwa mkono na watu wengi ambao walikuwa na uhusiano wa kibiashara na tajiri huyo.
Somo la kujifunza; kutumia nguvu za fedha, cheo, elimu na dini kuumiza wengine sio maisha ya waliostaraabika hata kama umetendewa ndivyo si sivyo.
Umuhimu wa Kuwa na Mkataba Bila Kujali Uaminifu
Kisa cha Gwamaka na Bwana Mwendwa kinatufundisha somo muhimu kuhusu biashara, hasa pale tunapofanya ubia.
Ingawa uaminifu ni msingi muhimu wa mafanikio ya kibiashara, ni muhimu zaidi kuwa na mkataba wa maandishi unaolinda maslahi ya pande zote mbili.
Hata kama unaamini mbia wako kwa kiwango cha juu, kuwepo kwa mkataba ni njia bora ya kuzuia matatizo ya baadaye.
Mkataba ni kinga ya kisheria ambayo inaweza kuzuia fitina, hasara, na migogoro isiyo ya lazima. Hata kama kuna uaminifu mkubwa baina ya wabia, mkataba unatoa uwazi na mwongozo wa jinsi ya kushughulikia changamoto au mabadiliko yoyote kwenye biashara.
Kwa upande wa Gwamaka, kama kungekuwa na mkataba, angeweza kujitetea kwa uhalali, na Bwana Mwendwa angekuwa na uwazi juu ya wapi fedha zake zilienda.
Kwa upande wa Bwana Mwendwa, angeweza kuondoa wasiwasi wa kupoteza pesa zake bila njia yoyote ya kurejesha. Kwa hiyo, kila biashara, haijalishi ukubwa au uaminifu wa wahusika, inahitaji mkataba wa maandishi.
Rafiki yako,
Aliko Musa.
WhatsApp; 0752 413 711
Kwa kuwa ardhi na majengo ni mali za thamani kubwa, bila mkataba ulio wazi na ulioandikwa, unajiweka kwenye hatari ya kupoteza fedha, mali, au hata haki zako.
Mkataba unatoa mwongozo wa kisheria na kuhakikisha kuwa pande zote zimekubaliana juu ya masharti ya biashara.
Pia, unasaidia kuweka uwazi juu ya wajibu na haki za kila mhusika, na unaleta uhakika wa kutatua migogoro iwapo itatokea. Katika biashara ya ardhi, mkataba ni silaha ya kipekee ya kulinda uwekezaji wako.
Sehemu ya Kwanza: Gwamaka na Uaminifu Alioujenga
Kijana mmoja aitwaye Gwamaka alizaliwa katika familia ya kawaida kwenye nyanda za juu kusini mwa Tanzania. Akiwa na ndoto za kufikia mafanikio, aliingia mjini akiwa na umri mdogo kwa ajili ya kutafuta kazi na kujiendeleza.
Gwamaka alikuwa na sifa moja iliyomtofautisha na wengine: uaminifu usioyumba. Kila kazi aliyofanya, alijitahidi kuonyesha uwajibikaji na uaminifu mkubwa.
Baada ya muda mfupi, alikutana na tajiri mmoja mwenye mafanikio makubwa kwenye biashara ya ardhi na majengo.
Tajiri huyu, aliyefahamika kwa jina la Bwana Mwendwa, alikuwa akitafuta mtu wa kumsaidia katika shughuli zake za ardhi. Alimwajiri Gwamaka kama msaidizi wake wa karibu, akimfundisha taratibu zote za biashara ya viwanja na majengo.
Kwa miaka mingi, Gwamaka aliendelea kujenga uaminifu na heshima kwa Bwana Mwendwa. Alijua siri za biashara ya tajiri huyo na alitunza vizuri kila taarifa aliyokabidhiwa.
Hata hivyo, jambo lililompa nafasi kubwa zaidi ya kukua kibiashara lilikuwa ni uwezo wake wa kushughulika na wateja kwa uaminifu na uangalifu mkubwa. Wateja walivutiwa naye, na hivyo kufanya biashara ya Bwana Mwendwa kuendelea kukua.
Somo la kujifunza; ukipata mtu anakuamini kiasi cha kukupa nafasi ya kushirikiana naye kwenye biashara ya ardhi/majengo, hakikisha huipotezi nafasi hiyo.
UAMINIFU ni nyenzo ambayo ukibarikiwa kuwa nayo suala la kujenga utajiri kupitia ardhi na majengo litakuwa ni uhakika kwako.
Sehemu ya Pili: Fursa ya Kutafuta Viwanja
Baada ya miaka mingi ya kujifunza na kufanya kazi kwa uadilifu, Bwana Mwendwa alianza kumtumaini Gwamaka kwa kiasi kikubwa.
Aliona kwamba kijana huyu alikuwa si tu mwaminifu, bali pia alikuwa na ujuzi wa hali ya juu wa kugundua fursa za kibiashara. Hivyo, aliamua kumpa nafasi ya kipekee—fursa ya kutafuta viwanja vya kuuza kwa faida.
Hii ilikuwa fursa ambayo kijana yeyote mwenye ndoto kama za Gwamaka angeitamani. Bwana Mwendwa alimhakikishia kwamba kwa kila kiwanja atakachokipata na kufanikisha kuuza kwa faida, Gwamaka atapata asilimia fulani ya faida hiyo.
Gwamaka alifurahia nafasi hiyo, akijua kuwa ilikuwa njia ya kufikia mafanikio makubwa na kujiweka kwenye ramani ya biashara ya ardhi nchini.
Kwa umakini na bidii, Gwamaka alianza kuzunguka maeneo mbalimbali akitafuta viwanja vyenye faida kubwa. Alijua kuwa hii ilikuwa nafasi ya kubadili maisha yake, na hivyo alijitahidi kadri ya uwezo wake.
Katika kipindi cha miezi michache, alifanikiwa kupata viwanja kadhaa vyenye thamani kubwa na akaviuza kwa faida, na hivyo kumletea Bwana Mwendwa mafanikio makubwa zaidi.
Somo la kujifunza; hakikisha unaweka mipaka kwa yeyote anayeshirikiana naye kwenye biashara ya ardhi. Hii itasaidia kuepuka changamoto ambazo pengine zitakuwa nje ya uwezo wa mshirika wako.
Sehemu ya Tatu: Mapenzi Yaliyoharibu Kesho Yake
Wakati Gwamaka akiendelea kufanikiwa, kulikuwa na upande mwingine wa maisha yake uliokuwa ukimvuruga taratibu—mapenzi.
Kijana huyu, aliyekuwa na moyo wa huruma, aliingia kwenye uhusiano wa kimapenzi na binti mmoja kutoka mji huo. Binti huyu, ambaye tutamwita Asha, alikuwa mzuri wa sura lakini hakuwa na nia ya dhati kwenye uhusiano huo.
Kwa sababu ya mapenzi ya kupindukia aliyokuwa nayo kwa Asha, Gwamaka alianza kupoteza umakini wake kwenye biashara.
Aliwekeza muda wake mwingi kwenye uhusiano huo, na mara kwa mara alitumia pesa alizokuwa akizipata kwenye miradi ya Bwana Mwendwa kumridhisha Asha. Bila yeye kujua, Asha alikuwa na mpango wa kumdhoofisha kijana huyo kwa manufaa yake binafsi.
Mapenzi hayo yaligeuka kuwa chanzo cha matatizo makubwa kwa Gwamaka. Alianza kupoteza fursa muhimu za biashara, na hata baadhi ya wateja walianza kulalamikia kutokuwepo kwake mara kwa mara. Hali hii iliendelea hadi pale ambapo Bwana Mwendwa aliona athari ya moja kwa moja kwenye biashara yake.
Somo la kujifunza; Mpenzi, dini, siasa na kukosa kiasi ni moja ya ambayo yanaweza kuvuruga sana ukuaji wa biashara yako au mshirika wako.
Sehemu ya Nne: Ubia Bila Mkataba
Licha ya dalili za matatizo, uaminifu wa Bwana Mwendwa kwa Gwamaka haukutikisika.
Aliona kuwa kijana huyu bado alikuwa na uwezo mkubwa wa kibiashara, na hivyo akaamua kufanya ubia naye kwenye mradi mkubwa zaidi wa viwanja.
Lakini kwa bahati mbaya, ubia huu haukuwekewa mkataba rasmi. Wote walitegemea uaminifu waliokuwa wamejenga kwa miaka mingi, wakiamini kuwa hakuna litakaloharibika.
Wote wawili walikubaliana kwamba Gwamaka atahusika moja kwa moja kwenye shughuli za kutafuta na kuuza viwanja, wakati Bwana Mwendwa atatoa mtaji wa kuendesha shughuli hizo.
Huu ulikuwa mradi mkubwa ambao ulitarajiwa kuingiza mamilioni ya pesa. Gwamaka alikabidhiwa kiasi kikubwa cha fedha kwa ajili ya kununua viwanja na kuvisimamia hadi kuuzwa.
Sehemu ya Tano: Tajiri Apoteza Milioni 95
Baada ya miezi miwili ya mradi huo, mambo yalibadilika kwa kasi. Bwana Mwendwa aligundua kuwa milioni 95 alizowekeza kwenye mradi huo zilikuwa zimepotea.
Kiasi hicho kikubwa cha fedha kilitumiwa vibaya na viwanja vilivyonunuliwa havikuweza kuuzwa kama ilivyotarajiwa. Gwamaka, aliyekuwa amepoteza umakini wake kutokana na matatizo ya kimapenzi, hakuwa ameweza kusimamia mradi huo ipasavyo.
Bwana Mwendwa alihisi kusalitiwa, hasa kwa sababu hakukuwa na mkataba wa maandishi wa kulinda uwekezaji wake.
Ingawa aliwahi kumuamini Gwamaka kwa asilimia mia moja, hali iliyoonekana ilikuwa ni kinyume.
Hasara ya mamilioni hayo ilimfanya Bwana Mwendwa kuanza kumchukulia Gwamaka kama msaliti, na hali ya kutoaminiana ilianza kuchipuka.
Somo la kujifunza; umepoteza fedha, haujapoteza uhai. Chochote kinachotuzunguka hatuna umiliki nacho. Unaweza kumiliki tena zaidi ya hiyo milioni 95 iliyopotea baada ya akili yako kutulia na kukubali kupoteza.
Sehemu ya Sita: Fitina na Vyombo vya Dola
Bwana Mwendwa, akiwa amechanganyikiwa na hasira kwa kupoteza kiasi kikubwa cha pesa, aliamua kutumia vyombo vya dola kumwangamiza Gwamaka.
Alianza kueneza fitina kwamba Gwamaka alikuwa amemdanganya na kumwibia pesa zake.
Kupitia ushawishi wake kwa watu wenye mamlaka, aliweza kumshawishi polisi kumkamata Gwamaka na kumfungulia mashtaka ya utapeli.
Gwamaka alijikuta kwenye hali mbaya zaidi. Licha ya ukweli kwamba aliingia matatizoni kutokana na uzembe na siyo kwa nia ya wizi, hakukuwa na njia ya kujitetea.
Fitina zilizotengenezwa na Bwana Mwendwa ziliungwa mkono na watu wengi ambao walikuwa na uhusiano wa kibiashara na tajiri huyo.
Somo la kujifunza; kutumia nguvu za fedha, cheo, elimu na dini kuumiza wengine sio maisha ya waliostaraabika hata kama umetendewa ndivyo si sivyo.
Umuhimu wa Kuwa na Mkataba Bila Kujali Uaminifu
Kisa cha Gwamaka na Bwana Mwendwa kinatufundisha somo muhimu kuhusu biashara, hasa pale tunapofanya ubia.
Ingawa uaminifu ni msingi muhimu wa mafanikio ya kibiashara, ni muhimu zaidi kuwa na mkataba wa maandishi unaolinda maslahi ya pande zote mbili.
Hata kama unaamini mbia wako kwa kiwango cha juu, kuwepo kwa mkataba ni njia bora ya kuzuia matatizo ya baadaye.
Mkataba ni kinga ya kisheria ambayo inaweza kuzuia fitina, hasara, na migogoro isiyo ya lazima. Hata kama kuna uaminifu mkubwa baina ya wabia, mkataba unatoa uwazi na mwongozo wa jinsi ya kushughulikia changamoto au mabadiliko yoyote kwenye biashara.
Kwa upande wa Gwamaka, kama kungekuwa na mkataba, angeweza kujitetea kwa uhalali, na Bwana Mwendwa angekuwa na uwazi juu ya wapi fedha zake zilienda.
Kwa upande wa Bwana Mwendwa, angeweza kuondoa wasiwasi wa kupoteza pesa zake bila njia yoyote ya kurejesha. Kwa hiyo, kila biashara, haijalishi ukubwa au uaminifu wa wahusika, inahitaji mkataba wa maandishi.
Rafiki yako,
Aliko Musa.
WhatsApp; 0752 413 711