raiamwematz24
Member
- Dec 6, 2025
- 8
- 21
Tangu yalipofanyika maandamano na baadaye vurugu wakati wa uchaguzi wa Oktoba 29, 2025 na baada ya hapo, kumekuwa na hofu kubwa kwa wananchi kutokana na kuongezwa kwa ulinzi wa polisi na Jeshi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ).
Maandamano yaliyokabiliwa kwa nguvu na polisi na JWTZ yalisababisha mauaji, majeruhi na uharibifu wa mali.
Miezi miwili baadaye bado mpaka sasa askari wameonekana kuzagaa na kuimarisha ulinzi maeneo mbalimbali jijini Dar es Salaam jambo ambalo kwa wananchi imekuwa chanzo cha hofu na kudhani kuwa muda wowote wanaweza kuwa hatarini.
Picha ya AIKwa wengi wao, kumuona askari barabarani hakukuashiria usalama wala udhibiti wa sheria, bali hatari inayoweza kubadilisha siku yao ghafla na kuwa mbaya.
Mmoja wa madereva wa pikipiki eneo la Kimara Baruti Dar es Salaam, alipoulizwa kuhusu hofu hiyo, amesema, “Hatukamatwi kama wavunjifu wa sheria za barabarani. Tunakamatwa kama wahalifu wakubwa.”
Waendesha bodaboda wengi walilalamika kuwa wanapokamatwa, hawapewi maelezo ya wazi ya kosa, badala yake, wanahisi kutishwa, kunyanyaswa, au kubebwa kwa nguvu kana kwamba wanahusika na uhalifu mkubwa.
Hali hii imejenga hofu ya kudumu na kwa baadhi yao, hata askari wa kawaida wa barabarani anaonekana kama mwanzo wa matatizo makubwa zaidi huku kukamatwa, kupoteza chombo cha kazi, au kuingia kwenye mlolongo mrefu wa kudaiwa kulipa malipo makubwa yasiyoeleweka.
Mbali na madereva hao, hata wananchi mitaani wameingiwa na hofu kila wanapokutana na maofisa usalama.
Mmoja wa Wananchi katika eneo la Mabibo Sokoni, Juma K. Juma amesema, “Hujui nani ni salama siku hizi, yani bora ukae tu kimya usije kuchukuliwa na watu wasiojulikana.”
Wananchi wengine waligoma kuzungumza chochote, huku wakiniambia kuwa hawajui nani anaweza kuwa mpelelezi, nani anaweza kuripoti maneno yao, au nani anaweza kuwasababishia matatizo.
Mwanamke mmoja wa Manzese maaarufu kwa jina la Mama Abdul amesema wananchi wengi wamekuwa waoga hata kuzungumza na majirani kwa hofu ya kufuatiliwa.
“Siku hizi unanyamaza hata nyumbani yani unaogopa hata ukimwambia jirani wako, kesho unapotezwa,” amesemna.
Wananchi wengi waliohojiwa hawakulalamikia ukosefu wa taarifa tu, bali kutokuwepo kwa taarifa zinazoaminika na zinazoendana na walichokiona kwa macho yao.
Baadhi ya wananchi walirejea kauli ya Rais wa Tanzania Dk. Samia Suluhu Hassan, kwa wanaouliza au kukosoa mwenendo wa Dola, pamoja na kauli yake kwamba nguvu iliyotumika Oktoba 29 ilistahili.
Kauli hiyo aliyoisema katika mkutano wa wazee wa Dar es Salaam Desemba 2, 2025, ambapo alitoa kauli zenye tata ambazo zilizidi kuvunja imani ya wananchi kwa mamlakana husika.
Kauli hizo ni kama “Mnalia watoto wenu wameuawa kwa nini hamkuwazuia wasitoke? akaongeza kwa kusema, Serikali hii sio ya kuamrishwa wala kupewa maelekezo.”
Mpaka sasa Serikali haijatoa idadi kamili ya watu waliokufa wala kujeruhiwa wakati wa vurugu za uchaguzi, badala yake viongozi wametoa orodha ya mali zilizoharibiwa, zikiwamo ofisi, magari, vituo vya mafuta na vituo vya mabasi ya mwendo wa haraka.
Hatua hiyo imezua maswali kwamba Serikali inathamini vitu kuliko uhai wa watu?
Aidha, kauli kwamba nguvu iliyotumika Oktoba 29 ilikuwa sahihi na vifo kuwa sio halisi , iliwafanya wengi waamini kuwa hata wakikumbwa na ukatili au unyanyasaji, mfumo uko upande wa askari, si wao.
Mwanasheria mmoja wa haki za binadamu ambaye jina lake limehifadhiwa amesema kuwa Serikali inapojaribu kunyamazisha sauti za wananchi kwa kutumia mabavu inakiuka misingi ya kikatiba na kuvunja misingi ya demokrasia.
“Mamlaka inapokataa kusikiliza matakwa ya wananchi na kuondoa uwazi, inaua imani. Na imani ikifa, hata polisi mzuri ataonekana adui.
“Watu hawatoi taarifa za uhalifu kwa sababu hawajui nani ni salama kumuambia. Wanaogopa kuhusishwa na matatizo, wanaona askari si wasikilizaji bali wahukumu ambapo hali hii inaathiri moja kwa moja usalama wa jamii. Pale ambapo bodaboda, wafanyabiashara na wakazi wanaishi kwa hofu ya askari na hofu ya wenzao, usalama wa kweli hauwezi kujengwa,” amesema.
Ili kupunguza hofu na kurejesha imani kati ya wananchi na vyombo vya usalama, ameshauri mamlaka kujenga mawasiliano ya wazi na ya mara kwa mara kwa jamii, kutoa taarifa sahihi na zinazoeleweka kuhusu matukio na operesheni za usalama, pamoja na kuhakikisha matumizi ya nguvu yanazingatia sheria na uwajibikaji.
“Vyombo vya usalama vinapaswa kuimarisha mfumo wa polisi jamii, kushughulikia malalamiko ya wananchi kwa uwazi bila kulipiza kisasi, na kuwachukulia raia hususan makundi kama waendesha bodaboda kama washirika wa usalama badala ya wahalifu,” amesema
Maandamano yaliyokabiliwa kwa nguvu na polisi na JWTZ yalisababisha mauaji, majeruhi na uharibifu wa mali.
Miezi miwili baadaye bado mpaka sasa askari wameonekana kuzagaa na kuimarisha ulinzi maeneo mbalimbali jijini Dar es Salaam jambo ambalo kwa wananchi imekuwa chanzo cha hofu na kudhani kuwa muda wowote wanaweza kuwa hatarini.
Picha ya AI
Mmoja wa madereva wa pikipiki eneo la Kimara Baruti Dar es Salaam, alipoulizwa kuhusu hofu hiyo, amesema, “Hatukamatwi kama wavunjifu wa sheria za barabarani. Tunakamatwa kama wahalifu wakubwa.”
Waendesha bodaboda wengi walilalamika kuwa wanapokamatwa, hawapewi maelezo ya wazi ya kosa, badala yake, wanahisi kutishwa, kunyanyaswa, au kubebwa kwa nguvu kana kwamba wanahusika na uhalifu mkubwa.
Hali hii imejenga hofu ya kudumu na kwa baadhi yao, hata askari wa kawaida wa barabarani anaonekana kama mwanzo wa matatizo makubwa zaidi huku kukamatwa, kupoteza chombo cha kazi, au kuingia kwenye mlolongo mrefu wa kudaiwa kulipa malipo makubwa yasiyoeleweka.
Mbali na madereva hao, hata wananchi mitaani wameingiwa na hofu kila wanapokutana na maofisa usalama.
Mmoja wa Wananchi katika eneo la Mabibo Sokoni, Juma K. Juma amesema, “Hujui nani ni salama siku hizi, yani bora ukae tu kimya usije kuchukuliwa na watu wasiojulikana.”
Wananchi wengine waligoma kuzungumza chochote, huku wakiniambia kuwa hawajui nani anaweza kuwa mpelelezi, nani anaweza kuripoti maneno yao, au nani anaweza kuwasababishia matatizo.
Mwanamke mmoja wa Manzese maaarufu kwa jina la Mama Abdul amesema wananchi wengi wamekuwa waoga hata kuzungumza na majirani kwa hofu ya kufuatiliwa.
“Siku hizi unanyamaza hata nyumbani yani unaogopa hata ukimwambia jirani wako, kesho unapotezwa,” amesemna.
Wananchi wengi waliohojiwa hawakulalamikia ukosefu wa taarifa tu, bali kutokuwepo kwa taarifa zinazoaminika na zinazoendana na walichokiona kwa macho yao.
Baadhi ya wananchi walirejea kauli ya Rais wa Tanzania Dk. Samia Suluhu Hassan, kwa wanaouliza au kukosoa mwenendo wa Dola, pamoja na kauli yake kwamba nguvu iliyotumika Oktoba 29 ilistahili.
Kauli hiyo aliyoisema katika mkutano wa wazee wa Dar es Salaam Desemba 2, 2025, ambapo alitoa kauli zenye tata ambazo zilizidi kuvunja imani ya wananchi kwa mamlakana husika.
Kauli hizo ni kama “Mnalia watoto wenu wameuawa kwa nini hamkuwazuia wasitoke? akaongeza kwa kusema, Serikali hii sio ya kuamrishwa wala kupewa maelekezo.”
Mpaka sasa Serikali haijatoa idadi kamili ya watu waliokufa wala kujeruhiwa wakati wa vurugu za uchaguzi, badala yake viongozi wametoa orodha ya mali zilizoharibiwa, zikiwamo ofisi, magari, vituo vya mafuta na vituo vya mabasi ya mwendo wa haraka.
Hatua hiyo imezua maswali kwamba Serikali inathamini vitu kuliko uhai wa watu?
Aidha, kauli kwamba nguvu iliyotumika Oktoba 29 ilikuwa sahihi na vifo kuwa sio halisi , iliwafanya wengi waamini kuwa hata wakikumbwa na ukatili au unyanyasaji, mfumo uko upande wa askari, si wao.
Mwanasheria mmoja wa haki za binadamu ambaye jina lake limehifadhiwa amesema kuwa Serikali inapojaribu kunyamazisha sauti za wananchi kwa kutumia mabavu inakiuka misingi ya kikatiba na kuvunja misingi ya demokrasia.
“Mamlaka inapokataa kusikiliza matakwa ya wananchi na kuondoa uwazi, inaua imani. Na imani ikifa, hata polisi mzuri ataonekana adui.
“Watu hawatoi taarifa za uhalifu kwa sababu hawajui nani ni salama kumuambia. Wanaogopa kuhusishwa na matatizo, wanaona askari si wasikilizaji bali wahukumu ambapo hali hii inaathiri moja kwa moja usalama wa jamii. Pale ambapo bodaboda, wafanyabiashara na wakazi wanaishi kwa hofu ya askari na hofu ya wenzao, usalama wa kweli hauwezi kujengwa,” amesema.
Ili kupunguza hofu na kurejesha imani kati ya wananchi na vyombo vya usalama, ameshauri mamlaka kujenga mawasiliano ya wazi na ya mara kwa mara kwa jamii, kutoa taarifa sahihi na zinazoeleweka kuhusu matukio na operesheni za usalama, pamoja na kuhakikisha matumizi ya nguvu yanazingatia sheria na uwajibikaji.
“Vyombo vya usalama vinapaswa kuimarisha mfumo wa polisi jamii, kushughulikia malalamiko ya wananchi kwa uwazi bila kulipiza kisasi, na kuwachukulia raia hususan makundi kama waendesha bodaboda kama washirika wa usalama badala ya wahalifu,” amesema