Kafulila: Si sahihi serikali kutoa fedha kwa ajili ya kujenga maegesho, stendi, majosho, masoko na vyoo vya kulipia

Kafulila: Si sahihi serikali kutoa fedha kwa ajili ya kujenga maegesho, stendi, majosho, masoko na vyoo vya kulipia

Huyu cuma sasa kanishinda kumtetea
Maegesho, Stendi za mabasi, masoko, na vyoo vya kulipia huwa ni mali za serikali ya mkoa, wilaya au mji kama njia ya kukusanya mapato
Umechanganya umiliki wa mali na chanzo cha mapato. Hakuna anayesema Halmashauri zisiingize mapato kwenye stendi, masoko, maegesho au vyoo. Hoja ni: je, lazima Serikali itumie fedha zake kujenga na kuendesha kila biashara inayoweza kujengwa na kuendeshwa na sekta binafsi?

Hata mwekezaji binafsi akijenga au kuendesha stendi, soko, parking au choo kupitia PPP, Halmashauri inaweza kuendelea kupata mapato kwa tozo, ada, kodi, concession fee au mgawanyo wa mapato kulingana na mkataba. Serikali inabaki msimamizi na inaweza kubaki mmiliki wa ardhi au mali kulingana na muundo wa PPP.

Kwa hiyo kusema “ni chanzo cha mapato ya Halmashauri, basi lazima Halmashauri yenyewe ijenge na kuendesha” ni hoja dhaifu. Chanzo cha mapato si lazima kiwe chanzo cha matumizi ya Serikali. Serikali inaweza kupata mapato bila kubeba gharama zote za uwekezaji na uendeshaji kupitia PPPs.
 
Kazi za serikali huzijui? Serikali ikijenga fremu wewe utafanya kazi gani?
Uko sahihi kabisa. Swali la msingi ni: Serikali ikijenga fremu, maduka, parking, stendi, masoko na vyoo vya biashara, mwananchi na sekta binafsi watafanya nini? Kazi ya Serikali si kushindana na wananchi kufanya biashara; ni kuweka sera, sheria, miundombinu wezeshi na kusimamia mazingira ya biashara. Miradi yenye uwezo wa kujiendesha kibiashara inaweza kuachiwa sekta binafsi au kufanywa kwa PPP, huku Serikali ikikusanya kodi, ada na mapato mengine. Fedha chache za Serikali zielekezwe zaidi kwenye huduma ambazo soko haliwezi kutoa vya kutosha—afya, elimu, usalama na miundombinu muhimu. Serikali iwe mwamuzi na mwezeshaji wa uchumi, isiingie uwanjani kushindana na wananchi wake ndicho anachomaanisha Kafulila
 
Asante mkuu wazo langu la kujenga mwochwari ya kisasa linaenda kutimia

Kwa Muda mrefu nmekua na mpango wa kujenga mwochwari nzuri naya kisasa ila nlikua sjui wap ntaanzia ila sasa nmeju

Kabisa mkuu, na hapo ndipo PPP inapoanzia. Kama una mtaji na wazo la kujenga mochwari ya kisasa, kwa nini Serikali itumie fedha za walipa kodi kujenga kitu ambacho mwekezaji yuko tayari kukijenga?

Kupitia PPP, Serikali inaweza kutoa eneo au kuweka mazingira ya mradi, wewe ukaweka mtaji, ukajenga na kuendesha huduma kwa viwango vilivyokubaliwa. Serikali inabaki msimamizi na inaweza kupata ada, kodi au sehemu ya mapato kulingana na makubaliano.

Faida yake ni kubwa: Serikali inapunguza mzigo wa mtaji, huduma bora inapatikana, ajira zinatengenezwa, mwekezaji anapata biashara, na Serikali bado inapata mapato.

Hiyo ndiyo PPP yenye maana badala ya Serikali kuwa mfanyabiashara wa kila kitu, iwe mwezeshaji na msimamizi, halafu mtaji na ubunifu wa wananchi upewe nafasi ya kufanya kazi.
 

Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPPC), David Kafulila, amewataka wafanyabiashara na wawekezaji wa Mkoa wa Pwani kutumia fursa za ubia na Serikali kuwekeza katika miradi mbalimbali ya miundombinu ya huduma za umma, badala ya kuiachia Serikali pekee jukumu la kugharamia miradi hiyo.

Akizungumza na wafanyabiashara hao, Kafulila alisema katika mazingira ya sasa ya maendeleo, si lazima Serikali ikope au kutafuta fedha za kujenga kila mradi wa huduma za kijamii na kiuchumi, ikiwemo maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho ya mifugo na hosteli za wanafunzi.

"Katika dunia ya leo, si lazima Serikali itafute au kukopa fedha za kujenga maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho au hosteli za wanafunzi. Hivi ni vitu ambavyo kwa kawaida kabisa vinaweza kujengwa na sekta binafsi, na wananchi wakalipia huduma wanazozitumia," alisema Kafulila.

Alifafanua kuwa hata pale ambapo Serikali ndiyo inayojenga miundombinu hiyo, wananchi hulazimika kulipia huduma hizo, hivyo hakuna sababu ya kutoshirikisha sekta binafsi katika uwekezaji wake.

Kwa mujibu wa Kafulila, mfumo wa ubia unaipa Serikali nafasi ya kuelekeza rasilimali zake katika maeneo mengine muhimu ya maendeleo ambayo hayana mvuto mkubwa wa kibiashara, huku wawekezaji wakichangia maendeleo ya miundombinu yenye uwezo wa kujigharamia.

Aidha, alisema sababu nyingine muhimu ya kuhamasisha ubia ni kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma kwa wananchi.

"Sababu ya pili ya kufanya ubia ni kuleta ufanisi. Sekta binafsi mara nyingi ina uwezo mkubwa wa kusimamia miradi na huduma kwa ufanisi zaidi, jambo ambalo huongeza tija na ubora wa huduma kwa wananchi," alisisitiza.

Kafulila alitoa wito kwa wafanyabiashara wa Mkoa wa Pwani kuchangamkia fursa zilizopo katika miradi ya ubia, akieleza kuwa ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi ni nguzo muhimu ya kuharakisha maendeleo ya kiuchumi na kijamii nchini.
Hongera Kafulila
 

Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPPC), David Kafulila, amewataka wafanyabiashara na wawekezaji wa Mkoa wa Pwani kutumia fursa za ubia na Serikali kuwekeza katika miradi mbalimbali ya miundombinu ya huduma za umma, badala ya kuiachia Serikali pekee jukumu la kugharamia miradi hiyo.

Akizungumza na wafanyabiashara hao, Kafulila alisema katika mazingira ya sasa ya maendeleo, si lazima Serikali ikope au kutafuta fedha za kujenga kila mradi wa huduma za kijamii na kiuchumi, ikiwemo maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho ya mifugo na hosteli za wanafunzi.

"Katika dunia ya leo, si lazima Serikali itafute au kukopa fedha za kujenga maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho au hosteli za wanafunzi. Hivi ni vitu ambavyo kwa kawaida kabisa vinaweza kujengwa na sekta binafsi, na wananchi wakalipia huduma wanazozitumia," alisema Kafulila.

Alifafanua kuwa hata pale ambapo Serikali ndiyo inayojenga miundombinu hiyo, wananchi hulazimika kulipia huduma hizo, hivyo hakuna sababu ya kutoshirikisha sekta binafsi katika uwekezaji wake.

Kwa mujibu wa Kafulila, mfumo wa ubia unaipa Serikali nafasi ya kuelekeza rasilimali zake katika maeneo mengine muhimu ya maendeleo ambayo hayana mvuto mkubwa wa kibiashara, huku wawekezaji wakichangia maendeleo ya miundombinu yenye uwezo wa kujigharamia.

Aidha, alisema sababu nyingine muhimu ya kuhamasisha ubia ni kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma kwa wananchi.

"Sababu ya pili ya kufanya ubia ni kuleta ufanisi. Sekta binafsi mara nyingi ina uwezo mkubwa wa kusimamia miradi na huduma kwa ufanisi zaidi, jambo ambalo huongeza tija na ubora wa huduma kwa wananchi," alisisitiza.

Kafulila alitoa wito kwa wafanyabiashara wa Mkoa wa Pwani kuchangamkia fursa zilizopo katika miradi ya ubia, akieleza kuwa ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi ni nguzo muhimu ya kuharakisha maendeleo ya kiuchumi na kijamii nchini.
Lakini hii PPP ina mipaka yake; si kila mradi unaokusanya mapato unafaa kuwa PPP. PPP inafaa pale ambapo mradi unaweza kugawanya hatari kwa ufanisi kati ya Serikali na sekta binafsi, una thamani nzuri kwa fedha, una uwezo wa kuvutia uwekezaji binafsi, na mikataba pamoja na viwango vya huduma vinaweza kusimamiwa kwa uwazi. Miradi isiyo na mapato ya kutosha inaweza bado kuwa PPP ikiwa Serikali ina utaratibu endelevu wa malipo, lakini hilo lazima lithibitishwe kuwa bora kuliko Serikali kugharamia moja kwa moja.

Mipaka yake inaonekana pale ambapo maslahi ya umma, uwezo wa wananchi kumudu gharama, au gharama za PPP zinazidi faida zake. Serikali haiwezi kutumia PPP kama sababu ya kukwepa wajibu wa kutoa huduma muhimu, wala PPP haipaswi kulazimishwa kwenye masoko, stendi, majosho, maegesho au vyoo kwa sababu tu vinatoza ada. Kigezo kikuu si “mradi unalipisha?” bali “PPP ndiyo njia yenye thamani na manufaa zaidi kwa umma kuliko Serikali kujenga na kuendesha yenyewe?”
 
Huyu cuma sasa kanishinda kumtetea
Maegesho, Stendi za mabasi, masoko, na vyoo vya kulipia huwa ni mali za serikali ya mkoa, wilaya au mji kama njia ya kukusanya mapato
Acha upuuzi, iambie serikali yako ijienge bararaba za lami na reli pamoja na kufanya ukarabati wa barabara zilizoharibika nchi nzima badala ya kwenda kufanya biashara za fremu.
 
Sasa mbona jeshi lenu CCM linafanya kazi ya kujenga fremu na kuzoa taka mitaani??

Unachanganya mambo mawili tofauti kabisa. Hoja ya PPP si kwamba Serikali au taasisi zake haziruhusiwi kujenga fremu, masoko au kutoa huduma za usafi. Hoja ni kama ni busara kutumia fedha za umma kwenye mradi ambao sekta binafsi inaweza kuwekeza, kuendesha na kubeba hatari zake, huku Serikali ikielekeza fedha zake kwenye huduma ambazo soko haliwezi kuzitoa kwa ufanisi.

Kwa hiyo kusema “CCM au taasisi fulani inajenga fremu na kuzoa taka” hakujibu hoja ya msingi. Swali la kiuchumi ni hili: kwa nini Serikali ibebe gharama na hatari ya biashara ambayo mwekezaji yuko tayari kuibeba, ikiwa fedha hizo zinaweza kwenda hospitali, shule, maji au miundombinu mingine yenye uhitaji mkubwa? Hapo ndipo mantiki ya PPP inapokuja—si kupiga marufuku Serikali kufanya jambo, bali kuchagua matumizi bora zaidi ya fedha za umma.
 
Lakini hii PPP ina mipaka yake; si kila mradi unaokusanya mapato unafaa kuwa PPP. PPP inafaa pale ambapo mradi unaweza kugawanya hatari kwa ufanisi kati ya Serikali na sekta binafsi, una thamani nzuri kwa fedha, una uwezo wa kuvutia uwekezaji binafsi, na mikataba pamoja na viwango vya huduma vinaweza kusimamiwa kwa uwazi. Miradi isiyo na mapato ya kutosha inaweza bado kuwa PPP ikiwa Serikali ina utaratibu endelevu wa malipo, lakini hilo lazima lithibitishwe kuwa bora kuliko Serikali kugharamia moja kwa moja.

Mipaka yake inaonekana pale ambapo maslahi ya umma, uwezo wa wananchi kumudu gharama, au gharama za PPP zinazidi faida zake. Serikali haiwezi kutumia PPP kama sababu ya kukwepa wajibu wa kutoa huduma muhimu, wala PPP haipaswi kulazimishwa kwenye masoko, stendi, majosho, maegesho au vyoo kwa sababu tu vinatoza ada. Kigezo kikuu si “mradi unalipisha?” bali “PPP ndiyo njia yenye thamani na manufaa zaidi kwa umma kuliko Serikali kujenga na kuendesha yenyewe?”
Serikali hata kujenga barabara za lami na reli tu sehemu kubwa ya nchi bado sana, sasa kwa nini ikahangaike kujenga fremu (masoko) na stendi ambavyo vinaweza kujengwa na watu binafsi??

Serikali inachotakiwa kufanya ni kupanga miji tu kuelekeza wapi masoko, stendi, vyoo vya umma, maegesho ya magari vijengwe kisha viwaachie watu binafsi kujenga.
 
Serikali hata kujenga barabara za lami na reli tu sehemu kubwa ya nchi bado sana, sasa kwa nini ikahangaike kujenga fremu (masoko) na stendi ambavyo vinaweza kujengwa na watu binafsi??

Serikali inachotakiwa kufanya ni kupanga miji tu kuelekeza wapi masoko, stendi, vyoo vya umma, maegesho ya magari vijengwe kisha viwaachie watu binafsi kujenga.
Uko sahihi kabisa, Serikali bado ina mzigo mkubwa wa kujenga miundombinu ya msingi kama barabara za lami, reli, shule, hospitali, maji na umeme. Kama maeneo mengi bado yana mahitaji makubwa ya miundombinu hii, kuna mantiki gani kutumia fedha chache za umma kujenga fremu za biashara, masoko, stendi, maegesho au vyoo vya kulipia wakati miradi hiyo inaweza kuvutia mtaji binafsi?

Kwa mfano, badala ya Halmashauri kutumia mabilioni kujenga stendi, inaweza kutenga eneo, kuweka mpango wa matumizi ya ardhi na viwango vya huduma, kisha kupitia PPP kumpata mwekezaji ajenge stendi ya kisasa yenye maduka, maegesho na vyoo. Serikali isimamie bei, ubora na maslahi ya wananchi.

Vivyo hivyo kwenye masoko: Serikali inaweza kutenga ardhi na kuweka masharti kwamba wafanyabiashara wadogo wapate nafasi kwa gharama zinazodhibitiwa, huku mwekezaji akijenga na kuendesha miundombinu. Fedha ambazo Serikali ingetumia kujenga fremu zinaweza kuelekezwa kujenga barabara ya lami, daraja, shule au kituo cha afya ambako sekta binafsi inaweza isiwe na motisha ya kuwekeza.

Hata maegesho ya magari na vyoo vya kulipia vinaweza kujengwa na kuendeshwa na sekta binafsi chini ya mikataba yenye masharti madhubuti. Jukumu la Serikali si lazima liwe kumiliki kila jengo; jukumu lake muhimu ni kupanga miji, kuweka sheria, kusimamia viwango, kulinda wananchi na kuhakikisha huduma zinapatikana.

Hapo ndipo PPP inapokuwa na maana: Serikali inaelekeza maendeleo na kulinda maslahi ya umma, huku mtaji na ufanisi wa sekta binafsi ukitumika pale mradi unapoweza kujilipa. Fedha za umma zibaki zaidi kwenye maeneo ambayo soko haliwezi kuyafanya kwa urahisi lakini wananchi wanayahitaji.

Asante sana Kafulila kwa hili
 
Yuko sahihi 100% .
Note: mipango miji ya kisasa izingatiwe
 
Sasa kama si sahihi...kodi zinazokusanywa ni za kulipa mishahara na posho tu na kununua magari ya kifahari?
Hoja si kwamba kodi zikusanywe kwa ajili ya mishahara, posho au magari ya kifahari. Hoja ni kwamba fedha za kodi ni chache na zinapaswa kuelekezwa kwanza kwenye maeneo ambayo sekta binafsi haiwezi au haina motisha ya kutosha kuwekeza kama huduma muhimu za afya, elimu, usalama na miundombinu ya msingi.

Kama mwekezaji yuko tayari kujenga stendi, soko, maegesho au vyoo vya kulipia kwa mtaji wake kupitia PPP, kwa nini Serikali itumie kodi kujenga kitu hicho hicho? Serikali inaweza kupanga eneo, kuweka masharti, kusimamia bei na ubora wa huduma, huku fedha za umma zikielekezwa kwenye vipaumbele vingine. Huo si ukwepaji wa wajibu wa Serikali; ni matumizi bora ya kodi na kugawana gharama na hatari na sekta binafsi.
 
wanasiasa wajanja sana, wanakusanya hela zetu halafu wanasema wanatuletea maendeleo...
 
wanasiasa wajanja sana, wanakusanya hela zetu halafu wanasema wanatuletea maendeleo...
Kodi ni fedha za wananchi, ndiyo. Lakini maendeleo si Serikali kujenga kila choo, soko na parking. Kama sekta binafsi inaweza kuwekeza, kodi zielekezwe kwenye shule, hospitali, maji na barabara. Akili ni kutumia kodi vizuri, si Serikali kufanya kila kitu.
 
Kodi ni fedha za wananchi, ndiyo. Lakini maendeleo si Serikali kujenga kila choo, soko na parking. Kama sekta binafsi inaweza kuwekeza, kodi zielekezwe kwenye shule, hospitali, maji na barabara. Akili ni kutumia kodi vizuri, si Serikali kufanya kila kitu.
Akili zitaonekana pale siku wanasiasa wakiingia madarakani na plan ya hela nje ya kodi na misaada..
Serikali ikitaka inaweza fanya kila kitu, tena bila hata kutoa hela..
 
Back
Top Bottom