Dira sahihi
Member
- Oct 26, 2026
- 32
- 35
Salama lakini mkuu?
Salama lakini mkuu?
Huo uzazi wa mpango unatokana na uwekezaji kwa kuwaelimiaha wahusika.Hoja ya kusema “tatizo si kuzaliana, bali kuwafanya watoto wawe na tija” sio hoja ,
Utawajengeaje wote ubora kama watoto wanaongezeka kwa kasi kuliko uwezo wa uchumi kuongeza walimu, madaktari, madarasa na ajira?
Tanzania ina ukuaji wa watu wa karibu 3% na wastani wa watoto 4.8 kwa mwanamke. IMF inaonya kuwa kasi hiyo inaweza kuzidi uwezo wa uchumi kutoa elimu, afya na ajira za kutosha.
Mfano hai ni Rwanda: uzazi umeshuka kutoka watoto 6.1 kwa mwanamke mwaka 2005 hadi 3.7 mwaka 2025, sambamba na kupanuka kwa uzazi wa mpango; lengo ni kupunguza mzigo wa wategemezi na kuongeza nafasi ya kuwekeza zaidi kwa kila mtoto. Bangladesh nayo ilipunguza uzazi na uwiano wa wategemezi ukashuka kutoka karibu 90 hadi 53, jambo lililofungua nafasi kubwa zaidi ya kuwekeza kwenye rasilimali watu. Vietnam pia ilipitia kushuka kwa uzazi sambamba na kupanda kwa elimu, na leo ina viwango vya juu vya elimu na rasilimali watu ukilinganisha na nchi nyingi za kipato cha kati-chini.
Na Tanzania yenyewe, World Bank imekadiria kuwa ifikapo 2061, hali ya kuwa na watoto wengi inaweza kufanya gharama za elimu ya umma kufikia 4.1% ya GDP, wakati kwa uzazi mdogo zinaweza kuwa karibu 2.9% ya GDP—fedha zinazoweza kuelekezwa kuboresha ubora wa elimu, afya na miundombinu.
Kwa nchi maskini, ushindi si kuwa na watoto wengi halafu kutafuta namna ya kuwahudumia; ni familia kuwa na watoto wanaoweza kuwahudumia vizuri na taifa kujenga kizazi kidogo kwa uwiano, chenye afya, elimu, ujuzi na tija kubwa. Hapo ndipo demographic dividend inapoanzia.
Hoja yako kuhusu umuhimu wa vyoo na uwezo wa wananchi kulipia ni ya msingi, lakini unaposema “tumefika kuwaza choo ni mradi?” ndipo hoja inapopoteza mwelekeo.Huo uzazi wa mpango unatokana na uwekezaji kwa kuwaelimiaha wahusika.
Hauji/haitokei tu.
Hivi kweli tumefika kuwaza kuwa Choo ni mradi? Choo nimekuwa chanzo cha mapato?
Choo cha stendi [tuliko mafukara] ni cha kulipa wakati Choo cha uwanja wa ndege [waliko matajiri] ni huduma ya bure.
Kiwango cha matumizi ya choo kitaifa kipo chini mno. Tuna familia nyingi hazina vyoo. Hatuoni hili? Baadhi ya sehemu malipo ya Choo ni sawa na malipo ya chupa ya soda.
Wasomi/wachumi mmekosa vyanzo vya mapato Hadi kuvamia Choo?
Tafakarini.
Sawa
Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPPC), David Kafulila, amewataka wafanyabiashara na wawekezaji wa Mkoa wa Pwani kutumia fursa za ubia na Serikali kuwekeza katika miradi mbalimbali ya miundombinu ya huduma za umma, badala ya kuiachia Serikali pekee jukumu la kugharamia miradi hiyo.
Akizungumza na wafanyabiashara hao, Kafulila alisema katika mazingira ya sasa ya maendeleo, si lazima Serikali ikope au kutafuta fedha za kujenga kila mradi wa huduma za kijamii na kiuchumi, ikiwemo maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho ya mifugo na hosteli za wanafunzi.
"Katika dunia ya leo, si lazima Serikali itafute au kukopa fedha za kujenga maegesho ya magari, masoko, machinjio, majosho au hosteli za wanafunzi. Hivi ni vitu ambavyo kwa kawaida kabisa vinaweza kujengwa na sekta binafsi, na wananchi wakalipia huduma wanazozitumia," alisema Kafulila.
Alifafanua kuwa hata pale ambapo Serikali ndiyo inayojenga miundombinu hiyo, wananchi hulazimika kulipia huduma hizo, hivyo hakuna sababu ya kutoshirikisha sekta binafsi katika uwekezaji wake.
Kwa mujibu wa Kafulila, mfumo wa ubia unaipa Serikali nafasi ya kuelekeza rasilimali zake katika maeneo mengine muhimu ya maendeleo ambayo hayana mvuto mkubwa wa kibiashara, huku wawekezaji wakichangia maendeleo ya miundombinu yenye uwezo wa kujigharamia.
Aidha, alisema sababu nyingine muhimu ya kuhamasisha ubia ni kuongeza ufanisi katika utoaji wa huduma kwa wananchi.
"Sababu ya pili ya kufanya ubia ni kuleta ufanisi. Sekta binafsi mara nyingi ina uwezo mkubwa wa kusimamia miradi na huduma kwa ufanisi zaidi, jambo ambalo huongeza tija na ubora wa huduma kwa wananchi," alisisitiza.
Kafulila alitoa wito kwa wafanyabiashara wa Mkoa wa Pwani kuchangamkia fursa zilizopo katika miradi ya ubia, akieleza kuwa ushirikiano kati ya Serikali na sekta binafsi ni nguzo muhimu ya kuharakisha maendeleo ya kiuchumi na kijamii nchini.
SawaHuo uzazi wa mpango unatokana na uwekezaji kwa kuwaelimiaha wahusika.
Hauji/haitokei tu.
Hivi kweli tumefika kuwaza kuwa Choo ni mradi? Choo nimekuwa chanzo cha mapato?
Choo cha stendi [tuliko mafukara] ni cha kulipa wakati Choo cha uwanja wa ndege [waliko matajiri] ni huduma ya bure.
Kiwango cha matumizi ya choo kitaifa kipo chini mno. Tuna familia nyingi hazina vyoo. Hatuoni hili? Baadhi ya sehemu malipo ya Choo ni sawa na malipo ya chupa ya soda.
Wasomi/wachumi mmekosa vyanzo vya mapato Hadi kuvamia Choo?
Tafakarini.