Mwaka 2024, Rais Samia alinukuliwa akisema kuwa "katiba ni kijitabu tu." Kauli hii imeacha maswali mengi na kuibua hisia tofauti kwa wananchi, wanaharakati, na wataalamu wa sheria. Kwa mtazamo wangu, hii ilikuwa ni kauli ya kosa kubwa sana kwa sababu zifuatazo:
1. Katiba ni zaidi ya kijitabu:
Ni msingi wa utawala wa sheria. Ndiyo inayoweka mipaka ya madaraka ya viongozi na kulinda haki za raia. Kuiita “kijitabu” ni kubeza uzito wake.
2. Inaharibu imani ya wananchi:
Wakati wananchi wanapigania katiba mpya, kauli kama hizi zinavunja matumaini na zinaweza kuzorotesha harakati za mageuzi ya kikatiba.
3. Ni pigo kwa taasisi huru:
Taasisi kama mahakama, bunge, Tume ya uchaguzi n.k. zinapata uhalali wake kupitia katiba. Kuibeza katiba ni kuzikatisha nguvu taasisi hizi.
4. Huenda ilikuwa ni lugha ya mkato, lakini…
Hata kama nia haikuwa mbaya, kiongozi mkuu anapaswa kuwa makini sana na matamshi. Kauli kama hizi huchukuliwa kama ishara ya mtazamo wa serikali nzima.
5. Athari ya muda mrefu:
Tunaishi kwenye kipindi ambacho taifa linahitaji mjadala wa kitaifa kuhusu katiba mpya. Kauli kama hizi zinaweza kuzuia kasi ya mabadiliko tunayoyahitaji.
Rais ni kiongozi wa nchi na mlezi wa katiba.