Msolid1990
Senior Member
- Apr 2, 2012
- 145
- 51
Hivi karibuni Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam ametangaza mpango wa kusimamia usafi na kupiga vita utupaji taka ovyo baada ya maelekezo ya Mh. Raisi. Ni hatua ya kupongezwa. Lakini ukweli tunaoujua sote ni kwamba kampeni za usafi huja na kuondoka — kinachokosekana ni mfumo wa kudumu unaomfanya kila mwananchi ajisikie ana wajibu wa moja kwa moja, si wa kusubiri Serikali.
Napendekeza jambo moja rahisi lakini lenye nguvu: Serikali igawe mji katika "maeneo ya uwajibikaji" — kila nyumba na kila biashara ipewe eneo dogo linaloizunguka, nalo liwe chini ya usimamizi wake.
Litakavyofanya kazi:
1. Eneo lililo mbele na pembeni mwa nyumba au duka lako linahesabika kuwa "lako", hata kama ni sehemu ya wazi.
2. Taka ikionekana katika eneo hilo, mwenye nyumba au biashara ndiye wa kwanza kuwajibika — bila kujali nani aliyeitupa.
3. Askari wa manispaa (mgambo) watapita mara kwa mara kukagua. Wakikuta uchafu katika eneo la mtu fulani, mwenye eneo ndiye atakayehojiwa na kuchukuliwa hatua.
Kumkamata mtupaji — hapa ndipo adhabu inapokuwa kali:
Mfumo huu usiishie kumwadhibu mwenye eneo tu; umpe pia nguvu ya kumnasa mchafuzi halisi. Mwenye eneo akifanikiwa kubaini aliyetupa taka na kuripoti kwa mamlaka, faini kwa mhusika iwe kubwa mno, kubwa zaidi ya ile ya mwenye eneo.
Mfano: gari la abiria likapita, mmoja wa abiria akatupa taka dirishani, naye mwenye eneo akanasa namba za gari na kuliripoti. Hapo faini iwe kali kwa mmiliki/dereva wa gari. Matokeo yake:
Faida za jumla za mfumo huu:
Mambo ya kuzingatia ili uwe wa haki:
Tukifanya hivi, usafi hautakuwa kazi ya Serikali peke yake wala kampeni ya msimu — utakuwa utamaduni ambao kila mmoja wetu ni mlinzi wa mwenzake.
Je, wana JamiiForums, mnalionaje pendekezo hili?
Napendekeza jambo moja rahisi lakini lenye nguvu: Serikali igawe mji katika "maeneo ya uwajibikaji" — kila nyumba na kila biashara ipewe eneo dogo linaloizunguka, nalo liwe chini ya usimamizi wake.
Litakavyofanya kazi:
1. Eneo lililo mbele na pembeni mwa nyumba au duka lako linahesabika kuwa "lako", hata kama ni sehemu ya wazi.
2. Taka ikionekana katika eneo hilo, mwenye nyumba au biashara ndiye wa kwanza kuwajibika — bila kujali nani aliyeitupa.
3. Askari wa manispaa (mgambo) watapita mara kwa mara kukagua. Wakikuta uchafu katika eneo la mtu fulani, mwenye eneo ndiye atakayehojiwa na kuchukuliwa hatua.
Kumkamata mtupaji — hapa ndipo adhabu inapokuwa kali:
Mfumo huu usiishie kumwadhibu mwenye eneo tu; umpe pia nguvu ya kumnasa mchafuzi halisi. Mwenye eneo akifanikiwa kubaini aliyetupa taka na kuripoti kwa mamlaka, faini kwa mhusika iwe kubwa mno, kubwa zaidi ya ile ya mwenye eneo.
Mfano: gari la abiria likapita, mmoja wa abiria akatupa taka dirishani, naye mwenye eneo akanasa namba za gari na kuliripoti. Hapo faini iwe kali kwa mmiliki/dereva wa gari. Matokeo yake:
- Wamiliki wa magari watalazimika kuwapa abiria wao elimu na kuweka utaratibu wa kuhifadhi taka ndani ya gari hadi kwenye kituo.
- Mwenye eneo anapata motisha ya kuwa macho — si kusubiri kufagia tu, bali kumkamata anayechafua.
- Ujumbe unaenea kwa wote: kutupa taka popote, hata ukiwa safarini, kuna gharama kubwa.
Faida za jumla za mfumo huu:
- Kila mtu anakuwa mlinzi. Hutaweza kutupa taka mbele ya duka la jirani, kwa sababu atakuona na kukukemea — anajua ni yeye atakayewajibika.
- Macho ya mji yanaongezeka. Serikali haihitaji askari kila kona; wananchi wenyewe wanakuwa walinzi wa kila mmoja.
- Usafi unakuwa wa kudumu, si tukio la siku moja linaloishia kampeni ikiisha.
- Ni rahisi kufuatilia. Kila taka inakuwa na "mwenyeji" — mtu wa kuulizwa.
Mambo ya kuzingatia ili uwe wa haki:
- Mipaka ya maeneo iwekwe wazi (mfano: kila mwenye eneo asimamie hadi katikati ya barabara au njia iliyo mbele yake), ili kuepuka migogoro ya "hii ni yangu au yako".
- Kuwe na njia rahisi ya kuripoti (mfano namba ya simu au app), na ushahidi (picha/namba za gari) uzingatiwe ili kuepuka malalamiko ya uongo.
- Viwanja vitupu, maeneo ya wazi na sehemu za umma zipangiwe wasimamizi maalum au kamati za mtaa/serikali za mitaa.
- Elimu itangulie adhabu — wananchi waelimishwe kwanza kabla ya kuanza kutozwa faini.
Tukifanya hivi, usafi hautakuwa kazi ya Serikali peke yake wala kampeni ya msimu — utakuwa utamaduni ambao kila mmoja wetu ni mlinzi wa mwenzake.
Je, wana JamiiForums, mnalionaje pendekezo hili?