Katika miaka ya 1980 na miaka ya nyuma yake, machapisho na barua za siri au za asiyekuwa na jina zilizokuwa zikifichua kashfa, udaku, na masuala mbalimbali katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (Mlimani) zilifahamika sana kama "Poisoned Pens" (au Poison Letters).
Mwandishi au waandishi wa machapisho hayo walikuwa hawatumii majina yao halisi na walibaki kuwa watu wasiojulikana (anonymous).
Sifa kuu za mwandishi/waandishi hao wa siri:
Mtindo wa Usambazaji:
Wsshkaji walikuwa wakiandika barua au vipeperushi hivyo kwa mashine ya chapa (typewriter) na kuvibandika usiku mzito kwenye mbao za matangazo (noticeboards) za mabweni na idara mbalimbali Mlimani, au kuvipenyeza chini ya milango ya vyumba vya wanafunzi na mihadhara.
Mada Zilizochapishwa: Barua hizo zilikuwa zikigusia kashfa za mapenzi kati ya wahadhiri na wanafunzi, tuhuma za rushwa ya mak certain (maki/alama), majungu ya ndani ya idara, na migogoro ya kisiasa na kiutawala chuoni hapo.
Sababu ya Kutojulikana: Kutokana na hofu ya kufukuzwa chuo, kuchukuliwa hatua za kisheria, au kufukuzwa kazi kwa wahadhiri na wafanyakazi, utambulisho wa waandishi hao ulibaki kuwa siri kubwa na waandishi hao walijulikana tu kwa majina ya bandia au kama sauti za siri za Mlimani.
Kisa cha Mr. Punch au Mzee Punch
"Mr. Punch" (au maarufu kama "Mzee Punch") hakuwa mtu mmoja halisi, bali lilikuwa ni jina la fumbo au kikundi cha siri cha wanafunzi katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM - Mlimani) kilichoendesha mfumo wa utamaduni wa fasihi ya ukutani (wall literature) kuanzia miaka ya 1970 hadi miaka ya 1990.
Hapa kuna mambo makuu kuhusu Mzee Punch:
Sifa na Utendaji Kazi: Kikundi hiki kilijifanya kuwa na uwezo wa kujua kila kinachoendelea chuoni ("Omnipresent & Omniscient"). Walikuwa wakiandika vipeperushi au michoro kwa kutumia mashine ya chapa (typewriter) au mikono na kuvibandika usiku sana kwenye kuta za cafetaria, mbao za matangazo (noticeboards), na mabwenini.
Dhumuni la Punch: Mwanzo lilipozuka, lilichukuliwa kama chombo cha kurekebisha maadili, kukosoa utawala, rushwa, au tabia zisizofaa chuoni. Hata hivyo, mara nyingi walilenga zaidi wanafunzi wa kike kwa kashfa na kejeli (kutoa majina ya uswahilini, kuwachora vibaya na kufichua siri zao za mapenzi au maisha binafsi).
Sheria 10 za Mzee Punch: Kundi hili lilikuwa na sheria zao (mfano: kutokaa kwenye meza ya Punch cafeteria, kutovaa malapa au msuli cafeteria, nk). Mwanafunzi yeyote aliyetenda kinyume alipigwa "Punch" (alilengwa kwenye machapisho hayo ya kashfa).
Athari na Mwisho wake: Kitendo cha "kupigwa Punch" kilileta shinikizo kubwa sana la kisaikolojia na aibu kwa waathirika, kiasi cha baadhi ya wanafunzi kuacha chuo. Baada ya tukio la masikitiko la mwanafunzi wa kike kujiua miaka ya 1990 kutokana na unyanyasaji wa Punch, utawala wa chuo ulichukua hatua kali za kisheria na nidhamu ambazo zilileta mwisho wa utamaduni huo Mlimani.
Mr. Punch/ Mzee Punch alikuwepo UDSM kabla halijalazwa jiwe la kwanza kwenye msingi wa jengo la kwanza la chuo.
CC:-
Pascal Mayalla