Upotoshaji. Wale walikuwa na bifu ZAO za kikabila.
Labda kama kilikuwa ni Chama cha kikabila kama kile kabla hajaja mweny
Kama bifu za kiitikadi zinazoletwa na ccm hapa. Hawa uvccm ndio huwa wanafanya ukatili dhidi ya wapinzani, na wanafanya hayo kwa kushirikiana na vyombo vya dola. Na ukatili huo uko wazi, ila wananchi huogopa kuwasema kwa kuhofia usala wao. Ccm ndio chama kitaleta mauji hapa nchini. Ni suala la muda tu.
Mauaji ya Kimbari Rwanda (1994): Sababu, Wahusika na Namna Haki, Usawa na Utawala Bora Vilivyodhoofishwa
Mauaji ya kimbari ya Rwanda ya mwaka 1994 yalikuwa matokeo ya chuki ya muda mrefu kati ya makabila mawili makuu—Wahutu na Watutsi. Chuki hii ilijengwa kwa miaka mingi, hasa kipindi cha ukoloni, ambapo Wabelgiji waliwapa Watutsi nafasi nyingi za uongozi, elimu na uchumi. Baada ya uhuru, Wahutu walichukua madaraka na kuanzisha utawala wa kibaguzi waliodai ni wa kulipiza kisasi kwa miaka ya ubaguzi wa Watutsi. Kwa miaka mingi, nafasi ya Watutsi katika jamii ya Rwanda ilizidi kudhoofishwa.
Rais Juvenal Habyarimana, aliyekuwa Hutu, alitawala Rwanda kwa mkono wa chuma tangu mwaka 1973 hadi kifo chake mwaka 1994. Chama chake cha MRND (Mouvement Révolutionnaire National pour le Développement) kilikuwa na sera za kibaguzi dhidi ya Watutsi. Habyarimana alizuia kwa makusudi upatikanaji wa haki kwa Watutsi kwa kuwanyima nafasi katika jeshi, elimu ya juu, kazi za serikali na hata uraia kwa baadhi yao waliokuwa wakimbizi. Kwa mfano, alizuia kurudi kwa maelfu ya Watutsi waliokimbia Rwanda baada ya machafuko ya 1959 hadi 1973, kwa kisingizio kuwa “Rwanda ni ndogo haiwezi kuwachukua wote.”
Kikundi cha vijana wa chama cha MRND kilichoitwa Interahamwe, kilipewa mafunzo ya kijeshi na kisiasa ili kulinda maslahi ya Wahutu. Wakati wa maandalizi ya mauaji, Interahamwe walihamasishwa kuwa “jeshi la wananchi” na walitumika moja kwa moja katika mauaji ya Watutsi. Walikabidhiwa silaha, mapanga na marungu na kupewa ruhusa ya kuvamia nyumba, mashamba na hata makanisa. Mfano wa tukio baya ni katika Kanisa la Nyamata, ambapo maelfu ya Watutsi waliouawa walikuwa wamekimbilia huko wakiamini kuwa ni mahali pa usalama.
Wakati huo huo, viongozi wa serikali, majeshi na polisi walishiriki au kuruhusu mauaji kufanyika. Waziri wa habari Eliezer Niyitegeka, alitumia redio kuhamasisha chuki na mauaji. Redio maarufu ya RTLM (Radio Télévision Libre des Mille Collines) ilitoa majina ya Watutsi waliopaswa kuuawa, ikiwatambulisha kama “mende” na “adui wa taifa.” Hii ilivunja kabisa misingi ya haki na utawala wa sheria, kwani vyombo vya habari vilitumiwa kama silaha ya maangamizi badala ya kuelimisha umma.
Viongozi wa serikali walizuia usawa wa kisiasa kwa kupinga utekelezaji wa Mkataba wa Amani wa Arusha (1993) kati ya serikali ya Rwanda na kundi la waasi la Rwanda Patriotic Front (RPF). Mkataba huo ulilenga kuleta usawa kwa kushirikisha Watutsi na wapinzani katika serikali ya mpito. Wahutu wenye msimamo mkali, wakiongozwa na watu kama Colonel Théoneste Bagosora, walipinga mkataba huo kwa kuona ni tishio kwa utawala wao. Bagosora alihusika moja kwa moja kupanga na kuanzisha mauaji mara tu baada ya ndege ya Rais Habyarimana kuangushwa tarehe 6 Aprili 1994.
Viongozi wa dini pia walihusika kwa njia ya kukaa kimya au kushirikiana na wauaji. Wengine waliwaficha wauaji, badala ya kuwahifadhi waathiriwa. Mifano ya makasisi na mapadri waliohusishwa na usaliti inapatikana katika kesi zilizofunguliwa baada ya mauaji, hasa kwenye Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari Rwanda (ICTR).
Katika kipindi hiki, utawala bora ulivunjika kabisa. Badala ya serikali kulinda wananchi wake, iligeuka kuwa mratibu mkuu wa mauaji. Haki ya kuishi, usawa mbele ya sheria, uhuru wa kisiasa na hifadhi ya kiraia vilipotea. Mauaji yalifanywa kwa mpangilio maalum, kwa lengo la kufuta kabisa uwepo wa Watutsi nchini Rwanda.