Kaka Msaka jr,, hayo ndiyo hasa mambo ambayo vijana wanataka yazungumzwe kwa seriousness badala ya propaganda za kisiasa kila siku.
Kwanza, kuhusu ajira za vijana kwenye sekta rasmi serikali haiwezi kutatua hili kwa kuajiri watu wote serikalini. Historia ya maendeleo ya mataifa inaonyesha ajira kubwa hutengenezwa na sekta binafsi yenye nguvu. Lakini sekta binafsi haiwezi kukua kwenye mazingira yenye kodi zisizotabirika, rushwa, upendeleo wa kisiasa, na mfumo ambao vijana wengi hawawezi kupata mitaji wala access ya haki kwenye fursa.
Ukimsikiliza kijana wa leo, analalamika zaidi kuhusu mfumo usio na meritocracy. Anaona connection zina nguvu kuliko uwezo. Anaona tender, nafasi, na fursa nyingi zikiwa karibu na mtandao wa kisiasa kuliko ushindani wa wazi. Hapo hata uchumi ukikua kwa asilimia nzuri kwenye karatasi, frustration ya vijana itaendelea.
Serikali ingefanya vitu vya msingi:
- Kupunguza urasimu wa biashara ndogo na startups.
- Kujenga mazingira ya venture capital na innovation badala ya uchumi wa mazoea.
- Kuongeza uwazi kwenye zabuni na ajira.
- Kuwekeza zaidi kwenye digital economy, manufacturing, na value addition badala ya kutegemea raw materials.
- Kulinda uhuru wa taarifa na internet kwa sababu uchumi wa kizazi hiki unategemea taarifa na teknolojia.
Pili, kuhusu mapato ya taifa huwezi kujenga uchumi imara kwa mikopo pekee wakati uzalishaji wa ndani bado mdogo. Mataifa mengi yaliyopunguza utegemezi wa wahisani yalifanya vitu viwili: yalijenga taasisi zinazoaminika na yakapanua uzalishaji wa ndani.
Tatizo ni kwamba uwekezaji mkubwa unahitaji kitu kimoja ambacho mara nyingi wanasiasa hawapendi kukisikia: trust. Wawekezaji wa ndani na nje wanahitaji kuona mahakama zinazoaminika, sheria zisizobadilika kisiasa, na mazingira ambayo mafanikio hayatategemea ukaribu wako na mamlaka.
Hivyo haya si mambo ya kufikirika. Uchumi, ajira, na siasa haviwezi kutenganishwa. Historia ya dunia inaonyesha hakuna taifa lililojenga uchumi mkubwa wa kisasa huku vijana wake wakikosa matumaini, taasisi zikikosa kuaminika, na mfumo ukionekana kuwafungia nje watu wengi wenye uwezo.