Mkuu kuna hii kitu icheki taratibu
Elimu ya kisiri au esoteric knowledge ni aina ya maarifa au ufahamu ambao ni siri au unaelekezwa kwa watu waliochaguliwa au waliyo na ufahamu wa juu zaidi. Mara nyingi, elimu hii huwa inahusiana na masuala ya kiroho, falsafa, sayansi za asili, au maarifa ambayo yanachukuliwa kuwa ngumu kufikika au kueleweka na watu wengi.
Kwa mfano, katika tamaduni za kale au mifumo ya kiroho kama vile Theosophy, Kabala, au Hermeticism, elimu ya kisiri inaweza kujumuisha maarifa kuhusu maisha ya baadaye, utambuzi wa kiakili, au njia za kufikia ufahamu wa kina zaidi kuhusu ulimwengu na maisha ya kiroho. Hata hivyo, ni muhimu kutambua kwamba elimu ya kisiri inaweza kuwa na maana tofauti kulingana na tamaduni au muktadha wa kiutamaduni unaohusika.
Ninaposema kuna maarifa yamefichwa namaanisha, embu angalia hii:
Ndani ya Biblia, kuna marejeo kadhaa kwa vitabu au maandiko ambayo hayapatikani ndani ya Biblia yenyewe. Kwa mfano, Kitabu cha Yashari (Book of Jasher) kinatajwa mara mbili katika Agano la Kale, kwenye Kitabu cha Yoshua 10:13 na 2 Samweli 1:18. Vivyo hivyo, Kitabu cha Wafalme wa Israeli na Yuda (Book of the Kings of Israel and Judah) kinaashiriwa katika 1 Mambo ya Nyakati 9:1, 2 Mambo ya Nyakati 16:11, na 2 Mambo ya Nyakati 25:26.
Pia, kuna marejeo kwa maandiko mengine kama vile Maandiko ya Nathani (Matendo 17:28), Maandiko ya vita na siku za Musa (Yuda 1:9), na Maandiko ya Mwimbaji wa Wimbo la Wimbo (2 Mambo ya Nyakati 9:29).
Hata hivyo, ni muhimu kutambua kwamba vitabu hivi havimo ndani ya kanoni rasmi ya Biblia kama ilivyotambuliwa na madhehebu mengi ya Kikristo na Wayahudi. Badala yake, vinatajwa tu kama vitabu vya kihistoria au vyanzo vingine ambavyo havikuingizwa rasmi ndani ya Biblia.
Jiulize vipo wapi na nani anafaidika navyo?