Mabadiliko ya Tanzania kuelekea magari ya nishati safi yamepata kasi mpya baada ya kuwasili kwa magari ya kwanza ya umeme aina ya pickup, yanayoendeshwa kwa ushirikiano wa teknolojia na usambazaji wa China.
Jenga Taifa Pamoja Auto Limited (JTP Auto), kampuni ya magari ya umeme Tanzania, imefanya kazi na watengenezaji wakuu wa vifaa vya asili wa China (OEMs) ili kuanzisha magari ya umeme ya bei nafuu (EVs) yaliyotengenzwa kulingana na mazingira ya nchi hiyo.
Amar Shangavi, mwanzilishi na afisa mkuu mtendaji wa JTP Auto, amesema kampuni hiyo ilichagua kwa makusudi kushirikiana na watengenezaji wa China kwa sababu ya kuwa vinara kimataifa katika magari ya umeme.
"China ni kinara katika teknolojia ya magari ya umeme," Shangavi aliiambia Xinhua katika mahojiano ya hivi karibuni. "Kufanya kazi na OEM kunatuwezesha kubadilisha magari na kuendana na hali ya Tanzania huku tukinufaika na utengenezaji mkubwa uliothibitishwa."
Wakati mnyororo wa usambazaji ukiwekwa nchini China, Shangavi anasema kwamba JTP Auto inamilikiwa zaidi na Watanzania na inalenga kujenga uwezo wa ndani. Kampuni hiyo inapanga kuanzisha shughuli kamili za uunganishaji wa magari ya umeme nchini Tanzania ndani ya miaka miwili, kwa ushirikiano na Taasisi ya Teknolojia ya Dar es Salaam ili kutumia utaalamu wa uhandisi na kuharakisha uhamishaji wa teknolojia.
"Lengo letu ni kujenga uwezo hapa nyumbani," alisema. "Tunataka kuhamisha ujuzi, kukuza utaalamu wa ndani, na kuhakikisha Watanzania ndio wahusika wakuu wa mpito huu."
JTP Auto ilianzisha magari ya umeme ya aina ya pickup kwani inalenga wateja wafanyabiashara ambao wana uwezekano mkubwa wa kutumia teknolojia mpya wakati kuna faida dhahiri za kifedha.
Kwa gharama faida yake ni kubwa sana. Kwa mujibu wa takwimu za kampuni, kuendesha magari ya umeme nchini Tanzania ni nafuu kwa asilimia 86 kwa kila kilomita kuliko kuendesha gari linalotumia petroli. Ingawa gari la kawaida linaweza kusafiri takriban kilomita 10 hadi 15 kwa lita moja ya mafuta, gharama za umeme hutafsiriwa kuwa takriban shilingi 25 za Kitanzania (karibu dola 0.01 za Marekani) kwa kila kilomita moja kwa umeme, ikilinganishwa na takriban shilingi 200 kwa kila kilomita kwa petroli.
"Magari haya yametengenezwa kwa ajili ya hali halisi ya Tanzania, matumizi ya kibiashara, shughuli za safari na uaminifu wa kila siku, huku yakiokoa sana gharama," Shangavi alisema.
Mshirika wa awali katika mpito huu ni Smiles Rent-A-Car Services Limited. Kassim Mbilinga, meneja wa uendeshaji katika kampuni ya Smiles Rent-A-Car Services Limited, iliyoko katika jiji la Dar es Salaam, alisema kuzijua kwake wakati alipokuwa nje ya nchi kulimshawishi kuhusu uwezo wa magari haya ya umeme.
Kampuni tayari imeweka vifaa vya kuchajia katika ofisi zake ili kusaidia kundi jipya la magari ya umeme, ikitarajia matumizi mapana zaidi kadri miundombinu inavyopanuka.
Ili kushughulikia wasiwasi kuhusu umbali wa kuendesha gari na upatikanaji wa chaji, JTP Auto inaanzisha vituo vya kuchaji kwa kasi kubwa, ikianzia na Dar es Salaam. Kampuni hiyo iko katika hatua za mwisho za kuthibitisha uwekaji wa vituo viwili vya kuchaji vya umma vya kilowati 120 jijini Dar es Salaam.
Katika kipindi cha miaka miwili ijayo, JTP Auto inapanga kupanua mtandao hadi kwenye njia muhimu za usafiri, ikiwa ni pamoja na Chalinze, Bagamoyo, Tanga, Arusha, Dodoma na Iringa, na kuwezesha usafiri wa magari ya umeme nchi nzima.
Serikali ya Tanzania inaunga mkono utengenezaji wa ndani na uwekezaji wa nishati safi. Magari ya umeme yanaendana na vipaumbele vya kiuchumi vya nchi. Kwa kupunguza uagizaji wa mafuta, Tanzania inaweza kupunguza shinikizo la fedha za kigeni na kuhifadhi mtaji zaidi ndani ya uchumi wa ndani, huku matumizi ya umeme yanayoongezeka yakiunga mkono huduma za kitaifa na maendeleo ya miundombinu.
Mabadiliko kuelekea matumizi ya magari ya umeme yanatarajiwa kupunguza uchafuzi wa hewa mijini na kuchangia malengo ya tabianchi ya Tanzania. Pia yanaiweka nchi katika mwelekeo mpana wa bara, huku uchumi wa Afrika ukizidi kuangalia matumizi ya magari ya umeme.
Mbilinga anaamini mpito huo hauepukiki. "Ulimwengu mzima unaelekea kwenye magari ya umeme," alisema. "Hatupaswi kuona magari ya umeme kama kitu cha ajabu; ila ni hatua inayofuata tu."