- Source #1
- View Source #1
Kupitia mitandao ya kijamii kumekuwepo na chapisho linalodai kuwa matumzi wa wali mweupe yana hatari zaidi kuliko soda kwenye maambukizi ya kisuakari
Je ? ni upi uhalisia wa chapisho hilo linalodai kusambzwa kwenye mitandao ya kijamii nchini Tanzania.
Je ? ni upi uhalisia wa chapisho hilo linalodai kusambzwa kwenye mitandao ya kijamii nchini Tanzania.
- Tunachokijua
- Kisukari ni ugonjwa unaotokea wakati kiwango cha sukari kwenye damu (glukosi) kinapokuwa juu sana. Hali hii hutokea wakati kongosho lako halitengenezi insulini ya kutosha au halitengenezi kabisa, au mwili wako unaposhindwa kuitikia vizuri ufanyaji kazi wa insulini. Kisukari huathiri watu wa rika zote. Aina nyingi za kisukari ni za kudumu (kwa maisha yote), na aina zote zinaweza kudhibitiwa kwa dawa na/au kubadili mtindo wa maisha.
JamiiCheck imewasiliana na mtaalamu wa afya, Daktari Benard Kivuma kutoka Ifakara, Morogoro ambaye anafafanua uhalisia wa madai hayo.
Je, wali mweupe unasababisha kisukari?
Shahidi za kiutafiti zinaonesha kuwa ulaji mwingi wa wali mweupe, huu ambao tunatumia sana sana kila siku unahusishwa na ongezeko la hatari ya kupata kisukari ambao kwa jina la kitaalam tunaita type 2 diabetes. Vilevile matumizi ya mara kwa mara ya vinywaji vyenye sukari, kama hizi soda, pia nayo inahusishwa na ongezeko la hatari ya kupata kisukari.
Wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda?
Ila sio sahihi kusema ya kwamba wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda. Kwa sababu hivi vitu viwili havijatafitiwa katika kufanya ule ulinganisho wa moja kwa moja ambao unaweza kutuonyesha kusema kipi ni hatari kuliko kipi. Lakini pia hatari ya kisukari haiamuliwi na chakula kimoja pekee yake ambacho mtu anatumia.
Inahusishwa na vitu vingine ambavyo vinaunganishwa na hii, kama mlo ambao mtu anakula kwa ujumla kiasi anachokula, uzito wake wa mwili, shughuli anazofanya kila siku kama mazoezi na mambo mengine, historia pia ya familia ya ugonjwa huu. Kwa hiyo hivi vitu vyote vinajumuishwa katika kuongeza hatari ya kisukari.
Nini cha kufanya ili kupunguza athari ya wali mweupe na soda kwenye kuchochea uwezekano wa kupata kisukari?
Kwa hiyo cha muhimu kuzingatia ni kwamba taarifa kama hizi haziwezi zikatumika kwa ajili ya kufanya watu labda wawe na hofu ya kwamba wali ni, soda ipi ni bora na nini kwa sababu hazilinganishi. Lakini badala yake ni muhimu kuzingatia kiasi ambacho mtu anatumia.
Kwa hiyo kwenye chakula unatumia wali kiasi gani, unavyochanganya na mboga mboga nyingine za majani na vyakula vyenye nyuzi nyuzi, ambao tunaita fiber kwenye mlo, lakini pia kuongeza na protein pia na kupunguza unywaji wa vinywaji vyenye sukari.
Hii inasaidia katika kupunguza ile hatari ya kupata ugonjwa wa kisukari. Lakini madai ya kwamba wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda katika kusababisha kisukari hayajathibitishwa kisayansi. Na vyote hivi vikiungana vinaweza kuongeza hiyo hatari lakini huwezi kusema ya kwamba moja ni hatari zaidi kuliko nyingine.
