View attachment 3677518
Mwigulu Nchemba anawatisha kwa kuwa ni “Mr. Clean.” Amefuata nyendo za Magufuli.
Mwigulu amekuwa Waziri wa Mifugo; hatukusikia amejikatia ranch za umma na kuzifanya za kwake. “Mr. Clean.” Alikuwa Waziri wa Kilimo; hatukumsikia akijikatia mashamba ya umwagiliaji na mitambo. “Mr. Clean.”
Amekuwa Waziri wa Fedha kwa miaka mitano; hatujaona akibadilika na kuwa bilionea. Sana sana, ana watoto yatima zaidi ya mia moja na anawasomesha kwa kuombaomba kwa Bakhresa na ASAS. Maana halisi ya “Mr. Clean.”
Kama ilivyokuwa kwa maisha ya Dkt. Mpango, hii ni ishara kwamba fedha hupotelea kwenye wizara za kisekta zinazopokea fedha na kuingia mikataba ya kipigaji.
Sasa wezi, wala rushwa na wapigaji wanasema: “Huyu jamaa anazijua deals zetu na hajashirikiana nasi kwenye hizi deals. Huyu atakwenda kutufumua kama Magufuli alivyofanya.”
Dawa? Tumzuie 2030 asipande. Tutafute mtu mpya tutakayemwendesha.
Dosari pekee aliyonayo Mwigulu ni kwamba huyu ni Magufuli mpya.
Dada Mange ameandika kuwa walitaka kumuua Mwigulu kwa sumu, Mungu akamnusuru. Maria Sarungi naye ameandika kuwa Mwigulu sasa hatakiwi na mtoto na familia, wanamwona ni Magufuli mpya.
Sasa sumu imeshindikana, amesema Simai, huyu anatafutiwa sababu amfuate Nchimbi.
Watanzania tusipuuze, kama tulivyoona kwa Nchimbi, kuwa haiwezekani wanamtikisa tu wakamtoa.
Ndugu mdau Spadino, nimesoma kwa kina makala yako inayomuelezea Waziri Mwigulu Nchemba kama "Mr. Clean" na "Magufuli Mpya" anayehofiwa na wapigaji kuelekea mwaka 2030. Hoja zako zinafungua mjadala mpana wa kisiasa, lakini kiweledi na kistaha, kuna maswali ya msingi na ukweli wa kihistoria unaopaswa ukabiliane nao kabla ya kuhitimisha sifa hizo.
1. Utangulizi: Unamzungumzia Mwigulu Yupi na Kauli ya "Burundi"?
Ndugu Spadino, unapomwita Dkt. Mwigulu Nchemba "Magufuli Mpya," unapaswa kujiuliza kwanza:
Je, unamzungumzia Mwigulu yule yule aliyewaambia Watanzania wahamie Burundi kama hawataki kulipa tozo?
Ukweli ni kwamba, mnamo mwaka 2021 wakati wa mjadala mzito wa tozo za miamala ya simu, kauli yake hiyo ilizua taharuki na malalamiko makubwa miongoni mwa wananchi wa kipato cha chini. Falsafa ya Hayati Magufuli ilijulikana wazi kuwa ni kulinda wanyonge dhidi ya mizigo ya kodi na tozo zisizo na tija. Unapomlinganisha na Magufuli, unaziba wapi pengo hili la kiitikadi na kiutendaji?
Dkt. Mwigulu Nchemba amekuwa muumini wa kupanua wigo wa kodi kupitia sekta za kidijitali na huduma za kifedha. Katika vipindi tofauti vya uongozi wake Wizara ya Fedha, ametetea kodi na tozo za miamala kama 'Solidarity Fund' (Mfuko wa Umoja) kwa ajili ya maendeleo ya vijijini—dhana ambayo kiuhalisia inatofautiana na mwelekeo wa Magufuli uliolenga kupunguza mzigo wa tozo kwa wananchi wa chini. Je, umeamua kuingia kwenye kundi la "machawa" wanaomwagia kiongozi sifa za kupitiliza badala ya kufanya uchambuzi huru na wa kweli?
2. Uchambuzi wa Udhaifu wa Kifedha: Ripoti za CAG Zinavyopingana na Hoja Yako
Madai yako, Ndugu Spadino, kwamba fedha "zinapotea kwenye wizara za kisekta tu" na sio chini ya uangalizi wa Dkt. Mwigulu yanakinzana kabisa na ukweli wa Ripoti za Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG). Ripoti za hivi karibuni zimekuwa zikiainisha changamoto kubwa za kiusimamizi ndani ya mifumo ya ukusanyaji mapato ya TRA na Wizara ya Fedha yenyewe.
Kwa mfano, CAG amewahi kuibua hoja kuhusu kutopelekwa kwa baadhi ya makusanyo ya ushuru wa mafuta (fuel levies) kwenda kwenye mifuko husika ya maendeleo kama ilivyopangwa. Kama Waziri wa Fedha na msimamizi mkuu wa Hazina, Dkt. Mwigulu anawajibika kisheria na kikatiba na kila udhaifu wa mifumo ya kibajeti unaotajwa na CAG. Huwezi kumtenga Waziri wa Fedha na mdororo au ufanisi wa matumizi ya hazina ya nchi.
3. Mifano ya Kilimo na Mifugo: Changamoto Zilizomwondoa Mapema
Unaposifu utendaji wake wa nyuma kwenye sekta za uzalishaji ukidai hakujikatia ranchi wala mashamba, unapaswa kukumbuka changamoto za kiusimamizi zilizojitokeza wakati akiwa Waziri wa Kilimo, Mifugo na Uvuvi kati ya Novemba 2015 na Juni 2016:
- Kashfa ya Pembejeo za Kilimo: Kipindi hicho kilitawaliwa na malalamiko makubwa ya wakulima na wasambazaji wa pembejeo za kilimo (ruzuku ya mbolea na mbegu), huku kukiwa na madai ya upotevu wa fedha za umma zilizotengwa kusaidia sekta hiyo.
- Migogoro ya Wakulima na Wafugaji: Wizara yake ilikosolewa kwa kukosa mikakati ya kudumu ya kutatua migogoro ya ardhi, jambo lililokuwa kipaumbele cha kwanza cha Hayati Magufuli aliyetaka kuona suluhu za haraka kwa wananchi wa vijijini.
- Uamuzi wa Magufuli Mwenyewe: Kama kweli alikuwa "mwanafunzi bora" wa Magufuli katika wizara hiyo, kwa nini Hayati Magufuli aliamua kumhamisha haraka sana baada ya miezi saba tu (mwezi Juni 2016) na kumkabidhi mtu mwingine wizara hiyo? Hii inaonyesha kuwa hata Magufuli aliona hitaji la mabadiliko ya kiutendaji.
4. Jedwali la Ulinganifu wa Kiufundi
Ili kukusaidia kuona utofauti wa wazi wa kisera na kimtazamo kati ya viongozi hawa wawili, tafadhali zingatia ulinganifu huu:
| Eneo la Kiutendaji | Falsafa ya Hayati Dkt. John Magufuli | Mwelekeo wa Dkt. Mwigulu Nchemba (Wizara ya Fedha) |
|---|
| Sera ya Kodi na Tozo | Alifuta tozo zaidi ya 100 za kero kwenye sekta za kilimo na biashara ndogo ndogo ili kuwainua wanyonge. | Amesimamia sera ya tozo za miamala (simu na benki), na hadi hivi karibuni serikali imeunda Tume ya Rais ya Maboresho ya Kodi ili kurekebisha mfumo huo kufuatia malalamiko ya wadau. |
| Usimamizi wa Ripoti za CAG | Alitumia ripoti za CAG kama chombo cha 'kutumbua' papo hapo viongozi na watendaji waliohusika na ubadhirifu wa fedha za umma. | Anapokea ripoti hizo bungeni na kusisitiza taratibu za kisheria, kiuhasibu, na kiuchunguzi kupitia vyombo kama TAKUKURU kuchukua mkondo wake. |
| Nidhamu ya Mikopo na Deni la Taifa | Alikwepa mikopo yenye masharti magumu kutoka kwa wafadhili wa Magharibi, akisisitiza miradi mikubwa (kama SGR) ijengwe kwa fedha za ndani. | Anakumbatia mifumo ya kisasa ya ukuzaji mitaji, akishirikiana kwa karibu na mashirika ya kimataifa kama IMF na Benki ya Dunia kupata mikopo na misaada ya kibajeti. |
5. Ushauri na Hitimisho la Kiweledi
Ndugu Spadino, kujenga taswira ya mapema kuelekea
uchaguzi wa mwaka 2030 kwa kutumia mbinu ya kumtengenezea kiongozi maadui ("wapigaji") ili aonekane shujaa wa kubuni ni mbinu ya zamani ya kisiasa.
Usafi wa kiongozi wa umma (Mr. Clean) haupimwi tu kwa kutosikia kashfa za kujimegea mashamba au kwa sifa za majukwaani. Unapimwa kwa uwezo wa sera zake
kukuza mifuko ya wananchi wa kawaida, kupunguza ugumu wa maisha, kusimamia vizuri makusanyo ya kodi, na kutumia lugha ya staha na unyenyekevu kwa walipakodi walioipa serikali mamlaka.
Kuhitimisha kuwa Mwigulu ni "Magufuli Mpya" ni kuruka hatua kubwa za kihistoria na kiutendaji. Wawili hawa wana mitazamo tofauti kabisa kiitikadi na namna wanavyochukulia uchumi wa nchi na uhusiano wao na wananchi wa ngazi ya chini.