Ndani ya miaka 10, Mawaziri wakuu 6 wa Uingereza wamejiuzulu

[Elias Msuya]

Wakati Waziri Mkuu wa Uingereza, Keir Starmer akijiuzulu leo Juni 22, 2026, historia inaonyesha kwa miaka 10, wameshajiuzulu mawaziri sita.

Tatizo ni kwamba mfumo wa kisiasa wa Uingereza unafanya Waziri Mkuu abaki madarakani tu ikiwa anaungwa mkono na chama chake na anaweza kuongoza serikali kwa ufanisi.

Soma pia: Waziri Mkuu Keir Starmer ajiuzulu

Mawaziri wakuu waliojiuzulu na sababu zao hizi hapa:

• David Cameron alijiuzulu mwaka 2016 baada ya wananchi kupiga kura kuondoka katika Umoja wa Ulaya (Brexit), jambo ambalo yeye mwenyewe alikuwa amelipinga.
• Theresa May alijiuzulu mwaka 2019 baada ya kushindwa kupata uungwaji mkono wa Bunge kuhusu makubaliano ya Brexit.
• Boris Johnson aliondoka baada ya mawaziri na wabunge wengi wa chama chake kupoteza imani naye kutokana na mfululizo wa kashfa.
• Liz Truss alidumu siku 49 tu baada ya sera zake za kiuchumi kusababisha misukosuko kwenye masoko ya fedha.
• Rishi Sunak alipoteza uchaguzi mkuu wa 2024 kwa Chama cha Labour.
• Keir Starmer naye amekabiliwa na shinikizo la kisiasa na kupoteza uungwaji mkono ndani ya chama chake.

Tofauti na nchi nyingi za Afrika, Waziri Mkuu wa Uingereza hachaguliwi moja kwa moja na wananchi. Wananchi huchagua wabunge, na chama chenye wabunge wengi huunda serikali. Chama hicho kikimkataa kiongozi wake, anaweza kulazimika kujiuzulu hata bila uchaguzi mkuu kufanyika.

Kwa hiyo kujiuzulu kwa Mawaziri Wakuu wa Uingereza mara kwa mara si ishara ya udhaifu wa mfumo wao pekee, bali pia ni matokeo ya utamaduni wa kisiasa unaowawajibisha viongozi haraka wanapopoteza uungwaji mkono wa chama, Bunge au umma. Mfumo huo huruhusu mabadiliko ya uongozi bila kusubiri uchaguzi mkuu au kuingia katika mgogoro wa kikatiba.