Umeishi kwenye ndoa, mkajenga mali pamoja, halafu ndoa ikavunjika - je, kila mmoja anaondoka na 50%? Mahakama ya Rufaa imesema: si lazima.
Mahakama ya Rufaa nchini Kenya imeamua kuwa kuwa kwenye ndoa pekee hakumpi mwenza haki ya moja kwa moja ya kupata nusu ya mali ya ndoa. Badala yake, mgao unapaswa kuzingatia mchango ambao kila mmoja anaweza kuthibitisha.
Uamuzi huo umetokana na kesi kuhusu nyumba katika eneo la Avenue Park. Mahakama Kuu ilikuwa imempa mume asilimia 20 ya mali hiyo, lakini Mahakama ya Rufaa ilibatilisha mgao huo baada ya kupitia ushahidi uliowasilishwa.
Mahakama ilibaini kuwa mume alinunua mali hiyo kupitia mkopo na alikuwa akilipa mkopo huo moja kwa moja kutoka kwenye mshahara wake. Baada ya kutathmini ushahidi, majaji walimpa mume asilimia 80 na mke asilimia 20 ya mali hiyo.
Hata hivyo, uamuzi huo haumaanishi kuwa mchango ni pesa pekee au kwamba anayelipa ndiye atakayepata sehemu kubwa kila wakati. Kila kesi inapaswa kuamuliwa kulingana na mazingira na ushahidi wake. Sheria ya Kenya inatambua pia michango isiyo ya kifedha katika kutathmini haki za mali ya ndoa.
Msimamo huu pia unaendana na uamuzi wa Mahakama ya Juu wa mwaka 2023 kwamba usawa unaotajwa katika Katiba haupaswi kutafsiriwa kuwa mgawanyo wa moja kwa moja wa 50:50 baada ya ndoa kuvunjika. Mwenza anatakiwa kuthibitisha mchango wake ili mahakama iamue sehemu anayostahili.
Kwa wanandoa, ujumbe unaotoka mahakamani ni muhimu: ndoa pekee haitoshi kuthibitisha umiliki wa nusu ya kila mali. Ushahidi wa mchango unaweza kuwa muhimu pale mgogoro unapotokea.
Mahakama ya Rufaa nchini Kenya imeamua kuwa kuwa kwenye ndoa pekee hakumpi mwenza haki ya moja kwa moja ya kupata nusu ya mali ya ndoa. Badala yake, mgao unapaswa kuzingatia mchango ambao kila mmoja anaweza kuthibitisha.
Uamuzi huo umetokana na kesi kuhusu nyumba katika eneo la Avenue Park. Mahakama Kuu ilikuwa imempa mume asilimia 20 ya mali hiyo, lakini Mahakama ya Rufaa ilibatilisha mgao huo baada ya kupitia ushahidi uliowasilishwa.
Mahakama ilibaini kuwa mume alinunua mali hiyo kupitia mkopo na alikuwa akilipa mkopo huo moja kwa moja kutoka kwenye mshahara wake. Baada ya kutathmini ushahidi, majaji walimpa mume asilimia 80 na mke asilimia 20 ya mali hiyo.
Hata hivyo, uamuzi huo haumaanishi kuwa mchango ni pesa pekee au kwamba anayelipa ndiye atakayepata sehemu kubwa kila wakati. Kila kesi inapaswa kuamuliwa kulingana na mazingira na ushahidi wake. Sheria ya Kenya inatambua pia michango isiyo ya kifedha katika kutathmini haki za mali ya ndoa.
Msimamo huu pia unaendana na uamuzi wa Mahakama ya Juu wa mwaka 2023 kwamba usawa unaotajwa katika Katiba haupaswi kutafsiriwa kuwa mgawanyo wa moja kwa moja wa 50:50 baada ya ndoa kuvunjika. Mwenza anatakiwa kuthibitisha mchango wake ili mahakama iamue sehemu anayostahili.
Kwa wanandoa, ujumbe unaotoka mahakamani ni muhimu: ndoa pekee haitoshi kuthibitisha umiliki wa nusu ya kila mali. Ushahidi wa mchango unaweza kuwa muhimu pale mgogoro unapotokea.
