Ombi la kurejeshewa Internet

Ombi la kurejeshewa Internet

Intaneti Afrika: Ni wapi Serikali zimefungia mtandao na hufanikiwa vipi kuubana?​


  • Peter Mwai na Christopher Giles
  • BBC Reality Check
14 Aprili 2019
Imeboreshwa 2 Novemba 2020

Nchini DRC Internet ilifungwa mwanzoni mwa mwaka 2019

Hakuna Facebook, Twitter wala WhatsApp.

Ndilo jambo linalozidi kuwa la kawaida katika baadhi ya mataifa ya Afrika, ambako serikali zimezima mtandao wa intaneti mara kwa mara au kuzuia mitandao ya kijamii.

Wanaharakati wa kutetea haki katika dijitali wanasema ni kubana taarifa, lakini serikali zinadai inasaidia kuimarisha usalama.

Je, ni wapi Afrika mtandao umekuwa ukibanwa na mataifa hufanikiwa kufanya hivyo vipi?

Ni mataifa gani Afrika yanabana matumizi ya intaneti?

Serikali inaweza kubana matumizi ya intaneti kwa kuagiza makampuni yanayotoa huduma za intaneti (ISPs) kudhibiti au kubana uwezo wa wateja kuingia katika mitandao.

Mara nyingi huwa kuna kizuizi kinachowekwa kuwazuia wateja kuingia katika mitandao ya kijamii inayotumika kwa sana.

Kwa hatua kali zaidi, serikali inaweza kuagiza kufungwa kabisa kwa huduma nzima ya intaneti.

Visa vya kufungiwa au kubanwa kwa mtandao Afrika vimekuwa vikiongezeka.

Tanzania ilibana matumizi ya intaneti na mitandao ya kijamii wakati wa uchaguzi uliofanyika mwishoni mwa Oktoba.

Na Juni mwaka huu, Ethiopia ilizima intaneti kwa karibu mwezi mmoja kutokana na fujo na mauaji yaliyofuatiwa kuuawa kwa mwanamuziki na mwanaharakati maarufu wa jamii ya Oromo Hachalu Hundessa.

Zimbabwe, Togo, Burundi, Chad, Mali na Guinea pia zimefunga au kubana matumizi ya mtandao katika kipindi fulani mwaka huu.

Mnamo 2019, kulikuwa na visa 25 ambapo intaneti ilifungwa kwa kiwango fulani au kabisa, ikilinganishwa na visa 20 mnamo 2018 na visa 12 mnamo mwaka 2017, kwa mujibu wa kundi la uangalizi la kujitegemea la Access Now.

Visa vya kubanwa kwa mtandao Afrika. . Hii inajumuisha visa vya kuzimwa kabisa, au kubanwa kwa mtandao.

Na shirika hilo linasema kwamba mwaka 2019, mataifa saba kati ya 14 yaliyozima mtandao hayakuwa yamefanya hivyo awali.
Mataifa hayo ni Benin, Gabon, Eritrea, Liberia, Malawi, Mauritania na Zimbabwe.

Ni mtindo unaodhihirika dunani. Mnamo 2019, kulikuwa na visa 213 vya intaneti kubanwa ikilinganishwa na 188 mnamo 2018, na 106 mwaka 2017.

Shirika la Access Now linasema visa vingi Afrika huhusisha kuzimwa au kufungiwa kwa intaneti au mitandao ya kijamii nchi nzima badala ya maeneo fulani.

Ni Sudan na Ethiopia pekee zilizozima mtandao maeneo fulani mwaka uliopita.

"Hii inaashiria kwamba visa vya kufungiwa na kubanwa huku kwa mtandao vinaendelea kuongezeka lakini pia idadi ya watu wanaoathirika Afrika inaongezeka," shirika hilo linasema.

Intaneti hufungiwa vipi?​

Katika kila nchi, huwa ni makampuni yanayotoa huduma hiyo ya intaneti kutekeleza maagizo ya serikali ya kubana intaneti.

Mfumo mmoja unaotumika unafahamika kama 'URL-based blocking', ambapo huwa wanazuiwa viunganisho fulani kwenye mtandao.
Huu ni mfumo unaohusisha kuweka kizuizi, kama kichujio hivi, kinachowazuia wateja kuingia katika mitandao iliyopigwa marufuku.

Mteja anayejaribu kuingia katika mitandao hiyo hupata ujumbe "server not found" (sava haipatikani) au "tovuti hii imezuiwa na msimamizi wa mtandao.

Mfumo mwingine unafahamika kama 'throttling', kwa maana ya kubana au 'kunyonga'..
Mbinu hii huzuia kwa kiwango kikubwa idadi ya wateja wanaotembelea mtandao fulani, na kutoa hisia kwamba kasi ya huduma ni ndogo na kuwafanya wateja waelekee kwingine.

Mbinu hii huwa vigumu kwa anayetumia mtandao kubaini kwamba inafanyika, kwa sababu ni vigumu kubaini iwapo mitandao inauiwa wazi au kupungua kwa kasi ya mtandao ni kutokana na mapungufu ya miundombinu.

Kama hatua ya mwisho, makampuni ya mawasiliano yanaweza kutakiwa kufunga kabisa huduma kwa ujumla na kuzuia wateja kupokea data yoyote.

Maandamano Zimbabwe

CHANZO CHA PICHA,GETTY IMAGES
Maelezo ya picha,

Mawasiliano ya intaneti yalifungwa wakati wa maandamano Zimbabwe

Je makampuni ya kutoa huduma yanaweza kusema Hapana?

Uwezo wa serikali kubana intaneti unategemea uwezo wao kudhibiti makampuni ya mawasiliano nchini.

Makampuni ya kutoa huduma ya mawasiliano yanapewa vibali na serikali, jambo linalomaanisha kwamba huenda wakatozwa faini au wakapoteza vibali vya kuhudumu.

Binti akitumia simu

CHANZO CHA PICHA,GETTY IMAGES
Maelezo ya picha,

Watu wengi hutumia simu za kisasa barani Afrika kupata huduma ya intaneti

Kampuni hizi zinaweza kuwa na haki ya kukata rufaa mahakamani, lakini katika uhalisia huwa nadra sana kwao kuamua kutumia njia hiyo.
Mapema mwaka jana mahakama nchini Zimbabwe iliamua kurudishwa huduma ya intaneti baada ya serikali kuagiza ibanwe.
Kwa upande wake serikali ya Zimbabwe nayo baadaye iliidhinisha sheria mpya zinazoipatia udhibiti mkubwa katika matumizi ya intaneti.
Waziri wa habari Zimbabwe Monica Mutsvangwa alisema hili "litahakikisha kwamba intaneti na teknolojia zinazohusika zinatumika kwa manufaa ya jamii, na sio kukiuka usalama wa kitaifa."

Lakini kuna mifano pia ambapo serikali zinazotaka kufunga intaneti zinakuwa na urahisi wa kulitekeleza hilo.

"Kuna mataifa kama Ethiopia ambapo sekta ya mawasiliano ya simu bado iko chini ya serikali", anasema Dawit Bekele, mkurugenzi wa ofisi za Afrika za jamii ya Intaneti.

Mwanaume akizungumza na simu

CHANZO CHA PICHA,GETTY IMAGES
Maelezo ya picha,

Kuzimwa kwa Internet imekua kawaida Afrika.

Isipokuwa tu iwapo intaneti itafungwa kabisa, kuna namna ambazo wateja wanaweza kutumia kuepuka vizuizi vilivyopo na kuingia katika mitandao.

Mbinu inayofahamika sana ni ya kutumia huduma zinazoruhusu kuruka vizuizi (VPNs).

Huduma hizo hutumia teknolojia inayowezesha kuficha asili na alipo mtu anayetumia mtandao. Kwa mfano unaweza kuwa upo Tanzania lakini kwenye mtandao asili yako inachukua ya taifa moja la Ulaya. Hilo huifanya vigumu kwa makampuni ya kutoa huduma za intaneti kuweka vizuizi kwa mitandao iliyopigwa marufuku.

Serikali zinaweza pia kuzuia VPNs, lakini mara nyingi hujizuia kufanya hivyo kwasababu hutatiza pia shughuli za wanadiplmasia na makampuni makubwa yanayotegemea intaneti kwa shughuli zao.

Baadhi ya mataifa yametaja sababu ya kusambaa kwa "habari za uongo" katika mitandao kama sababu ya kuidhinisha vikwazo kwenye matumizi ya mtandao.

Lakini wachambuzi na viongozi wa upinzani wanataja hii kuwa njama tu ya kukandamiza makundi yanayozikosoa serikali, ambayo hutumia mitandao kama Facebook na WhatsApp kuratibu na kuendeleza shughuli zao.

"Kabla, wakati na baada ya uchaguzi, mataifa mengi hufunga mtandao kwa sababu ya upinzani," anasema Bw Bekele.

bbc swahili
 
charldzosias said:
Ujinga ni kwamba KUAMINI kuwa INTERNET imefungwa..

Kitu ambacho si KWELI..

kilichofungwa ni BAADHI ya MITANDAO YA KIJAMII tu

Huduma zote zinapatikana katika INTERNET..

kama kusoma huwa UNASOMA TWITTER?? au Classroom huw inafanyika FACEBOOK?? au WhatsApp??

Tumia akil vzr

Ingia BARABARANI... kama huwez tulia

Na Tutawavunjaa
Click to expand...

Inaonyesha wazi uelewa wako ni mdogo juu ya hivi vitu ila unafanya tu kulazimisha uonekane unajuwa lolote kumbe zero kabisa

Nimesikitishwa sana na majibu yako ya hovyo hata imebidi nifungue akaunti jf
 
NoMatterWhat said:
Inaonyesha wazi uelewa wako ni mdogo juu ya hivi vitu ila unafanya tu kulazimisha uonekane unajuwa lolote kumbe zero kabisa

Nimesikitishwa sana na majibu yako ya hovyo hata imebidi nifungue akaunti jf
Click to expand...
Umejiona ulivyo Fala? Haya ww mwenye Uelewa mkubwa Tuelezee tuelewe..

Alaf kama unajiona una uelewa mkubwa nenda TCRA kawaelezee huo uelewa wako
 
Tuliaminishwa kwamba watumiaji wa mitandao ni asilimia ndogo sana ya waTanzania, inakuwaje izimwe?
 
lutemi said:
Wanaohusika na Internet tunaomba mturejeshee internet jamani. Kumbukeni wengine wanasoma online, wengine wanafanya biashara online, wengine internet ndio chakula chao.

Naombeni sana mturudishie hii kitu inatutesa sana.
Click to expand...
Sijaelewa, internet hakuna ama mitandao ya kijamii ndio haipo. Bila internet ungepost vipi humu
 
lutemi said:
Wanaohusika na Internet tunaomba mturejeshee internet jamani. Kumbukeni wengine wanasoma online, wengine wanafanya biashara online, wengine internet ndio chakula chao.

Naombeni sana mturudishie hii kitu inatutesa sana.
Click to expand...
Taifa la wajinga Haki yako unabembeleza ukirudi home povu kama lote mitanotena
 
Hapo vip!

Binafsi mimi mwenyewe kura yangu nilikupa asubuhi sana pia haijatosha nikakamilisha mafiga matatu, hivyo nina furaha kubwa ulivyoshinda kwa kishindo.

Ombi langu ni juu ya kuachiwa kwa internet. Tokea uchaguzi ulivyoanza internet imekuwa nitatizo kubwa sana, takribani week ya pili sasa.

Kumbuka makampuni na watu binafsi wanaoendesha shughuli zao kwa kutegemea internet hasa yenye nguvu ili waweze kufanya kazi zao na kuingiza kipato na mwisho waweze kulipa kodi ya serikali.

Binafsi naami unaelewa hili na nikuhakikishie kuna watu tokea internet iwe chini wameshindwa kufanya kazi zao na hivyo wameanza kuyumba kiuchumi.

Kwasababu Dunia ya sasa hivi uchumi wake inategemea technologia kma ya internet naomba uwachie internet. Watu wanaumia sana na walikuchagua kwa furaha.
 
charldzosias said:
Umejiona ulivyo Fala? Haya ww mwenye Uelewa mkubwa Tuelezee tuelewe..

Alaf kama unajiona una uelewa mkubwa nenda TCRA kawaelezee huo uelewa wako
Click to expand...
kipi kinaonyesha mimi ni fala hapo?

umeambiwa watu wanaingia kote blogs, websites mpaka social media kwa kutumia vpn

kuna baadhi ya line nadhani ttcl ndiyo unaweza kuingia blogs au websites bila vpn ila siyo social media

sasa utasemaje inteneti ipo ila social media ndiyo hakuna

na intaneti ni nini na social media ni nini?

usikurupuke
 
Anikajema said:
internet haijafungwa Ila MITANDAO ya kijamii ndo imefungwa sema wewe umemiss zile nude pic za demu wako.
Click to expand...
kwahiyo mitandao ya kijamii siyo intaneti?

niambie intaneti ipi unayoingia bila vpn nitajie na line unayotumia
 
You must log in or register to reply here.

Our Community

Regional Communities

Back
Top Bottom
Menu
Forums
New posts
Log in
Register