Kwanza umeifahamu hiyo uliyoileta ?? au unaleta ubishi tu
Quran ya Allah ni kitabu kisichokuwa na shaka
Quran ya Allah ni kitabu kisichokuwa na shaka
- Thread starter Castle_Lite
- Start date
Katika Codex Sinaiticus, mwandishi wa awali anayejulikana kama mwandishi B, katika sehemu ya Isaya 29:9–30:8, ukurasa wa 53, aliandika kwanza neno la Kigiriki χιρα (chira). Hata hivyo, baadaye, mhariri anayejulikana na wasomi kama Cb3, aliongeza herufi ndogo epsilon (ε) na sigma (ς) ili kubadilisha maana ya neno hilo. Kwa kufanya hivyo, neno hilo lilibadilishwa kutoka kuwa jina la pekee la kike lisilobadilika, “Hira” (χιρα), na kuwa nomino ya kike ya wingi katika hali ya kiima cha kupokea, yenye maana ya “mikono” (χειρας).
Cha kushangaza ni kwamba, kuna mifano mingi sana ya marekebisho katika maandishi ya Codex Sinaiticus. Uchunguzi kwa kutumia mwanga wa ultraviolet uliofanywa na wahifadhi wa Makumbusho ya Uingereza (British Museum) katikati ya miaka ya 1930 uliwawezesha watafiti kutambua angalau wahakiki tisa tofauti waliokuwa wakirekebisha maandishi mara kwa mara kwa kipindi kirefu cha muda.
Ili kuwatofautisha wahariri hao, wasomi waliwapa alama kwa mpangilio: A, B, C, D, na E, ambapo kila mmoja alikuwa na mtindo wake wa kuandika, tabia zake, na sababu zake za kufanya marekebisho (tazama D. Jongkind, Scribal Habits of Codex Sinaiticus, 2007).
Mhariri Cb3 alikuwa akijishughulisha zaidi na uandishi sahihi wa maneno (orthografia) na urahisi wa kusoma maandishi, na hasa alikuwa akirekebisha vitabu vya kinabii. Hata hivyo, mhariri huyu wa tatu kutoka kundi C ana sifa mbaya miongoni mwa wasomi waliouchunguza Codex Sinaiticus kwa makini kwa mtazamo wa uandishi wa kale (palaeografia) na muundo wa kitabu (kodikolojia).
Milne na Skeat, ambao walikuwa wasimamizi mashuhuri wa idara ya maandishi katika British Museum, katika kitabu chao muhimu sana (ambacho ni cha lazima kwa yeyote anayetaka kusoma Codex Sinaiticus), walisema yafuatayo kuhusu Cb3:
Kile ambacho Milne na Skeat wanamaanisha katika sentensi mbili za mwisho ni kwamba Cb3, badala ya kusahihisha makosa, kwa kweli alizidisha makosa na kufanya hali kuwa mbaya zaidi.
Kwa kutambua madhara ya uhariri wa Cb3, sasa tutachunguza kwa karibu picha ambayo nimeonyesha marekebisho yake yasiyofaa.
Codex Sinaiticus iliandikwa awali kwa herufi kubwa za Kigiriki zinazoitwa uncial. Hii ina maana kwamba herufi mbili ndogo, yaani ε (epsilon) na ς (sigma), hazikuwa sehemu ya uandishi wa awali wa uncial. Ni wazi kuwa herufi hizi ziliongezwa baadaye na mhariri anayeitwa Cb3, ambaye alikuwa mmoja wa wahariri wa kundi C.
Inapaswa kuzingatiwa kuwa nakala ya kielektroniki ya maandishi ya Kigiriki, iliyoidhinishwa na wahariri wa tovuti rasmi ya Codex Sinaiticus, imeacha kimakusudi herufi ε (epsilon), ikionekana kuitambua kama nyongeza isiyo ya awali. Hata hivyo, swali linabaki: vipi kuhusu sigma (ς)?
Tafakari yangu ya awali ilikuwa hii: asili ya uhariri huu ni ipi? Je, hatua iliyochukuliwa na Cb3 — ya kuongeza herufi ya tano na ya sita, jambo linalobadilisha kabisa umbo la neno — inaonyesha jaribio la kulinganisha au kuoanisha maandishi na nakala za baadaye, na hivyo kuficha taarifa fulani “zisizofurahisha” au “zisizotakiwa” ambazo waandishi wa awali hawakuziona? (angalia tafiti za E. Tov na Cambry G. Pardee).
Kama alivyoeleza tayari Constantin von Tischendorf, wahariri wa Codex Sinaiticus walikuwa wakifanya kazi kwa kipindi kirefu cha muda, kati ya mwaka 400 hadi 1200 BK (ingawa wengine wanasema hata hadi karne ya 19). Marekebisho ya kundi C (yanayoashiriwa kama אc, אcb, אcc, אcc*) yeye aliyatambua kuwa ya karne ya saba.
Vivyo hivyo, kwa maoni ya Scrivener, wahariri wa kundi C walifanya kazi katika karne ya saba, kabla alama za sauti na lafudhi kuwa za kawaida. Frederick G. Kenyon naye anaonekana kukubaliana na msimamo huu.
Hii inaashiria kwamba Cb3 aliendesha shughuli zake baada ya kufariki kwa Mtume Muhammad (SAAW), na kwamba alihariri Codex Sinaiticus wakati ambapo Waislamu walikuwa tayari wameiteka Misri (takriban 639–644 BK).
Kwa maoni yangu, neno χιρα (chira) liliwafanya watawa Wakristo katika Monasteri ya Mt. Catherine, ambako Codex Sinaiticus ilihifadhiwa kwa karne nyingi, waanze kuwa na mashaka. Inawezekana kwamba mwanzoni hawakujua maana ya neno hilo. Lakini baadaye, Wakristo wa Kikoptiki waliokuwa wanaishi chini ya utawala wa Kiislamu walipaswa kuwa wamesikia habari ya tukio la Sura al-‘Alaq, lililotokea kwa Mtume Muhammad (SAAW) katika pango la Hira.
Walipotambua ghafla kwamba Isaya 29:12 linaweza kuelekeza kwenye tukio hilo, mmoja wao alichukua hatua ya haraka na kuingilia maandishi ya Codex. Lengo lake lilikuwa kubadilisha maana ya muktadha mzima, kwa kuingiza herufi za ziada katika neno χιρα, ili kuondoa kabisa uwezekano wa tafsiri mbadala.
Niliwasiliana na baadhi ya wanazuoni wanaofanya kazi na maandishi ya Kigiriki ili kupata maoni yao. Mtaalamu mmoja kutoka Ujerumani (Institut für Septuaginta- und biblische Textforschung) alieleza kwamba wakati Codex Sinaiticus iliandikwa, herufi ει na ι zilitamkwa kwa sauti moja, kama ilivyo pia kwa ε na αι. Hivyo, makosa kama haya yalitokana na tofauti ndogo za matamshi, kama ilivyo kwa mkanganyiko wa maneno ya Kiingereza there, their na they’re kwa wasemaji wa leo.
Kwa hiyo, katika istilahi ya kitaalamu, hali ya χιρα (chira) inaitwa “iotacism” au “itacism”. Huu ni mchakato wa kifonetiki ambapo vokali na miunganiko ya vokali katika Kigiriki cha Kale zilianza kutamkwa kwa sauti moja ya , kama ilivyo katika Kigiriki cha kisasa.
Kwa mtazamo wa kawaida wa wasomi, tofauti kati ya χιρα (chira) na χιρας (chiras) ingeonekana kama kosa la kawaida la tahajia, kwani makosa kama haya ni mengi sana katika Codex Sinaiticus. Lakini, kama tutakavyoona baadaye, hii si hali ya kawaida hapa.
Kwanza, dhana ya iotacism yenyewe bado ni ya mjadala na haijafafanuliwa kikamilifu, kwani wasomi hawajakubaliana juu ya maelezo yake kamili. Pili, ingawa lugha ya Septuaginta (LXX) inaonyesha lugha ya kawaida ya kipindi hicho, baadhi ya mambo yasiyo ya kawaida yanaweza kutokana na lugha ya wakati huo ambayo bado tunaielewa kidogo, au kutokana na athari za tafsiri.
Ni muhimu pia kukumbuka kwamba tofauti za tahajia, sarufi na muundo wa sentensi zinategemea kiasi cha uelewa wetu wa lugha ya Kigiriki ya LXX. Bila uelewa huo, hatuwezi kuwa na uhakika ni nani aliyekosea na ni nani aliyekuwa sahihi. Kama asemavyo Natalio F. Marcos, lugha ya LXX bado haijachunguzwa kwa kina kwa kuzingatia idadi kubwa ya hati za papai.
Aidha, lugha ya LXX ina mitindo ya kifasihi na kijamii tofauti na Kigiriki cha kale cha kawaida, hasa tukizingatia mazingira ya Wayahudi wa Kihistoria katika karne ya 3 KK, waliokuwa wakitumia lahaja yao wenyewe, ambayo ilikuwa tofauti na Kigiriki cha wenyeji wa Misri.
Ingawa iotacism katika Kigiriki cha Koine ni jambo linalojulikana, na kuna uhuru mkubwa kati ya ει na ι, tutaona baadaye kwamba mwandishi A wa Codex Sinaiticus alitumia aina zote mbili: χιρας na χειρας, bila kufanyiwa marekebisho yoyote.
Katika Kitabu cha Zaburi, kuna mifano 24 ya neno χειρας (cheiras) yaliyoandikwa na waandishi A na D, na mifano 6 ya χιρας (chiras) yaliyoandikwa na mwandishi A pekee. Cha kushangaza ni kwamba hakuna hata moja iliyorekebishwa, wala hakuna epsilon iliyoongezwa kwa χιρας.
Hii inaonyesha kwamba marekebisho ya Cb3 katika Isaya hayawezi kuelezwa kwa urahisi kama kosa la kawaida la iotacism, bali yanaashiria uingiliaji wa makusudi wenye lengo maalumu la kubadilisha maana ya maandishi.
Sasa tunafika katika Kitabu cha Isaya, ambako tunapata angalau mifano miwili (Isaya 11:14; 51:23) ambapo mwandishi B aliandika χειρας (cheiras), na katika sehemu nyingine aliandika waziwazi χιρας (chiras). Hata hivyo, maandishi haya yalirekebishwa baadaye na mhariri asiye makini Cb3, ambaye akaongeza herufi epsilon (iliyowekwa alama kwa mstari mfupi wa kijani).
Hebu tuangalie mfano wa Isaya 11:14 na kuulinganisha na Isaya 25:11 katika picha iliyo chini (zingatia kuwa herufi zote zimeandikwa kwa herufi kubwa).
Hii inaonyesha wazi kwamba hata mwandishi B (ambaye mara nyingi alikosolewa kimakosa na Cb3) alitambua tofauti kati ya difthongi ει na herufi ι (iota). Kama asingetambua tofauti hiyo, basi asingetumia wakati mmoja χειρας (cheiras) na wakati mwingine χιρας (chiras) au χιρα (chira) kama ilivyo katika Isaya 29:12.
Cha kushangaza ni kwamba katika Toleo la Kihakiki la Rahlf au katika kamusi yoyote ya Septuaginta (LXX), maneno χιρα (chira) wala χιρας (chiras) hayapo kabisa. Inaonekana maneno haya yalipuuzwa kabisa, isipokuwa katika matukio machache sana ambapo Rahlf aliyabadilisha na kuyaweka kama χειρα (cheira) (umoja) au χειρας (cheiras) (wingi).
Mwanazuoni Bernard A. Taylor anaeleza kuwa Rahlf “alijaribu kusawazisha makosa ya iotacism kama ει dhidi ya ι”, lakini mara nyingi hakulinganisha umbo la neno na kazi yake kama jina maalumu. Taylor anaendelea kueleza kuwa katika toleo la Rahlf, majina maalumu yasiyobadilika hayachambuliwi kisarufi, hata kama maana yake iko wazi kutokana na muktadha.
Kwa hiyo, tunaona hapa kwamba wanazuoni wa Kigiriki walikuwa na tatizo kubwa katika kuelewa majina maalumu, hasa walipoyahusisha na dhana ya “iotacism”. Rahlf — na baadaye pia Ziegler — walishindwa kuelewa maana halisi ya neno la awali χιρα (chira) aliloandika mwandishi B, wakidhani kuwa ni kosa la mwandishi badala ya jina maalumu. Matokeo yake, matoleo yao ya Septuaginta — ambayo tafsiri nyingi za leo zinategemea — yalipotoshwa kwa kufuata marekebisho yasiyo ya lazima ya Cb3.
Kwa vyovyote vile, mifano iliyoonyeshwa kwa picha inaonyesha bila shaka kwamba waandishi A na B walitofautisha wazi kati ya ει na ι, na hakuna mhariri aliyeingilia kati (isipokuwa Cb3 katika Isaya 29:12).
Sasa swali linatokea:
Ikiwa ει na ι zilitamkwa sawa na makosa ya tahajia yalikuwa ya kawaida, kwa nini basi neno χιρας (chiras) katika sehemu hizi zote halikurekebishwa?
Na kwa nini hasa katika Isaya 29:12, Cb3 alisisitiza sana kuongeza epsilon, kana kwamba bila kufanya hivyo kungekuwa na kosa kubwa sana?
Kwa nini alilenga neno χιρα (chira) pekee, ikiwa makosa ya iota yalikuwa tayari ya kawaida wakati huo?
Je, hili si jambo la kushangaza?
Cha kushangaza zaidi ni kwamba maana ya χιρα au χιρας inafichuliwa wazi na watafsiri wa kisasa wa mtandaoni, kama vile Google Translate. Tafsiri mbadala ya kifungu τουτο εις χιρα inaweza kuwa “haya huko Hira” au “hiki katika Hira”, jambo linaloonyesha kuwa χιρα linaeleweka kama jina la mahali.
Ukichukua sentensi ya Kiingereza “In the cave of Hira” na kuitafsiri kwa Kigiriki kwa kutumia Google Translate, utapata:
Στο σπήλαιο της Χίρας (Sto spiléo tis Chíras) — ikitumia herufi zilezile za Χιρα.
Vivyo hivyo, ukiweka kifungu cha Kigiriki kutoka Sinaiticus το εις Χιρας ανθρωπου, hutafsiriwa kama “mtu aliyeko Hira”.
Na kifungu ον τουτο εις χιρας hutafsiriwa kama “haya yaliyoko Hira”.
Cha kushangaza zaidi ni kwamba ukiandika χιρα au χιρας pekee, na ukachagua tafsiri ya Kiarabu, tafsiri mbadala itakuwa:
غار حراء (Ghar Hira) — yaani Pango la Hira!
Hii inaibua maswali mazito sana kuhusu kama kweli neno χιρα lilikuwa kosa la tahajia, au lilikuwa jina maalumu lililoondolewa kimakusudi kupitia uhariri wa baadaye.
@ Castle_Lite
Kwa ufupi, tumethibitisha katika maelezo yetu ya awali (Ushahidi #1) kwamba maandishi ya kale ya Kigiriki ya Isaya 29:12 kulingana na Codex Sinaiticus yanatoa ushuhuda muhimu sana kwamba kitabu kilichofungwa kilichoonyeshwa kwa mtu asiyejua kusoma kilitokea katika χιρα (Hira). Hata Google Translate inaonyesha wazi kwamba hii ni kwa Kiarabu غار حراء (ghar Hira), yaani pango la Hira. Hili ni eneo takatifu maarufu lililoko katika jangwa la Makka, ambako Mtume Muhammad (SAAW) alipokea wahyi wa kwanza wa Qur’an mwaka 610 BK.
Katika chapisho la kwanza la sehemu hii, tutazingatia ugunduzi mwingine muhimu ambao utatupa jibu la swali: ni nani yule “mmoja” asiyejulikana aliyempa mtu huyu asiyejua kusoma kitabu kilichofungwa katika Isaya 29:12? Lakini kabla ya hapo, hebu tuthibitishe tena kwa mtazamo mwingine jinsi Isaya 29:12 inavyomrejelea Mtume Muhammad (SAAW) kama mtu asiyejua kusoma ambaye atapewa Kitabu.
Tutamnukuu Targum Jonathan juu ya Isaya 29:12, ambayo ni tafsiri ya mapema ya Kiaramu ya Biblia ya Kiebrania (ingawa ilifanyiwa marekebisho katika karne ya saba BK — jambo ambalo linaeleweka kwa kuzingatia kuonekana kwa Muhammad (SAAW) kama Mtume Mwarabu).
Maandishi ya Kiaramu ya Isaya 29:12 (Toleo la Kihakiki la Sperber)
וְיִתיְהֵיב סִפרָא לִדלָא יָדַע סִפרָא לְמֵימַר קְרֵי כְעַן דֵין וְיֵימַר לֵית אְנָא יָדַע סִפרָא
Tafsiri ya Kiingereza ya Bruce D. Chilton (1987)
“Na unabii wote umekuwa kwenu kama maneno ya kitabu kilichofungwa. Kitabu kikitolewa kwa mtu anayejua kitabu na kuambiwa, ‘Soma hiki,’ atasema, ‘Siwezi, kwa sababu kimefungwa.’ Na kitabu kikitolewa kwa mtu asiyejua kitabu na kuambiwa, ‘Soma hiki,’ atasema, ‘Sijui kitabu.’”
Kauli ya Chilton “mtu asiyejua kitabu” (לִדלָא יָדַע סִפרָא) ni ya kuvutia sana, kwa sababu inalingana kikamilifu na hali ya Mtume Muhammad (SAAW) wakati Allah alipomfunulia:
مَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ
yaani: “Hukujua Kitabu ni nini.”
Maneno haya yanapatikana katika Qur’an 42:52:
Baadhi ya waandishi wa Kikristo wamedai kwamba ujinga wa kusoma wa Mtume Muhammad (SAAW) ni hadithi tu, wakitumia baadhi ya hadithi zinazosema kuwa Mtume aliandika. Hata hivyo, hoja hizi hazibatilishi kabisa ukweli kwamba wakati wa wahyi wa kwanza katika pango la Hira, Mtume alikuwa asiyejua kusoma na kuandika.
Qur’an inasema wazi katika Sura 29:48:
Hii inaonyesha wazi kwamba kabla ya Qur’an kushuka — hadi umri wa miaka arobaini — Mtume Muhammad (SAAW) hakuwa msomi.
Kipande cha Qur’an kinachosema:
“Tumekufunulia roho kwa amri yetu” (Qur’an 42:52)
kinamrejelea wazi Malaika Jibril (AS), anayejulikana katika Uislamu pia kama Roho Mtakatifu (Ruh al-Qudus) na Roho Mwaminifu (Ruh al-Amin). Yeye ndiye aliyekuwa mjumbe wa wahyi kwa manabii wote.
Cha kuvutia ni kwamba wanazuoni wawili wa kale wa Kikristo, Jerome wa Stridon na Cyril wa Alexandria, walieleza kwamba Maandiko yote ni kitabu kimoja, kilichoandikwa kwa Roho Mtakatifu mmoja. Hili lilibainishwa vizuri na Matthew R. Crawford katika makala yake ya kitaaluma.
Kwa mtazamo wa Kiislamu, Roho Mtakatifu huyo ni Malaika Jibril (AS), aliyemletea Mtume Muhammad (SAAW) wahyi wa kwanza katika pango la Hira. Qur’an ikawa sheria kamili ya Mwenyezi Mungu, kama Taurati ilivyokuwa kwa Musa (AS).
Hadithi sahihi zinasema kwamba baada ya Mtume kupokea wahyi, Khadija (RA) alimpeleka kwa binamu yake Waraqa bin Nawfal, ambaye alisema:
Neno Nāmūs hapa halimaanishi malaika, bali linatokana na Kigiriki νόμος (nomos), yaani sheria. Hii ina maana kwamba sheria kubwa kama ile ya Musa ilimjia Muhammad (SAAW).
Hata Josephus, mwanahistoria wa Kiyahudi, aliandika kwamba Sheria ililetwa kupitia malaika, jambo linalothibitishwa pia katika Agano Jipya.
Zaidi ya hayo, katika Kitabu cha Danieli, Mungu anamwamuru Jibril (AS) afafanue maono na afunge kitabu. Danieli alikuwa akifunga alipomjia Jibril — hali inayofanana kabisa na Mtume Muhammad (SAAW), aliyekuwa akifunga na kujitenga katika ibada alipomjia Jibril katika Hira.
Kwa hiyo, kuna ushahidi mzito kwamba “yule mmoja” aliyempa mtu asiyejua kusoma kitabu kilichofungwa katika Isaya 29:12 ni Malaika Jibril (AS).
Inaonekana pia kwamba kitabu kilichofungwa kinaitwa mahali pengine “Kitabu cha Ukweli” (Danieli 10:21), jambo linalolingana na Qur’an (4:105).
Katika sehemu inayofuata (Ushahidi #3), nitatoa ushahidi wa ziada kutoka katika tafsiri za Kiislamu za awali, ambapo mtu asiyejua kusoma anatambulishwa kama Ahmad, na kuhusishwa moja kwa moja na Mtumishi wa Mungu katika Isaya 42.
Itaendelea, insha’Allah, hivi karibuni…
Itakuwa ndiyo mafundisho ya Nabii wako Tito hayo .
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Hata hueleweki pointi yako ni ipi na li Chatgpt limekupa maelezo mareeefu nje ya nilichokuuliza!
Nilikuuliza wapi Isaya 29 Isaya kamtaja Muhammad hujaleta jibu unarukia tena mara mwandishi hivi mara vile mimi nilikupa Aya nzima uoneshe ni hapa ila mpaka sasa unaruka ruka kama maharage jikoni jikite kwenye swali na jibu lililonyooka wapi katika chapter 29 Muhammad katabiriwa maana andiko limenyooka!
Hamna Chart Gtp hapo nimekuwekea namna gani hiyo isaya imechakachuliwa ili kuepuka watu kuulewa ukweli na inaendelea bado , tulia dawa ikuingie usilete udananda
Unasema andiko limenyooka na nimekuletea hao wanaokuandikia hiyo biblia wanakuambia imechakachuliwa na zaidi ya watui 9 tofauti , Tulia kijana , najua ni vigumu kusoma utajitia hufahamu lakini ndio dawa ilivyo
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Usijifanye Smart wewe unakataa hilo sio AI limekupa majibu au unatuona kama matakor yako et eeh?
Haya twende kwenye point sasa wewe tukuelewe vipi mara Isaya 29 imatabiri niliweka aya hapo umeshindwa kuonesha now unaruka eti imechakachuliwa are you mad?
🤣🤣
Tushike kipi Muhammad ametabiriwa au aya imechakachuliwa mbona unakua kinyonga Sheikh hueleweki!
😂😂
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Onesha verse iliyochakachuliwa na pia onesha Verse Original Sheikh nje ya hapo no research no right to speak!
lete ushahidi hiyo ni AI , mbona mnapenda sana kupakazia watu ???, husomi unataka ubishi , naendelea kuwatayarishia , najua husomi otherwise usingekuja na ubishi
hujasoma hata mstari mmoja ndio unauliza hivyo , endeleza ubishi , nimekushika pabaya, dawa iko jikoni , inaendelea
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Kwamba sisomi au sio hahaha
Mara kibao hua unatafuta majibu kupitia AI na ndio maana hua hueleweki unapoleta majibu maana hua yanakua nje ya ulichoulizwa na wewe ulivyo ngumbaru hugundui hilo unajiona Ginious kumbe watu wanakuchora tu!
🤣😂
mara kibao wapi kijana , kwa nini wewe huendi huko AI nilipokuuliza uniletee wapi nimechukua AI ?? Usikimbie kusoma au waachie wengine wasome usiijaze server kwa ubishi
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Ubishi kivipi wakati ile aya uliiweka mwenyewe na mimi nikakushushia aya nzima kukupa maana,ujumbe na muktadha wa mwandishi,ulivyoona umebanwa ndio unakuja na bla bla za kuchakachuliwa kwa Isaya 29 ambayo hiyo hiyo uliitumia kama reference tukuelewaje Sheikh?
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Ubishi kivipi wakati ile aya uliiweka mwenyewe na mimi nikakushushia aya nzima kukupa maana,ujumbe na muktadha wa mwandishi,ulivyoona umebanwa ndio unakuja na bla bla za kuchakachuliwa kwa Isaya 29 ambayo hiyo hiyo uliitumia kama reference tukuelewaje sheikh
Kwamba AI unajua kuitumia wewe tu hakuna anaeijua au sio?
Wewe unakopi na kupaste tu ndio maana statement zako zinakua viroja maana unatoka nje ya beat ya kile ulichoulizwa mimi sikutaka maelezo marefu nilitaka uoneshe tu hiyo verse umeshindwa unaanza leta madesa ya AI ili uonekane Kipanga kumbe kilaza tu!
😅😅
Sasa mbona husomi unaleta ubishi kulalamika kuwa nimechukua AI ?? Isaya yote imechakachuliwa na nimekuonyesha hao wanaokuandikia biblia wanasema nini , na kwenye Kuonyesha kuhusu jabal hirra wamechakachua pia , nakuwekea tena , SOMA KWANZA , unitoe makosa
Sasa tunafika katika Kitabu cha Isaya, ambako tunapata angalau mifano miwili (Isaya 11:14; 51:23) ambapo mwandishi B aliandika χειρας (cheiras), na katika sehemu nyingine aliandika waziwazi χιρας (chiras). Hata hivyo, maandishi haya yalirekebishwa baadaye na mhariri asiye makini Cb3, ambaye akaongeza herufi epsilon (iliyowekwa alama kwa mstari mfupi wa kijani).
Hii inaonyesha wazi kwamba kabla ya Qur’an kushuka — hadi umri wa miaka arobaini — Mtume Muhammad (SAAW) hakuwa msomi.
Kipande cha Qur’an kinachosema:
“Tumekufunulia roho kwa amri yetu” (Qur’an 42:52)
kinamrejelea wazi Malaika Jibril (AS), anayejulikana katika Uislamu pia kama Roho Mtakatifu (Ruh al-Qudus) na Roho Mwaminifu (Ruh al-Amin). Yeye ndiye aliyekuwa mjumbe wa wahyi kwa manabii wote.
Cha kuvutia ni kwamba wanazuoni wawili wa kale wa Kikristo, Jerome wa Stridon na Cyril wa Alexandria, walieleza kwamba Maandiko yote ni kitabu kimoja, kilichoandikwa kwa Roho Mtakatifu mmoja. Hili lilibainishwa vizuri na Matthew R. Crawford katika makala yake ya kitaaluma.
Kwa mtazamo wa Kiislamu, Roho Mtakatifu huyo ni Malaika Jibril (AS), aliyemletea Mtume Muhammad (SAAW) wahyi wa kwanza katika pango la Hira. Qur’an ikawa sheria kamili ya Mwenyezi Mungu, kama Taurati ilivyokuwa kwa Musa (AS).
Hadithi sahihi zinasema kwamba baada ya Mtume kupokea wahyi, Khadija (RA) alimpeleka kwa binamu yake Waraqa bin Nawfal, ambaye alisema:
Neno Nāmūs hapa halimaanishi malaika, bali linatokana na Kigiriki νόμος (nomos), yaani sheria. Hii ina maana kwamba sheria kubwa kama ile ya Musa ilimjia Muhammad (SAAW).
Hata Josephus, mwanahistoria wa Kiyahudi, aliandika kwamba Sheria ililetwa kupitia malaika, jambo linalothibitishwa pia katika Agano Jipya.
Zaidi ya hayo, katika Kitabu cha Danieli, Mungu anamwamuru Jibril (AS) afafanue maono na afunge kitabu. Danieli alikuwa akifunga alipomjia Jibril — hali inayofanana kabisa na Mtume Muhammad (SAAW), aliyekuwa akifunga na kujitenga katika ibada alipomjia Jibril katika Hira.
Kwa hiyo, kuna ushahidi mzito kwamba “yule mmoja” aliyempa mtu asiyejua kusoma kitabu kilichofungwa katika Isaya 29:12 ni Malaika Jibril (AS).
Inaonekana pia kwamba kitabu kilichofungwa kinaitwa mahali pengine “Kitabu cha Ukweli” (Danieli 10:21), jambo linalolingana na Qur’an (4:105).
Katika sehemu inayofuata (Ushahidi #3), nitatoa ushahidi wa ziada kutoka katika tafsiri za Kiislamu za awali, ambapo mtu asiyejua kusoma anatambulishwa kama Ahmad, na kuhusishwa moja kwa moja na Mtumishi wa Mungu katika Isaya 42.
Inaendelea
Hebu tuangalie mfano wa Isaya 11:14 na kuulinganisha na Isaya 25:11 katika picha iliyo chini (zingatia kuwa herufi zote zimeandikwa kwa herufi kubwa).
Hii inaonyesha wazi kwamba hata mwandishi B (ambaye mara nyingi alikosolewa kimakosa na Cb3) alitambua tofauti kati ya difthongi ει na herufi ι (iota). Kama asingetambua tofauti hiyo, basi asingetumia wakati mmoja χειρας (cheiras) na wakati mwingine χιρας (chiras) au χιρα (chira) kama ilivyo katika Isaya 29:12.
Cha kushangaza ni kwamba katika Toleo la Kihakiki la Rahlf au katika kamusi yoyote ya Septuaginta (LXX), maneno χιρα (chira) wala χιρας (chiras) hayapo kabisa. Inaonekana maneno haya yalipuuzwa kabisa, isipokuwa katika matukio machache sana ambapo Rahlf aliyabadilisha na kuyaweka kama χειρα (cheira) (umoja) au χειρας (cheiras) (wingi).
Mwanazuoni Bernard A. Taylor anaeleza kuwa Rahlf “alijaribu kusawazisha makosa ya iotacism kama ει dhidi ya ι”, lakini mara nyingi hakulinganisha umbo la neno na kazi yake kama jina maalumu. Taylor anaendelea kueleza kuwa katika toleo la Rahlf, majina maalumu yasiyobadilika hayachambuliwi kisarufi, hata kama maana yake iko wazi kutokana na muktadha.
Kwa hiyo, tunaona hapa kwamba wanazuoni wa Kigiriki walikuwa na tatizo kubwa katika kuelewa majina maalumu, hasa walipoyahusisha na dhana ya “iotacism”. Rahlf — na baadaye pia Ziegler — walishindwa kuelewa maana halisi ya neno la awali χιρα (chira) aliloandika mwandishi B, wakidhani kuwa ni kosa la mwandishi badala ya jina maalumu. Matokeo yake, matoleo yao ya Septuaginta — ambayo tafsiri nyingi za leo zinategemea — yalipotoshwa kwa kufuata marekebisho yasiyo ya lazima ya Cb3.
Kwa vyovyote vile, mifano iliyoonyeshwa kwa picha inaonyesha bila shaka kwamba waandishi A na B walitofautisha wazi kati ya ει na ι, na hakuna mhariri aliyeingilia kati (isipokuwa Cb3 katika Isaya 29:12).
Sasa swali linatokea:
Ikiwa ει na ι zilitamkwa sawa na makosa ya tahajia yalikuwa ya kawaida, kwa nini basi neno χιρας (chiras) katika sehemu hizi zote halikurekebishwa?
Na kwa nini hasa katika Isaya 29:12, Cb3 alisisitiza sana kuongeza epsilon, kana kwamba bila kufanya hivyo kungekuwa na kosa kubwa sana?
Kwa nini alilenga neno χιρα (chira) pekee, ikiwa makosa ya iota yalikuwa tayari ya kawaida wakati huo?
Je, hili si jambo la kushangaza?
Cha kushangaza zaidi ni kwamba maana ya χιρα au χιρας inafichuliwa wazi na watafsiri wa kisasa wa mtandaoni, kama vile Google Translate. Tafsiri mbadala ya kifungu τουτο εις χιρα inaweza kuwa “haya huko Hira” au “hiki katika Hira”, jambo linaloonyesha kuwa χιρα linaeleweka kama jina la mahali.
Ukichukua sentensi ya Kiingereza “In the cave of Hira” na kuitafsiri kwa Kigiriki kwa kutumia Google Translate, utapata:
Στο σπήλαιο της Χίρας (Sto spiléo tis Chíras) — ikitumia herufi zilezile za Χιρα.
Vivyo hivyo, ukiweka kifungu cha Kigiriki kutoka Sinaiticus το εις Χιρας ανθρωπου, hutafsiriwa kama “mtu aliyeko Hira”.
Na kifungu ον τουτο εις χιρας hutafsiriwa kama “haya yaliyoko Hira”.
Cha kushangaza zaidi ni kwamba ukiandika χιρα au χιρας pekee, na ukachagua tafsiri ya Kiarabu, tafsiri mbadala itakuwa:
غار حراء (Ghar Hira) — yaani Pango la Hira!
Hii inaibua maswali mazito sana kuhusu kama kweli neno χιρα lilikuwa kosa la tahajia, au lilikuwa jina maalumu lililoondolewa kimakusudi kupitia uhariri wa baadaye.
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Unajaza server tu bure hapa,naomba jibu lako lijikite isaya 29 usitoke nje ya hapo sitaki hadithi nyiiingi jibu kimaandiko kupitia hiyo chapta onesha wapi Muhammad katabiriwa nje ya hiyo verse sihitaji majibu maana wewe ndie ulitoa hiyo statement!
Utafiti mmoja wa kitaaluma wa Kigiriki (tasnifu ya Ph.D.) wenye kichwa
το ισλαμ στους βιους των νεομαρτυρων (Uislamu katika maisha ya mashahidi wapya)
unatumia neno lilelile kwa Hira (kwa kuwa maandishi hayawezi kunakiliwa moja kwa moja, yamechukuliwa kama picha):
Tazama ukurasa wa 30 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/110425/files/GRI-2009-2132.pdf
(nakala ya PDF kwenye tovuti hii imehifadhiwa ili kudumisha upatikanaji wake wa kudumu)
Uthibitisho mwingine wa ziada unatoka katika kitabu kiitwacho
Σημειώσεις για το Ισλάμ (Maelezo kuhusu Uislamu), kilichoandikwa na mwana-teolojia wa kisasa wa Kigiriki Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης (Theodore I. Riginiotis).
Mwanazuoni huyu pia anatumia umbo Χιρά kama jina la Hira, alipokuwa akielezea/kusimulia tukio la wahyi wa Qur’an alilopata Mtume Muhammad
(tazama ukurasa wa 20 hapa):
https://www.euxh.gr/images/PDF/Shmeioseis_gia_to_islam.pdf
Vivyo hivyo, kuna msaada unaofanana kutoka kwa maandishi mengine ya Kigiriki (tazama picha iliyo hapa chini).
Rejea pia:
- Kurasa 18 na 95 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/114730/files/PANTOUSA.pdf
- Ukurasa wa 118, chini ya kichwa ΜΩΑΜΕΘ (570–632) hapa:
Academia.edu - Find Research Papers, Topics, Researchers - Tafsiri ya Kigiriki ya “Koran und Bibel Griechisch Buch”, ukurasa wa 21 hapa:
https://www.thomasschirrmacher.info...8/06/2018_Koran_und_Bibel_Griechisch_Buch.pdf - Tafsiri ya Kigiriki ya “Sealed Nectar”, wasifu maarufu wa Kiislamu wa Mtume Muhammad (S.A.A.W), ambapo tukio la Hira limetajwa (kurasa 7, 17, 21, 22, 23, 24, 35, 52, 61, 98, 99, 100, 103, 104), hapa:
https://islamland.com/uploads/books/The_Sealed_Nectar-grk.pdf
- Pia tazama kurasa 125–126 hapa:
http://iep.edu.gr/images/IEP/EPISTI...-FAKELOS-MATHITI-THRISKEFTIKA-A-GYMNASIOU.pdf
- Na ukurasa wa 9 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/128568/files/GRI-2012-8087.pdf
Kwa hiyo, kama tunavyoona, hakuna shaka yoyote kwamba uandikaji sahihi wa Kigiriki unaolingana na Kiarabu حراء (Hira) ni Χιρα, na huo ndio umbo lilelile linalopatikana katika Codex Sinaiticus ya karne ya nne, katika maandishi ya awali yasiyohaririwa ya Isaya 29:12.
Chapisho la 3: Swali
Swali
Utafiti mzuri sana ndugu!
Basi, ungeitafsiri vipi maandishi ya Kigiriki ya Isaya 29:12 katika Codex Sinaiticus?
Inaendelea , tulia kijana upate elimu bila malipo
Dumas the terrible
JF-Expert Member
- Jan 20, 2021
- 5,476
- 11,393
Maelezo marefu nonsense tu kaazini muda huu Huna jibu kubali tu acha kuleta vitu ambavyo hata wewe huvijui bo!
Utafiti mmoja wa kitaaluma wa Kigiriki (tasnifu ya Ph.D.) wenye kichwa
το ισλαμ στους βιους των νεομαρτυρων (Uislamu katika maisha ya mashahidi wapya)
unatumia neno lilelile kwa Hira (kwa kuwa maandishi hayawezi kunakiliwa moja kwa moja, yamechukuliwa kama picha):
Tazama ukurasa wa 30 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/110425/files/GRI-2009-2132.pdf
(nakala ya PDF kwenye tovuti hii imehifadhiwa ili kudumisha upatikanaji wake wa kudumu)
Uthibitisho mwingine wa ziada unatoka katika kitabu kiitwacho
Σημειώσεις για το Ισλάμ (Maelezo kuhusu Uislamu), kilichoandikwa na mwana-teolojia wa kisasa wa Kigiriki Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης (Theodore I. Riginiotis).
Mwanazuoni huyu pia anatumia umbo Χιρά kama jina la Hira, alipokuwa akielezea/kusimulia tukio la wahyi wa Qur’an alilopata Mtume Muhammad
(tazama ukurasa wa 20 hapa):
https://www.euxh.gr/images/PDF/Shmeioseis_gia_to_islam.pdf
Vivyo hivyo, kuna msaada unaofanana kutoka kwa maandishi mengine ya Kigiriki (tazama picha iliyo hapa chini).
Rejea pia:
- Kurasa 18 na 95 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/114730/files/PANTOUSA.pdf
- Ukurasa wa 118, chini ya kichwa ΜΩΑΜΕΘ (570–632) hapa:
Academia.edu - Find Research Papers, Topics, Researchers- Tafsiri ya Kigiriki ya “Koran und Bibel Griechisch Buch”, ukurasa wa 21 hapa:
https://www.thomasschirrmacher.info...8/06/2018_Koran_und_Bibel_Griechisch_Buch.pdf- Tafsiri ya Kigiriki ya “Sealed Nectar”, wasifu maarufu wa Kiislamu wa Mtume Muhammad (S.A.A.W), ambapo tukio la Hira limetajwa (kurasa 7, 17, 21, 22, 23, 24, 35, 52, 61, 98, 99, 100, 103, 104), hapa:
https://islamland.com/uploads/books/The_Sealed_Nectar-grk.pdf
- Pia tazama kurasa 125–126 hapa:
http://iep.edu.gr/images/IEP/EPISTI...-FAKELOS-MATHITI-THRISKEFTIKA-A-GYMNASIOU.pdf
- Na ukurasa wa 9 hapa:
http://ikee.lib.auth.gr/record/128568/files/GRI-2012-8087.pdf
Kwa hiyo, kama tunavyoona, hakuna shaka yoyote kwamba uandikaji sahihi wa Kigiriki unaolingana na Kiarabu حراء (Hira) ni Χιρα, na huo ndio umbo lilelile linalopatikana katika Codex Sinaiticus ya karne ya nne, katika maandishi ya awali yasiyohaririwa ya Isaya 29:12.
Chapisho la 3: Swali
Swali
Utafiti mzuri sana ndugu!
Basi, ungeitafsiri vipi maandishi ya Kigiriki ya Isaya 29:12 katika Codex Sinaiticus?
Inaendelea , tulia kijana upate elimu bila malipo