Unaposema sheria ya uvutano haibadiliki unakusudia kumaanisha nini?
Umeipima kwa accuracy gani kujua haibadiliki?
Unajuaje kuwa haibadiliki na kwamba si kweli kwamba inabadilika ila kwa kiwango kidogo sana ambacho hatujaweza kukitambua kwa vipimo vyetu vya sasa tu na labda katika miaka billion 100 na maendeleo makubwa ya sayansi mabadiliko haya yataweza kuonekana vizuri?
Ninaposema sheria ya uvutano haibadiliki, namaanisha kwamba mpaka sasa, vipimo vyote na majaribio yameonyesha kuwa uvutano (gravity) unafuata muundo fulani uliotabirika, unaoelezewa vizuri na mifumo ya kihisabati kama vile:
Sheria ya Newton ya Uvutano wa Wote (Newton's Law of Universal Gravitation), inayoeleza mvuto kati ya miili miwili kutokana na misa yao na umbali kati yao.
Nadharia ya Einstein ya Uhusiano wa Jumla (General Relativity), ambayo inaonyesha uvutano kama athari ya miili mikubwa kwenye ugani wa nafasi na wakati.
Kwa hivyo, "haibadiliki" haimaanishi kwamba haina nyongeza za uelewa au maboresho, bali inaonyesha uthabiti wa matokeo yetu ya majaribio ndani ya mipaka tuliyo nayo sasa.
Hatujui kwa uhakika wa 100% kwamba uvutano hauwezi kubadilika, lakini kuna sababu kadhaa zinazoimarisha hoja ya uthabiti wa sheria hii,
Sheria ya uvutano imepimwa kwa kiwango cha juu sana cha usahihi kwa zaidi ya karne tatu. Imethibitishwa kuwa inafanya kazi:
Mvutano wa dunia, mabomu hurushwa kwa mwelekeo maalum, na ndege zinadhibitiwa kwa kufuata sheria hizi.
Nje ya Dunia Sheria za uvutano zinatabiri vizuri mienendo ya sayari, mwezi, nyota, na hata matukio ya anga kama mikwaruzo ya nyota (black holes).
Sheria za asili (kama uvutano) zimeonyesha kuwa ni za kimfumo, yaani, haziathiriki na wakati au mahali.
Mfano nakupa Sheria za Relativity za Einstein zimetabiri matukio mengi, kama vile kuenea kwa mawimbi ya uvutano (gravitational waves), ambayo yameonekana baadaye.
Mpaka sasa, hakuna ushahidi wa kubadilika kwa uvutano. Kama uvutano ungebadilika hata kidogo, tungeona athari kubwa kwenye mfumo wa nyota, sayari, na mahesabu ya anga.
Hatuwezi kukataa kabisa uwezekano wa kwamba uvutano unaweza kubadilika kwa kiwango kidogo au kwa muda mrefu sana, lakini:
Kiwango cha Mabadiliko Ikiwa uvutano hubadilika, kiwango chake ni kidogo mno hadi kufikia kuwa hakionekani katika vipimo vya sasa. Mabadiliko yoyote yangeathiri matukio makubwa kama mwendo wa sayari au mienendo ya nyota, lakini hatujaona dalili zozote.
Sayansi inajenga maarifa kila mara. Ikiwa miaka bilioni 100 baadaye tutaweza kupima mabadiliko ya uvutano, basi hiyo itakuwa hatua mpya ya maarifa. Lakini kwa sasa, msingi wetu wa uelewa upo sahihi ndani ya mipaka yetu.
Ikiwa sheria inabadilika kwa muda, basi ni sheria yenyewe inayokuwa si thabiti au inawezekana kuwa hatujafikia kiwango cha uelewa wa kugundua mambo kama hayo.
Kwa sasa, ushahidi wote unaonyesha kuwa uvutano haufanyi kazi kwa njia tofauti mahali popote au wakati wowote. Ikiwa hali itabadilika katika siku zijazo, basi tutachukulia hilo kama sehemu ya utafiti wa kisayansi unaoendelea.