Nimeisoma kwa makini lakini??
Kuhusu electromagnetic spectrum na “visible light
Hii ni kweli kwa kiasi kikubwa.
1. Macho ya binadamu yanaona mwanga kati ya takribani
380–750 nanometers (visible light).
2. Mawimbi kama
infrared, ultraviolet, X-rays, gamma rays, radio waves hatuyaoni moja kwa moja.
Hii inahusiana na kile kinachoitwa
Electromagnetic spectrum, ambacho kinaelezea aina zote za miale ya umeme- sumaku.
Lakini kusema spectrum ni “infinitely small hadi infinitely large” si sahihi kisayansi. Ina gap kubwa sana, lakini si “infinite” kwa maana iliyothibitishwa.
Masafa ya kusikia (20Hz–20,000Hz)
ndg hangu ni kweli kwa binadamu wengi vijana.
Kadri mtu anavyozeeka, uwezo wa kusikia masafa ya juu hupungua.
Hatugusi vitu moja kwa moja, tunagusa nguvu za kielektroni
Hii ni nusu ukweli.
Kisayansi, mguso hutokana na mwingiliano wa
nguvu za kielektroni kati ya atomu (electron repulsion). Atomu hazipenetrate kwa urahisi kwa sababu ya nguvu hizo.
Lakini kusema “hatugusi kitu kabisa” ni tafsiri ya kifalsafa zaidi kuliko kisayansi. Kimsingi mguso ni mwingiliano halisi wa kimwili ... si udanganyifu.
Harufu, ladha na muda ni tafsiri za ubongo
hii kwa kiwango fulani ni kweli.
Ubongo hutafsiri signals kutoka kwa receptors. Hatuoni “uhalisia mbichi” bali tafsiri ya mfumo wa neva.
Lakini hii haimaanishi kwamba vitu hivyo si halisi — ni njia tu ya mfumo wa fahamu kuvitambua.
Dark matter na dark energy
Hapa kuna upotoshaji kidogo.
- Inakadiriwa kuwa takribani 95% ya universe ni dark matter + dark energy (si 80%).
- Havionekani kwa macho.
- Lakini kusema “haviwezi kudetect hata kwa vifaa vya kisasa zaidi” si sahihi kabisa.
Dark matter haijaonekana moja kwa moja, lakini
athari zake za mvutano (gravity) zimepimwa.
Dark energy pia inajulikana kupitia upanuzi wa universe.
Hii inahusiana na modeli ya kisasa ya kozmolojia kama
Lambda-CDM model.
Kuhusu “4th dimension
Hii imewasilishwa kwa namna ya kuvutia lakini si sahihi kikamilifu.
Katika fizikia ya kisasa (mfano nadharia ya relativity), muda tayari ni dimension ya nne — tunaiishi ndani yake.
Hii inatokana na kazi ya
Albert Einstein katika nadharia ya relativity.
Kuna nadharia kama string theory zinazopendekeza dimensions zaidi, lakini bado hazijathibitishwa kwa majaribio. Hivyo kusema “tafiti zinaonyesha kuna dimension nyingine” ni sahihi kwa maana ya nadharia, lakini si ukweli uliothibitishwa.
Binadamu hatuwezi kusense zaidi ya 99% ya vitu vilivyopo”
Hii ni kauli ya kutia chumvi mzee
Ni kweli:
- Hisia zetu zina mipaka.
- Tunategemea vifaa (telescopes, microscopes, detectors) kupanua uwezo wetu.
Lakini hakuna kipimo rasmi kinachosema “tunagundua chini ya 1% ya reality.” Hiyo ni kauli ya kufikirika zaidi kuliko takwimu ya kisayansi.
hata hivyo brother
habari yako Ina ukweli mwingi kuhusu mipaka ya hisia za binadamu.
na Inaeleza vizuri umuhimu wa teknolojia katika kupanua uelewa wetu.
Lakini Mkuu hii imeongeza kauli za kifalsafa na za kutia chumvi kama vile:
- “infinitely small to infinitely large”
- “hatugusi vitu kabisa”
- “hatuwezi kudetect dark matter hata kwa vifaa”
- “tunajua chini ya 1% ya reality”
Hivyo si habari ya uongo kabisa, bali ni mchanganyiko wa:
- Sayansi halisi
- Tafsiri za kifalsafa
- Lugha ya kuvutia inayozidisha mambo
