Susuviri, Heshima yako mkuu;
But in one note; we have to not that there is no freedom without a limit. Suala la utoaji mimba ni nyeti katika mila za kitanzania na kiafrika kwa ujumla. Si kila kitu kinachotoka Ulimwengu 'ulioendelea' ni kizuri. Kuhusu uhuru wa wamama wamepewa na ile sheria ya kujaamiana. Sasa na hili la utoaji wa mimba kumbuka it takes two to tangle. Sasa na haki ya mwanaume katika kiumbe hicho itawekwa wapi? Je haki ya huyo mtoto as a human being italindwa vipi?
Umaskini tabu sana, unakuta nchi imeadiwa pesa na wafadhiri kuridhia maazimio kama haya ya ajabu ajabu.
Shadow.
Nadhani nitaanza kwa kuleta angle ambayo ni ngumu kwa wengi kuuona lakini ni fact, wapo watu na si wachache ambao hawaamini kuwa Mungu ana role yoyote katika maisha ya binadamu. They are atheists. Wao wanaamini kuwa kuumbwa kwa binadamu ni chemical and biological. Wao je, utawaweka wapi? Kama haamini, huwezi kumlazimisha, na anaona hana uwezo wa kulea mtoto. It is their right.JAMBOTEMUVAll children are born uneducated, poor, etc. Doing the best, with the help of GOD, to provide for the helpless child is what is expected of parents.
..... The fate of any child is never certain to anybody other than GOD. I doubt whether your mother would say she honestly knew where you would end up in life.
Hapo hatukubaliani kwamba mtu akitaka kujiua eti unatiwa hatiani and that is right! No it is not right! It is your body and your life. The only one who can judge a person (if you beleive) in this case is God alone, siyo sheria ya nchi. Kwa nini nasema hivyo? If you have intense suffering and you willingly want to end your life, why should anyone deny this from you?Control over ones body has never been extended to the right to endanger or take away life. Ndio maana ikithibitika umefanya jaribio la kutoa maisha yako mwenyewe unatiwa hatiani.
Again mudering a helpless child is not having control over ones body but over the child's life and unfairly so.
I continue to disagree that this is a Western or Eastern, African, Asian, European initiative. I call it Enlightment. Tukichunguza hata jamii za Marekani, Ulaya etc tutaona ya kuwa walikuwa na mfumodume, iliyofanya wanawake wanyimwe haki zao hivyo utoaji mimba ilifanyika kwa siri, ukichangia na dini (ambazo zote ziko based mpaka leo kwenye mfumodume) basi unaweza kuona ya kuwa everything goes back to male dominance over female. System ilikuwa (na bado ni katika mfumo huu) Wanaume wanataka kuwaeleza wanawake wafanye nini. Lakini baada ya wanaharakati (siyo akina mama tu, bali hata wanaume walioendelea kifikra) kujaribu kuhakikisha akina mama wanapewa haki zao, ndipo tunaweza kuona mabadiliko katika jamii za Marekani na Ulaya. Lakini hii haina maana kwamba wote katika jamii hizi wanakubali na wapo wanaharakati wanaopinga (pro Life) na wanaotetea (Pro Choice) utoaji mimba.SHADOW: But in one note; we have to not that there is no freedom without a limit. Suala la utoaji mimba ni nyeti katika mila za kitanzania na kiafrika kwa ujumla. Si kila kitu kinachotoka Ulimwengu 'ulioendelea' ni kizuri. Kuhusu uhuru wa wamama wamepewa na ile sheria ya kujaamiana. Sasa na hili la utoaji wa mimba kumbuka it takes two to tangle. Sasa na haki ya mwanaume katika kiumbe hicho itawekwa wapi? Je haki ya huyo mtoto as a human being italindwa vipi? Penal Code yetu imebainisha vizuri kabisa kwamba kama mimba inahatarisha maisha ya mama basi hapo mwanamke anahaki ya kuitoa na mengine kama hayo.
Umaskini tabu sana, unakuta nchi imeadiwa pesa na wafadhiri kuridhia maazimio kama haya ya ajabu ajabu.
JAMBOTEMUV:Shadow asante. Njaa ndo imemfanya hata waziri akawa anasema wameridhia tu mkataba lakini haijatungwa sheria. Mikataba mingi tunaridhia kinyume na dhamira zetu kwa maslahi yasiyo wazi na hili ni mojawapo. Ndio nikasema ukoloni mamboleo sikueleweka. Basi tuyaite utumwa mamboleo Ingekuwa kuua ni jibu zamani vilema wengi waliuawa wachanga. Je ni vilema wangapi tena waliotoka familia fukara kupindukia tunawaona leo wakihudumia jamii kwa mengi?
Serikali yaridhia utoaji mimba
* PRO-LIFE yapinga, yamwandikia Kikwete
na Joseph Sabinus
Tanzania Daima~Sauti ya watu
SERIKALI imetia saini kuridhia itifaki za haki za wanawake, ikiwemo ya kuruhusu utoaji mimba nchini.
Tanzania imeridhia mkataba huo, huku madhehebu mbalimbali ya dini yakipiga marufuku utoaji mimba, kwani ni kinyume cha mafundisho ya dini.
Itifaki hiyo ambayo inasubiri kutungiwa sheria bungeni ili ianze kutekelezwa, imo katika Mkataba wa Haki za Binadamu na Haki za Wanawake barani Afrika na Itifaki ya Maputo.
Itifaki ya Maputo inazipa wajibu nchi wanachama kuhakikisha kuwa, zinalinda na kuboresha afya za wanawake, hususan afya ya uzazi.
Itifaki hiyo kwa mujibu wa uchunguzi, inaainisha haki mbalimbali za mwanamke, ikiwa pamoja na haki ya kuamua kuzaa au kutozaa, haki ya kuamua kupata watoto na nafasi ya mtoto mmoja hadi mwingine, pamoja na haki ya kuchagua njia ya uzazi wa mpango, ikiwemo kutoa mimba.
Waziri wa Nchi, Sera, Uratibu na Bunge, Philip Marmo, alithibitisha kuridhia kwa itifaki hiyo katika barua yake yenye Kumb. Na. I/CFC.188/444/01 ya Januari 30 mwaka huu, kwenda kwa Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Kutetea Uhai (PRO-LIFE), Tanzania, Emil Hagamu, aliyeiandikia barua serikali kuhoji uhalali wa Tanzania kuridhia itifaki hiyo.
Katika barua hiyo, Hagamu alimwomba Rais Jakaya Kikwete, Waziri Mkuu, Mizengo Pinda na Spika wa Bunge, Samuel Sitta, kuingilia kati na kuzuia haraka mauaji ya watoto yanayoweza kutokea endapo Bunge litapitisha sheria ya utoaji mimba.
Akifafanua kuhusu kuridhia kwa itifaki hiyo, Waziri Marmo katika barua yake ya majibu kwa PRO-LIFE ambayo Tanzania Daima ina nakala yake, alisema Itifaki ya Haki za watu na Haki za Wanawake Barani Afrika, Ibara ya 14, kipengele cha (2) C, kinasema:
Kwa kuangalia maudhui ya vipengele hivi kwa ujumla ni kweli inatoa tafsiri sahihi ya kuridhia utoaji mimba ili kukidhi vigezo kama inavyojieleza, ambavyo ni kwa mimba iliyosababishwa na shambulio la aibu kama vile kubakwa au kwa mimba inayohatarisha afya ya mwili na akili ya mama au uhai wa mtoto.
Akirejea barua ya PRO-LIFE, Tanzania yenye kumbukumbu namba PLT/C-A/2009 ya Januari 5, mwaka huu, Waziri Marmo alikiri kuwa kweli Tanzania imeridhia itifaki hizo, lakini bado hazijatungiwa sheria.
Ni kweli Tanzania iliziwekea sahihi na kuridhia itifaki za Haki za Wanawake katika Mkataba wa Afrika wa Haki za Binadamu na Haki za Wanawake barani Afrika na Itifaki ya Maputo, alisema.
Waziri Marmo katika barua hiyo kwa Mkurugenzi wa PRO-LIFE, ambaye pia ni Mratibu wa Human Life International (HLI) Kanda ya Tanzania, alisema japo Tanzania imeridhia itifaki hizo mbili, bado hakuna sheria iliyotungwa kusimamia au kuruhusu utoaji mimba.
Taratibu nchini Tanzania kama ilivyo kwa nchi nyingine ni kwamba, itifaki na mikataba ya kimataifa, haiwezi kuwa sheria ya nchi hadi zitakapotungiwa sheria za Bunge.
Isitoshe, lugha zinazotumika katika itifaki mbalimbali zinakuwa za jumla sana na tafsiri yake inaweza kupotoshwa kwa urahisi ikifanywa bila kufuata tafsiri ya vyombo husika vilivyopewa mamlaka ya kutoa tafsiri ya maana ya miandiko katika sheria ambayo hapa kwetu ni Mahakama, inasema sehemu ya barua hiyo.
Akizungumza na Tanzania Daima jana, Waziri Marmo alifafanua kuwa Tanzania imeridhia itifaki hiyo kama ilivyo kwa nchi nyingine.
Hata hivyo alisema mchakato wa kutungia sheria bado unafanyiwa kazi ili kujua kama sheria hiyo ni muhimu kwa sasa nchini.
Kuridhia ni suala jingine, lakini tujiulize tuna mahitaji hayo kwa sasa? Ni sawa na kuwa na msitu wa miti mingi, halafu unajiuliza, je, nahitaji kupanda miti mipya kwa sasa?
Kwa hiyo niseme tu kwamba ni kweli serikali imeridhia kuingia na imesaini mkataba huo, lakini mchakato wa kupitisha sheria bado unafanyiwa kazi, alisema Waziri Marmo.
Akizungumza na Tanzania Daima baada ya kupata barua ya ufafanuzi kutoka kwa Waziri Marmo, Hagamu alisema PRO-LIFE, Tanzania iliwaomba Waziri Mkuu na Spika wa Bunge, kumshauri Rais na wabunge kuwa makini ili wasiruhusu kupitishwa kwa sheria hiyo inayolenga kutekeleza maamuzi ya Itifaki ya Maputo (Maputo Protocol) yaliyopitishwa miaka miwili iliyopita.
Akifurahia tamko hilo la serikali kuhusu kutoruhusu au kutunga sheria ya kuhalalisha utoaji mimba, Hagamu alisema utekelezaji wa Makubaliano ya Maputo yanayozilazimisha nchi zilizosaini kuridhia kuwapo kwa sheria hiyo, kunamaanisha kuruhusu umwagaji damu kwa kuwafanyia mauaji watoto ambao hawajazaliwa.
Alisema endapo sheria hiyo itapitishwa, Watanzania wajiandae kushuhudia watoto ambao ni taifa la kesho, wakiangamizwa bila sababu za msingi huku wanawake wakiteseka kutokana na madhara ya utoaji mimba.
Utoaji mimba haujawahi kuleta manufaa yoyote katika nchi zilizowahi kupitisha sheria hiyo... Inabidi serikali na viongozi wote watambue wajibu mkubwa walio nao katika kulinda maisha ya watu wao tangu wakiwa tumboni, wakizaliwa, wakiwa vijana na hata wanapozeeka, alisema Hagamu.
Kwa kuwa haki ya mwanamke haipatikani kwa kumuua mtoto wake aliye tumboni, bali kwa kulinda hadhi yake ya umama, tunaitaka serikali kuachana kabisa na wazo la kutaka kuleta sheria hii ya mauaji kwa watu wasio na hatia wala uwezo wa kujitetea, alisema Hagamu.
Tanzania ilisaini itifaki hiyo Novemba 5, 2003; Bunge likaridhia Machi 3, 2007 na rais kutia saini Mei 7, mwaka huohuo.
Kati ya nchi 53 za Umoja wa Afrika, nchi 45 zimesaini itifaki hiyo na 25 tayari zimeridhia kupitia mabunge na Tanzania ni miongoni mwa nchi hizo 25.
Kweli mtu wangu,hivi hao wenye Kiingereza chao na wao huwa wanapagawa na Kiswahili kama sisi!?Hii aibu kwelikweli,kama sehemu ni lugha ya Kiingereza inatumika basi na wewe tumia na kama ni Kiswahili kitumike panapostahili.Ukisikia ukoloni ndio huu,maada ya kiswahili unaleta kingereza ili iwaje,na sisi tukileta kichina,na yule wa poland akileta kipolish tutafika,hii ndio kuwa brain washed na hatutoendelea kama hatutojua wapi tunatakiwa kutumia kingereza na wapi tunatakiwa kutumia lugha yetu ya taifa.
Wadhungu kweli wametupata waafrica.
Control over ones body has never been extended to the right to endanger or take away life. Ndio maana ikithibitika umefanya jaribio la kutoa maisha yako mwenyewe unatiwa hatiani.
Again mudering a helpless child is not having control over ones body but over the child's life and unfairly so.
Susuviri asante kwa changamoto. Kutetea uhai wa wachanga ambao hawajazaliwa hakutegemei tu imani kwa Mungu wetu. Uuaji kwa ksitisha uhai wa kitoto kichanga ni kosa kubwa uwe unamwamini Mungu au humuamini. Ndio maana hata wanyama - mbwa, paka, simba, chui, kuku nk ni wakali sana katika kutetea maisha ya vichanga vyao. Awali niligusia kuwa wengi wanaotoa mimba japo kwa siri hutumia gharama kubwa na mara nyingi ni ili kujirudishia uhuru wao wa kuendelea kustarehe na kufurahia maisha bila kuwajibika kulea. Na wengi wametoa mimba zaidi ya mara moja kwa sababu zilezile. Wale maskini unaowarejea kwenye hoja zako huwa hawamudu hizi gharama na ndo huzaa na kulea na siamini watoto wao wote huishia kuwalaani mama hawa kwa kunusuru uhai wao.
Kwamba mtoto ambaye uhakika wa kumtunza haupo ni haki auawe itatupelekea siku moja kupendekeza watoto wote wanaoonekana hawana matunzo na vilema wakusanywe na kuteketezwa ili kuwaondolea mateso. Yaemekana Idi Amini aliwahiusanya vilema na kuwamwaga ziwa Nyanza. Tuyabariki hayo?
Nashukuru umetambua kazi alofanya mama yako akakupatia msingi wa maisha. Naamini bado ukimuuliza hatakuambia alikuwa na mahitaji yako yote tayari ndipo akaamua kukuzaa bali nia na utayari wa kukutafutia mahitaji alikuwa navyo. Haya yanakosekana kwa wamama wengi wanaoridhia kutoa mimba moja baada ya nyingine.
Jiulize. Iweje wapo wamama wengi wanaojuta hadharani na kuulaani uamuzi wao wa kukubali kutoa mimba?. Kama ulikuwa uamuzi sahihi na wa busara vipi leo uwanyime usingizi? Something seriously wrong here.
Jambotemuv: Nadhani unafikiri ya kuwa mimi ni mshauri mkuu wa utoaji mimba, la hasha, lakini hatuwezi kukataza sheria isipitishwe itakayompa mwanamke haki ya kuchagua.
Tatizo kubwa ni kumpa mama uamuzi juu ya maisha ya mtoto. Ni sawa ilivyokuwa enzi za utumwa 'slave master' akiamua kumuuza mtumwa akaishi mazingira hatari zaidi kwa afya yake ilionekana sawa enzi hizo. Yadaiwa wamama watumwa wajawazito waliwahikupasuliwa matumbo yao wakiwa hai ili kuwaonyesha wamama waakiarabu mtoto hukaaje tumboni. Mbele ya jamii hizo hayalikuwa maamuzi sahihi na halali kwa mwenye mtumwa wake. Je yalikuwa halali kwa walengwa wakuu wa maamuzi hayo (watumwa)?
Unasema wanawake wanaotoa mimba hujuta, ndiyo ni kweli wapo, lakini pia wapo ambao wanasema ilikuwa ni chaguo sahihi na wanakuja kuzaa mtoto mwingine baadaye wakiwa tayari.
Hata majambazi waliotumia silaha wakawaua wenye mali zao hujisifu na kufurahia maisha kwa walichoiba wengine wakatoa sadaka makanisani, misikitini, misibani, harusini nk Kwa misingi hiyo tuhalalishe ujambazi?
Lakini pia ieleweke ya kuwa maamuzi haya ni mazito na ni magumu, lakini ni lazima choice iwepo.
Mi naona kama ni ku-exaggerate na kusema hii ni sawa na kuua mtoto mchanga, kwa nini? kwa sababu sheria inaweza kuweka wazi mimba inakuwa consdiered lini kama uhai wa binadamu (full life).
Mimba ikishatungwa huyo ni mtu kamili anakuwa afikie umri wa kujitegemea kwa hatua. Uwezo na busara za kutawala maisha yake wakomaa kadiri akuavyo. Dhamana ya maisha yao imekabidhiwa kimaumbile kwa mama na wanajamii tunapaswa tu kumsaidia kwa kila hali mama huyu kubeba jukumu hilo kiaminifu
After that, nadhani hata utoaji wake ni hatari.
Waonekana sasa hatari kwa mama lakini ulikuwa tayari hatari na batili kwa mtoto
Pia kusema eti taifa itafikia hatua ya kuhalalisha mauaji ya watoto, walemavu etc kwa kweli sikubali hoja hii.
Hukubali tufikie hapo au wadhani haiwezekani? Kwa taarifa zipo mila ambazo mtoto anyewafuata mapacha ni nuksi na anapaswa kutupwa porini ajifie. Kadhalika yasemekana kwenye makabila fulani mtoto alozaliwa kilema aliuawa kwa siri na wakunga.
Ni kweli hakuna mzazi ambaye ni 100% ready material wise to take care of the child lakini kisaikolojia wapo wa tu ambao hawakotayari, wanajuta na kuon amtoto ni mzigo, wanawanyanyasa watoto wao kutokana na mawazo potofu, wengine huwafungia majumbani wanapotoka na kuwaacha bila chakula... there is enough horror stories, let me not even talk about post partum depression.
Unfortunately, we human beings are very complicated and that is what makes us unique and interesting! I hope that despite we are not on the same side of the debate, we can agree on this last statement!
Jambotemuv: Nadhani unafikiri ya kuwa mimi ni mshauri mkuu wa utoaji mimba, la hasha, lakini hatuwezi kukataza sheria isipitishwe itakayompa mwanamke haki ya kuchagua.
Unasema wanawake wanaotoa mimba hujuta, ndiyo ni kweli wapo, lakini pia wapo ambao wanasema ilikuwa ni chaguo sahihi na wanakuja kuzaa mtoto mwingine baadaye wakiwa tayari.
Lakini pia ieleweke ya kuwa maamuzi haya ni mazito na ni magumu, lakini ni lazima choice iwepo.
Mi naona kama ni ku-exaggerate na kusema hii ni sawa na kuua mtoto mchanga, kwa nini? kwa sababu sheria inaweza kuweka wazi mimba inakuwa consdiered lini kama uhai wa binadamu (full life). After that, nadhani hata utoaji wake ni hatari. Pia kusema eti taifa itafikia hatua ya kuhalalisha mauaji ya watoto, walemavu etc kwa kweli sikubali hoja hii.
Ni kweli hakuna mzazi ambaye ni 100% ready material wise to take care of the child lakini kisaikolojia wapo wa tu ambao hawakotayari, wanajuta na kuon amtoto ni mzigo, wanawanyanyasa watoto wao kutokana na mawazo potofu, wengine huwafungia majumbani wanapotoka na kuwaacha bila chakula... there is enough horror stories, let me not even talk about post partum depression.
Unfortunately, we human beings are very complicated and that is what makes us unique and interesting! I hope that despite we are not on the same side of the debate, we can agree on this last statement!