Kidagaa kimemwozea
JF-Expert Member
- Jul 13, 2018
- 3,680
- 6,554
Picha na mtandao
Habari za uchunguzi tunaweza kueleza kuwa ni zile habari ambazo mwandishi hufanya uchunguzi wa kina juu ya jambo fulani, na kuja na ripoti inayojitosheleza kuhusu jambo hilo pamoja na ushahidi. Uandishi huu hukusudia kufichua maovu au uhalifu uliofichwa kwa makusudi na kuufua kwa umma. Aidha uandishi huu sio Kama ule wa kawaida ambao huweza kuhabarisha mambo yanayosikika, kusimuliwa au kushuhudiwa, bali uandishi huu huweza kuambatana na ushahidi wa nyaraka au pengine na picha na saa ya tukio. Pamoja na faida nyingi ulionao uandishi huu wa kiuchunguzi bado haujaimarika au kupendelewa na waandishi wa habari wa kitanzania huku waandishi wengi wa kuogopa kuingia katika tasnia hii ya habari za uchunguzi.
Kwa bara la Afrika uandishi huu bado haujakita mizizi vyakutosha, lakini zipo baadhi ya nchi ambazo uandishi huu unaahueni mfano kwa Africa mashariki uandishi huu unaonekana zaidi Kenya ambapo umesaidia Sana katika kuanika ukweli juu ya kashfa mbalimbali Kama vile uhalifu wa baadhi ya viongozi, katika kujihusisha na kufadhili uendeshaji wa magenge ya biashara za mihadarati, Hivyo tunaweza kusema kuwa, Uandishi wa habari za kiuchunguzi unaweza kutumika kama kichocheo Cha utawala na uwajibikaji nchini kama ifuatavyo;
Habari za uchunguzi huweza kuibua uovu wa viongozi, Kwa kawaida nchi ili iwe na maendeleo yakweli inahitaji uwepo wa viongozi waadilifu, walio mstari wambele katika kupiga vita rushwa na wasio wafisadi. Uandishi wa habari za uchunguzi wenye lengo la kufichua maovu huweza kutumika katika kuainisha na kuanika wale viongozi wenye mienendo isiyofaa ambayo nikikwazo cha utawala bora na wakachukuliwa Hatua stahiki au kujiwajibisha wenyewe.
Baadhi ya mienendo isiyofaa ya viongozi wa umma nipamoja na kiongozi kutumia mamlaka aliyopewa ambapo huitumia Kama kinga na kuamua kujihusisha na mambo ya siyofaa kama vile ukwepaji wa Kodi, biashara haramu, uchochezi, kufadhili uhalifu unaoweza kufanywa na makundi dhidi ya jamii na jamiii au mtu na mtu, usaliti baina ya viongozi katika kutekeleza majukumu ya kiserikali na kadhalika. Haya yote huweza kuibuliwa na kuanikwa kwa umma kupitia uandishi wa habari za kiuchunguzi zenye weledi na usioathiriwa kisiasa na hivyo kuleta tija kwa jamii.
Vilevile uandishi wa habari za uchunguzi huweza kiuchunguza mienendo ya mihimili ya kiserikali Kama vile mahakama na utendaji wake wa kazi, Ili haki itendeke katika mahakama uadikifu mkubwa unahitajika katika kushughulikia mashauri. Vyombo hivi vya kutoa haki kwa wakati mwingine huweza kuyumbishwa kwa makusudi hasa iwapo waendeshaji wamejawa tamaa, au kwa wakati mwingine huweza kupokea mashinikizo, na hivyo haki ya mtu huweza kudhulumiwa kutokana na Rushwa ambayo huweza kuathiri mwenendo wa mchakato wa utoaji wa haki katika mhimili wa mahakama, Uandishi wa habari za uchunguzi huweza kumsukuma mwandishi kuchunguza mwenengo mzima wa uendeshaji wa shauri na waendeshaji kwa muda wa kipindi fulani na pengine kuibua uozo uliofanywa wakati wa uendeshaji wa shauri husika na kulianika Jambo hilo kwa umma ambapo Hatua stahiki zinaweza huchukuliwa kwa wahusika na kusaidia kupungua kwa matukio hayo miongoni mwa mihimili ya utedaji wa haki na hivyo kuchochea ujenzi wa nchi yenye misingi ya utawala bora ya uwajibikaji.
Uandishi huu huweza kuanika magenge ya uhalifu; Uhalifu haikubaliki katika jamii yeyote ile, uandishi wa habari za kiuchunguzi huweza kuibua na kuanika magenge ya uhalifu, iwapo mwandishi analenga kufanyia uchunguzi wa kina juu ya uhalifu fulani uliotendeka ili kupata ushahidi ambao pia utasaidia vyombo vya usalama katika kupambana na uhalifu nchini pamoja na kuudhibiti hivyo kutengeneza mazingira mazuri ya kiutawala na usalama kwa wananchi. Uandishi huu huweza kuibua mengi kuhusu uhalifu yasiyofahamika kwa jamii na vyombo vya usalama na kutoa nafasi kwa sheria kuchukua mkondo wake. Baadhi ya matukio ya kiuhalifu ambayo yanaweza kuibuliwa na kuainsishwa na uandishi wa habari za kiuchunguzi ni pamoja na magenge ya madawa ya kulevya, mauaji na kadhalika.
Mathalani mwandishi wa habari za uchunguzi anaweza kuamua kuchunguza juu ya mauaji fulani yaliyotendeka na kuja na ushahidi wa kuhusu kutendeka kwa tukio hilo, Kama vile picha za tukio, video za tukio, ushahidi wa mawasiliano pamoja na nyaraka nyingine ambazo zinaweza kudhibitisha pasipo na shaka kuhusu wahusika wa mauaji hayo na pengine kusaidia vyombo vya usalama kushughulikia jambo Hilo. Hivyo tunaweza kusema uandishi wa habari za kiuchunguzi unaweza kusaidia pakubwa katika kupambana na uhalifu nchini.
Uandishi huu pia huonesha ukweli juu ya jambo fulani kwa maslahi ya taifa, Uwazi na ukweli huchukuliwa kuwa ni viashiria vya utawala bora. Uchunguzi unazoweza kufanywa na mwandishi wa habari za uchunguzi ambao unaweza kuchukua miezi kadhaa au hata zaidi ya hapo katika kuusaka ukweli juu ya jambo fulani kama vile utekelezaji wa miradi au utekelezaji wa shughuli nyingine ya maendeleo, mwandishi anaweza kupata ukweli juu ya mambo hayo kwa namna yalivyotekelezwa na ikiwa kuna udanganyifu wowote uliojitokeza wakati wa utekelezaji ambao aidha unaweza kuathiri ubora wa jambo au mradi husika huwekwa hadharani na watu kufahamu ukweli na pengine vyombo vya sheria kupata ushahidi na mwanga wa kuanza kuchukua hatua za kisheria kwa mhusika. Hivyo uandishi huu pamoja na makali yake nimuhimu Sana Kama kichocheo Cha utawala bora na uwajibikaji nchini.
Pamoja na hayo ni ukweli usiopingika kuwa uandishi wa habari za kiuchunguzi unaweza kuawa ni uandishi wenye mazingira magumu kuliko uandishi mwingine lakini napenda kuwatia moyo wanaopenda kuingia katika tasnia ya habari kutamani kubobea katika uandishi wa kiuchunguzi ili nchi yetu iweze kupata faida zilizopo katika uhabarishaji wa habari za kiuchunguzi.
Upvote
9
