A
Anonymous
Guest
Habari zenu, ndugu zangu wanafunzi.
Ninaomba nirejee suala hili kwa mara nyingine, nikitumaini kwamba sasa nitaeleweka vizuri. Naomba mnipatie nafasi nieleze kwa kina kuhusu mabadiliko ya gharama za chuo chetu.
1. Sababu za mabadiliko ya gharama za chuo
Kwanza, mabadiliko haya hayajafanyika kwa nia mbaya. Ni wazi kuwa chuo chetu kinahitaji maboresho makubwa ya miundombinu ili kuboresha mazingira ya kujifunzia na kuhakikisha kinatoa elimu bora. UDSM ni chuo kikubwa kinachohitaji kuendelea kuimarisha ubora wake katika nyanja mbalimbali.
Ukilinganisha gharama za moja kwa moja za masomo (Direct Costs) na vyuo vingine kama UDOM, IFM na MUST, utaona kuwa UDSM imekuwa na gharama za chini kwa muda mrefu. Hali hiyo inajitokeza pia katika gharama za malazi.
Kwa mfano, gharama za malazi katika Chuo cha CBE ni kubwa zaidi zikilinganishwa na za UDSM. Hata hivyo, hapa UDSM tumekuwa tukilalamikia hali duni ya malazi na miundombinu kwa ujumla. Hali hii inahitaji kutazamwa kwa upana, ikiwemo uwezo wa kifedha wa chuo kugharamia uendeshaji na matengenezo.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, tafiti na uchambuzi kuhusu mabadiliko haya vilianza takribani miaka mitatu iliyopita, kwa lengo la kuwezesha chuo kukidhi mahitaji yake ya uendeshaji na kuboresha miundombinu.
2. Gharama za masomo na mabadiliko ya wakati
Ndugu zangu, gharama hizi za moja kwa moja zimetumika tangu mwaka 2007. Kwa sasa tupo mwaka 2026, na mambo mengi yamebadilika. Gharama za uendeshaji zimeongezeka, idadi ya watumishi na wanafunzi imeongezeka, na mahitaji ya chuo yameendelea kukua.
Tukiangalia gharama za masomo katika vyuo mbalimbali, tunaweza kuona tofauti kubwa. Kwa mfano, kwa mujibu wa taarifa nilizonazo, baadhi ya programu za udaktari na uuguzi katika UDSM-MCHAS Mbeya zina ada ya takribani Sh1.3 milioni, huku programu zinazofanana katika Chuo Kikuu cha Kairuki zikifikia takribani Sh8 milioni.
Mifano hii inaonyesha umuhimu wa kutathmini gharama za masomo kwa kuzingatia mahitaji halisi ya chuo, huku tukihakikisha kuwa elimu bora inaendelea kupatikana kwa wanafunzi.
Lengo ni kuhakikisha UDSM inaendelea kuwa chuo cha kimataifa chenye miundombinu bora, huduma zenye ufanisi na mazingira yanayokidhi mahitaji ya wanafunzi na watumishi.
3. Kuhusu ada za mahafali (Graduation Charges)
Kuhusu gharama za mahafali, gharama hizi zitalipwa mara moja tu katika kipindi chote cha mwanafunzi hadi anapohitimu.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, uchambuzi uliofanywa na chuo umebaini kuwa maandalizi ya mahafali yanasababisha gharama kubwa ambazo zinaweza kuathiri bajeti ya chuo. Kutokana na kupanda kwa gharama za uendeshaji na mahitaji ya kuboresha huduma, chuo kimeona umuhimu wa kufanya mabadiliko katika gharama hizo.
4. Mchakato wa kuidhinisha mabadiliko haya
Ndugu zangu, mabadiliko haya hayajaanza leo wala hayajafanywa ghafla. Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa, mchakato wake ulianza takribani miaka mitatu iliyopita, ambapo kamati zilikaa, mapendekezo yakawasilishwa Seneti na hatimaye Baraza la Chuo Kikuu (Council) likayajadili na kuyaidhinisha kwa mujibu wa taratibu za chuo.
Kwa hiyo, mabadiliko hayawezi kuondolewa ghafla bila kufuata utaratibu wa kuyapitia upya. Hata hivyo, hilo halimaanishi kuwa maoni ya wanafunzi hayapaswi kusikilizwa. Mapitio yanayohitajika yanapaswa kufanyika kwa kufuata taratibu husika.
Kwa sasa, nawaomba tuwe watulivu huku tukiendelea kufuatilia suala hili. Kama Serikali ya Wanafunzi, tunafuatilia changamoto hizi na tunatambua maoni na malalamiko yenu.
Sisi ni wasomi, hivyo tunapaswa kushughulikia masuala kama haya kwa utulivu, hoja zenye mashiko na kufuata taratibu zilizopo, badala ya kueneza taharuki isiyo ya lazima. Chuo chetu kinaongozwa na sheria, kanuni na taratibu zake, ambazo zinapaswa kuzingatiwa katika kutafuta suluhisho.
5. Kuhusu ongezeko la gharama za malazi (Accommodations)
Katika mkutano wa 301 wa Baraza la Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, iliripotiwa kuwa ongezeko la kodi ya malazi katika mabweni na hosteli za wanafunzi liliidhinishwa. Viwango hivyo vipya vinatarajiwa kuanza kutumika katika mwaka wa masomo 2026/2027.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, Baraza lilizingatia sababu zifuatazo:
i. Sera ya malazi ya wanafunzi
Sera ya Malazi ya Wanafunzi ya UDSM ya mwaka 2000, iliyofanyiwa mapitio mwaka 2022, inaelekeza kufanyika kwa mapitio ya gharama za malazi ili ziendane na gharama za uendeshaji na matengenezo.
ii. Kuongezeka kwa gharama za uendeshaji
Viwango vya kodi vinavyotumika sasa vilifanyiwa mapitio mara ya mwisho miaka 13 iliyopita. Kutokana na mfumuko wa bei, viwango hivyo havilingani tena na gharama halisi za uendeshaji.
Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa, gharama za uendeshaji wa mabweni ni takribani Sh bilioni 5.4 kwa mwaka, huku mapato yatokanayo na kodi ya malazi yakiwa takribani Sh bilioni 2.25 pekee.
Hali hii inaonyesha tofauti kubwa kati ya gharama za uendeshaji na mapato yanayopatikana. Fedha zaidi zinahitajika kwa ajili ya kuboresha miundombinu, kununua samani na kuboresha vifaa mbalimbali vya malazi.
iii. Ongezeko la posho ya chakula na malazi
Mwaka 2023, posho ya chakula na malazi kwa wanafunzi iliongezwa kutoka Sh5,000 hadi Sh10,000 kwa siku. Hata hivyo, kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, ongezeko hilo halikuambatana na mapitio ya kodi ya malazi.
iv. Kuboresha huduma za malazi
Viwango vipya vya kodi vinatarajiwa kusaidia kuboresha utoaji wa huduma za malazi kwa wanafunzi, ikiwemo matengenezo na uboreshaji wa miundombinu.
Pamoja na maelezo hayo, ni muhimu kuhakikisha kuwa mapato yatakayopatikana yanatumika kwa malengo yaliyokusudiwa na kwamba wanafunzi wanaona maboresho halisi katika mazingira wanayoishi.
6. Nafasi ya Serikali ya Wanafunzi
Ndugu zangu, sisi ni daraja kati yenu na uongozi wa chuo. Maoni, malalamiko na mapendekezo mnayotoa tunayapokea na kuyafanyia kazi kadiri ya mamlaka na taratibu zilizopo.
Hatutachoka kusikiliza maoni yenu, kwa sababu mmetuchagua ili tuwatumikie. Tunaelewa kuwa mabadiliko haya yanagusa maisha na uwezo wa kifedha wa wanafunzi, hivyo ni muhimu kila hoja isikilizwe na kufikishwa kwenye mamlaka husika.
Kwa sasa, nawaomba tuendelee kuwa watulivu, tushirikiane na kufuatilia suala hili kwa utaratibu. Lengo letu ni kuhakikisha kuwa UDSM inaendelea kutoa elimu bora huku maslahi na ustawi wa wanafunzi vikizingatiwa.
Nawatakia wakati mwema. 🙏🙏
Ninaomba nirejee suala hili kwa mara nyingine, nikitumaini kwamba sasa nitaeleweka vizuri. Naomba mnipatie nafasi nieleze kwa kina kuhusu mabadiliko ya gharama za chuo chetu.
1. Sababu za mabadiliko ya gharama za chuo
Kwanza, mabadiliko haya hayajafanyika kwa nia mbaya. Ni wazi kuwa chuo chetu kinahitaji maboresho makubwa ya miundombinu ili kuboresha mazingira ya kujifunzia na kuhakikisha kinatoa elimu bora. UDSM ni chuo kikubwa kinachohitaji kuendelea kuimarisha ubora wake katika nyanja mbalimbali.
Ukilinganisha gharama za moja kwa moja za masomo (Direct Costs) na vyuo vingine kama UDOM, IFM na MUST, utaona kuwa UDSM imekuwa na gharama za chini kwa muda mrefu. Hali hiyo inajitokeza pia katika gharama za malazi.
Kwa mfano, gharama za malazi katika Chuo cha CBE ni kubwa zaidi zikilinganishwa na za UDSM. Hata hivyo, hapa UDSM tumekuwa tukilalamikia hali duni ya malazi na miundombinu kwa ujumla. Hali hii inahitaji kutazamwa kwa upana, ikiwemo uwezo wa kifedha wa chuo kugharamia uendeshaji na matengenezo.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, tafiti na uchambuzi kuhusu mabadiliko haya vilianza takribani miaka mitatu iliyopita, kwa lengo la kuwezesha chuo kukidhi mahitaji yake ya uendeshaji na kuboresha miundombinu.
2. Gharama za masomo na mabadiliko ya wakati
Ndugu zangu, gharama hizi za moja kwa moja zimetumika tangu mwaka 2007. Kwa sasa tupo mwaka 2026, na mambo mengi yamebadilika. Gharama za uendeshaji zimeongezeka, idadi ya watumishi na wanafunzi imeongezeka, na mahitaji ya chuo yameendelea kukua.
Tukiangalia gharama za masomo katika vyuo mbalimbali, tunaweza kuona tofauti kubwa. Kwa mfano, kwa mujibu wa taarifa nilizonazo, baadhi ya programu za udaktari na uuguzi katika UDSM-MCHAS Mbeya zina ada ya takribani Sh1.3 milioni, huku programu zinazofanana katika Chuo Kikuu cha Kairuki zikifikia takribani Sh8 milioni.
Mifano hii inaonyesha umuhimu wa kutathmini gharama za masomo kwa kuzingatia mahitaji halisi ya chuo, huku tukihakikisha kuwa elimu bora inaendelea kupatikana kwa wanafunzi.
Lengo ni kuhakikisha UDSM inaendelea kuwa chuo cha kimataifa chenye miundombinu bora, huduma zenye ufanisi na mazingira yanayokidhi mahitaji ya wanafunzi na watumishi.
3. Kuhusu ada za mahafali (Graduation Charges)
Kuhusu gharama za mahafali, gharama hizi zitalipwa mara moja tu katika kipindi chote cha mwanafunzi hadi anapohitimu.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, uchambuzi uliofanywa na chuo umebaini kuwa maandalizi ya mahafali yanasababisha gharama kubwa ambazo zinaweza kuathiri bajeti ya chuo. Kutokana na kupanda kwa gharama za uendeshaji na mahitaji ya kuboresha huduma, chuo kimeona umuhimu wa kufanya mabadiliko katika gharama hizo.
4. Mchakato wa kuidhinisha mabadiliko haya
Ndugu zangu, mabadiliko haya hayajaanza leo wala hayajafanywa ghafla. Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa, mchakato wake ulianza takribani miaka mitatu iliyopita, ambapo kamati zilikaa, mapendekezo yakawasilishwa Seneti na hatimaye Baraza la Chuo Kikuu (Council) likayajadili na kuyaidhinisha kwa mujibu wa taratibu za chuo.
Kwa hiyo, mabadiliko hayawezi kuondolewa ghafla bila kufuata utaratibu wa kuyapitia upya. Hata hivyo, hilo halimaanishi kuwa maoni ya wanafunzi hayapaswi kusikilizwa. Mapitio yanayohitajika yanapaswa kufanyika kwa kufuata taratibu husika.
Kwa sasa, nawaomba tuwe watulivu huku tukiendelea kufuatilia suala hili. Kama Serikali ya Wanafunzi, tunafuatilia changamoto hizi na tunatambua maoni na malalamiko yenu.
Sisi ni wasomi, hivyo tunapaswa kushughulikia masuala kama haya kwa utulivu, hoja zenye mashiko na kufuata taratibu zilizopo, badala ya kueneza taharuki isiyo ya lazima. Chuo chetu kinaongozwa na sheria, kanuni na taratibu zake, ambazo zinapaswa kuzingatiwa katika kutafuta suluhisho.
5. Kuhusu ongezeko la gharama za malazi (Accommodations)
Katika mkutano wa 301 wa Baraza la Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, iliripotiwa kuwa ongezeko la kodi ya malazi katika mabweni na hosteli za wanafunzi liliidhinishwa. Viwango hivyo vipya vinatarajiwa kuanza kutumika katika mwaka wa masomo 2026/2027.
Kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, Baraza lilizingatia sababu zifuatazo:
i. Sera ya malazi ya wanafunzi
Sera ya Malazi ya Wanafunzi ya UDSM ya mwaka 2000, iliyofanyiwa mapitio mwaka 2022, inaelekeza kufanyika kwa mapitio ya gharama za malazi ili ziendane na gharama za uendeshaji na matengenezo.
ii. Kuongezeka kwa gharama za uendeshaji
Viwango vya kodi vinavyotumika sasa vilifanyiwa mapitio mara ya mwisho miaka 13 iliyopita. Kutokana na mfumuko wa bei, viwango hivyo havilingani tena na gharama halisi za uendeshaji.
Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa, gharama za uendeshaji wa mabweni ni takribani Sh bilioni 5.4 kwa mwaka, huku mapato yatokanayo na kodi ya malazi yakiwa takribani Sh bilioni 2.25 pekee.
Hali hii inaonyesha tofauti kubwa kati ya gharama za uendeshaji na mapato yanayopatikana. Fedha zaidi zinahitajika kwa ajili ya kuboresha miundombinu, kununua samani na kuboresha vifaa mbalimbali vya malazi.
iii. Ongezeko la posho ya chakula na malazi
Mwaka 2023, posho ya chakula na malazi kwa wanafunzi iliongezwa kutoka Sh5,000 hadi Sh10,000 kwa siku. Hata hivyo, kwa mujibu wa maelezo yaliyotolewa, ongezeko hilo halikuambatana na mapitio ya kodi ya malazi.
iv. Kuboresha huduma za malazi
Viwango vipya vya kodi vinatarajiwa kusaidia kuboresha utoaji wa huduma za malazi kwa wanafunzi, ikiwemo matengenezo na uboreshaji wa miundombinu.
Pamoja na maelezo hayo, ni muhimu kuhakikisha kuwa mapato yatakayopatikana yanatumika kwa malengo yaliyokusudiwa na kwamba wanafunzi wanaona maboresho halisi katika mazingira wanayoishi.
6. Nafasi ya Serikali ya Wanafunzi
Ndugu zangu, sisi ni daraja kati yenu na uongozi wa chuo. Maoni, malalamiko na mapendekezo mnayotoa tunayapokea na kuyafanyia kazi kadiri ya mamlaka na taratibu zilizopo.
Hatutachoka kusikiliza maoni yenu, kwa sababu mmetuchagua ili tuwatumikie. Tunaelewa kuwa mabadiliko haya yanagusa maisha na uwezo wa kifedha wa wanafunzi, hivyo ni muhimu kila hoja isikilizwe na kufikishwa kwenye mamlaka husika.
Kwa sasa, nawaomba tuendelee kuwa watulivu, tushirikiane na kufuatilia suala hili kwa utaratibu. Lengo letu ni kuhakikisha kuwa UDSM inaendelea kutoa elimu bora huku maslahi na ustawi wa wanafunzi vikizingatiwa.
Nawatakia wakati mwema. 🙏🙏