15 February 2025
Uganda Yatangaza Nia Ya Kuchukua Jimbo la Ituri la DRC
SAT 15 FEB, 2025 12:57
Na Jacobs Seaman Odongo
Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi (CDF) ya Uganda UPDF, Jenerali Muhoozi Kainerugaba, ametoa angalizo la mwisho kwa vikosi vya jeshi UPDF huko Bunia, mji mkuu wa Jimbo la Ituri la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuwa tayari kwa operesheni kabambe ya kuikabili ADF .
Akinukuu wa mamlaka ya babake, Rais Museveni, Jenerali Muhoozi alitangaza kuwa Uganda iko tayari kuchukua hatua madhubuti za kijeshi ikiwa matakwa yake hayatatekelezwa.
“Kwa mamlaka ya Jenerali Yoweri Museveni, Amiri Jeshi Mkuu wa UPDF! Natoa saa 24 kamili kwa vikosi vyote vya waasi magaidi waliopo Bunia kusalimisha silaha zao! Wasipofanya hivyo, tutawachukulia kuwa maadui na kuwashambulia vikali ,” Muhoozi alitangaza katika taarifa yake aliyoituma kwenye mtandao wake wa kijamii.
Uganda imekuwa ikifanya operesheni za kijeshi huko Ituri chini ya makubaliano ya pamoja na Kinshasa, yakilenga kundi la Allied Democratic Forces (ADF), kundi linaloshutumiwa kwa ugaidi nchini Uganda na DR Congo.
Hata hivyo, taarifa za hivi punde za jenerali Muhoozi zinaonesha nia ya kupanuliwa kwa malengo ya kijeshi ya Uganda, na kuzua maswali kuhusu nia yake ya kweli katika eneo hilo ndani ya Congo .
Kwa kulenga "vikosi vyote vya Bunia," kauli ya mwisho ya Muhoozi inaonekana kujumuisha sio tu vikundi vya waasi kama ADF lakini pia makundi mengine wahusika wanaofanya kazi za kigaidi katika Mkoa wa Ituri.
Chini ya Operesheni ya kijeshi ya Jeshi la Ulinzi la Uganda - UPDF ulioanza kutumika mwaka jana, (CDF) mkuu wa majeshi ya ulinzi ana mamlaka ya kuhamasisha jeshi kufanya operesheni mradi tu akimfahamisha Amiri Jeshi Mkuu.
Makubaliano hayo yamezua uvumi kuhusu nia ya Uganda katika Jimbo lenye utajiri wa madini la Ituri, huku wengi wakitafsiri kuwa ni ishara ya kukua kwa malengo ya kijeshi ya Uganda katika eneo hilo.
Jenerali Muhoozi hapo awali alieleza kuiunga mkono kimaadili kundi la waasi la M23, msimamo wenye utata ambao umeongeza wasiwasi kuhusu ushiriki wa Uganda mashariki mwa DR Congo.
Wiki iliyopita, afisa mmoja mkuu wa kijeshi wa UPDF jeshi la Ulinzi la Uganda alikamatwa kwa amri ya Muhoozi baada ya kudaiwa kupokea Sh1.2bn ili kukusanya kwa siri taarifa za kijasusi kwa niaba ya taifa la Kusini mwa Afrika juu mikakati ya kijeshi ya ndani jeshi la Uganda.
Muhoozi amekuwa akimtaja mara kwa mara Rais wa Rwanda, Paul Kagame, anayeshutumiwa vikali kwa kuunga mkono M23, kuwa ni “mjomba” wake na kuapa kupambana na yeyote atakayepigana naye.
Matamshi haya ya kifamilia yanakinzana na madai ya Uganda ya kutoegemea upande wowote katika mzozo wa DR Congo.
Mwishoni mwa wiki, M23 ilipata mafanikio makubwa katika Mkoa wa Kivu Kusini, na kuteka angalau miji miwili mikuu huko Bukavu, mji mkuu wa jimbo hilo.
Pia waliteka Uwanja wa Ndege wa Kavumu na kuingia Bukavu, na kuashiria ongezeko kubwa katika kampeni yao kuelekea Kinshasa. Kusonga mbele kwa kasi kwa wapiganaji wa M23 kumezidi kuyumbisha eneo hilo na kutilia maanani kauli kuwa kuna uungwaji mkono unaodaiwa kwa kundi hilo kutoka nchi jirani.
Kauli ya mwisho ya Muhoozi ni ya hivi punde zaidi katika mfululizo wa kauli za uchochezi zinazoakisi ushawishi wake katika nyanja ya kijeshi na kisiasa ya Uganda. Kwa kutumia mamlaka ya Rais Museveni, amesisitiza kuwa Uganda iko tayari kutumia nguvu iwapo makundi yenye silaha yatashindwa kutekeleza agizo hilo.
Serikali ya Kongo bado haijajibu rasmi kauli ya Muhoozi. Hata hivyo, Rais Félix Tshisekedi hapo awali ameeleza kuchoshwa na uingiliaji wa kigeni katika masuala ya ndani ya nchi yake.
Jambo la kufurahisha ni kwamba Tshisekedi Ijumaa aligonga vichwa vya habari kwa kutohudhuria mkutano wa kilele wa Baraza la Amani na Usalama la Umoja wa Afrika (AU) mjini Addis Ababa, ambapo mgogoro wa nchi yake ulikuwa ukijadiliwa.
Badala yake, alichagua safari ya kilomita 6,800 hadi nchini Ujerumani, ambako anahudhuria Mkutano wa Usalama wa Munich. Hapo, alichukua fursa hiyo kumlaumu mtangulizi wake, Joseph Kabila, kwa mgogoro wa kisiasa unaoendelea.
"Mfadhili halisi wa upinzani M23 ambao ulichukua silaha kwa kushirikiana na Rwanda anayejificha: ni Joseph Kabila," alisema. "Ingawa Joseph Kabila hakubali na hachukui jukumu la kujitokeza kwa matendo yake ya kufadhili Movement ya M23"
Tshisekedi pia alikutana na mwendesha mashtaka wa Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) Karim Khan wakati wa ziara yake, akisisitiza zaidi juhudi zake za kuufanya mgogoro huo kuwa wa kimataifa na kutafuta uungwaji mkono kutoka nje kwa utawala wake.
Mafanikio ya haraka ya eneo yaliyopatikana na M23 mwishoni mwa juma huko Kivu Kusini yameongeza mvutano huu. Serikali ya Tshisekedi imejitahidi kudumisha udhibiti wa eneo hilo, huku jeshi lake, FARDC, mara nyingi likishindwa na vikosi vya waasi.
Wakati huo huo, vikosi vya Burundi vilitoka nje ya Kivu Kusini Ijumaa jioni huku ripoti kwenye mitandao ya kijamii zikidokeza kwamba FARDC pia walikuwa katika hali mbaya.
Kivuli cha kuibuka tena kwa M23 na uhusiano wa Muhoozi na Kagame unafanya mambo kuwa magumu zaidi, na kuzua maswali kuhusu jukumu la kweli la Uganda katika mgogoro unaoendelea.
