BAKIIF Islamic
JF-Expert Member
- Jul 11, 2021
- 600
- 1,843
Katika Uislamu kuna elimu inaitwa Hadithi inarejelea kile ambacho Waislamu wengi tunaamini kuwa ni rekodi ya maneno, vitendo, na idhini ya kimya ya nabii wa Kiislamu Muhammad s.a.w kama inavyopitishwa kupitia misururu ya wasimulizi.
Kwa maneno mengine, Hadith ni riwaya kuhusu yale aliyosema na kufanya Mtume Muhammad s.a.w. zinapokusanywa, nukta hizi za data hutoa picha kubwa zaidi inayorejelewa kama Sunnah.
Katika Uislamu, Sunnah ni mila na desturi za Mtume wa Kiislamu ikijumuisha maneno yake, matendo yake, na yale yaliyofanywa mbele yake na kukaa kimya.
Sunnah (Hadithi) za Muhammad s.a.w, ni kielelezo kwa Waislamu kuzifuata. Sunnah ndiyo ambayo Waislamu wote wa zama za Mtume Muhammad s.a.w kwa dhahiri waliiona na kuifuata na kupitishwa kwa vizazi vilivyofuata hadi leo.
Hadithi (Sunnah) za Mtume Muhammad s.a.w ni "uti wa mgongo" wa ustaarabu wa Kiislamu, na ndani ya Uislamu mamlaka ya Hadithi (Sunnah) ni chanzo cha sheria ya kidini na mwongozo wa kimaadili. Hadithi (Sunnah) inachukua nafasi ya pili baada ya Qur'an (ambayo ni maneno ya Mwenyezi Mungu yaliyoteremshwa kwa Mtume Muhammad a.s.w).
Waislamu tuna vitabu vingi sana kuhusu hadithi (Sunnah) ya mtume wetu Muhammad s.a.w yaani maneno yake, matendo yake, na yale aliyo yatolea hukumu kwa kukaa kimya.
Hapa chini nimekuwekea baadhi ya orodha ya vitabu hivyo vya hadithi (Sunnah) vyenye misururu ya volume tofauti tofauti.
1. Sahih Bukhari
Hiki ni kitabu cha kwanza ni mojawapo ya mikusanyo 6 mikuu ya hadith zenye msingi wa mafundisho, maneno, mila na desturi za Mtume Muhammad S.a.w. Kitabu chenye juzu 27.
2. Sahih Muslim
Ni mkusanyiko wa maneno na matendo ya Mtume Muhammad (S.a.w) (pia inajulikana kama sunnah). Kitabu chenye juzu 10
3. Sunan an-Nasa'i
Ni mkusanyiko wa maneno na matendo ya Mtume Muhammad (S.a.w) kina juzu 22
4. Sunan Abi Dawud
Sunan Abi Dawud ni mkusanyo wa hadithi uliokusanywa na Imam Abu Dawud Sulayman ibn al-Ash'ath as-Sijistani (rahimahullah). Inazingatiwa sana kuwa ni miongoni mwa mikusanyo sita ya kisheria ya Hadith ya Sunnah ya Mtume (s.a.w). Kina juzu 7
5. Jami at-Tirmidhiy
Jami at-Tirmidhi ni mkusanyo wa hadithi kutoka kwa Imam Abu `Isa Muhammad at-Tirmidhi (rahimahullah). Mkusanyiko wake kwa kauli moja unazingatiwa kuwa ni miongoni mwa mikusanyo sita ya kisheria ya Hadith ya Sunnah ya Mtume (s.a.w). Ina juzu 6
6. Sunan Ibn Majah
Ni mkusanyo wa hadithi kutoka kwa Imam Muhammad bin Yazid Ibn Majah al-Qazvini (rahimahullah). Inazingatiwa sana kuwa ni mkusanyiko wa sita kati ya sita za kisheria za Hadith (Kutub as-Sittah) za Sunnah za Mtume (s.a.w). Juzu 5
7. Al Muwatta
Muwaṭṭaʾ (Kiarabu: الموطأ, "njia iliyokanyagwa") au Muwatta Imam Malik, kitabu kiiliyoandikwa katika karne ya 8, ni mkusanyo wa mwanzo kabisa wa maandiko ya Hadith yanayojumuisha masomo ya sheria ya Kiislamu, iliyotungwa na Imam, Malik ibn Anas. Al-Muwatta ilikuwa kazi ya kwanza ya kisheria kujumuisha na kuchanganya hadith na fiqh. Juzu 1
8. Musnad Ahmad
Huu ni mkusanyo wa hadithi ulioandikwa na Imam Ahmad ibn Hanbal (aliyefariki mwaka 241 AH/855 AD - rahimahullah). Ni moja ya mkusanyo maarufu na muhimu wa riwaya za Sunnah za Mtume Muhammad (s.a.w). Ni kitabu kikubwa zaidi kati ya vitabu vikuu vya hadith. Ina juzu 35
9. Al-arabiya-Nawawi
Ni itabu kilichoandikwa na al-Nawawī au Imam Nawawī, huyu ni mwalimu wa faqihi na mwanachuoni wa Hadith. Aliandika kazi nyingi na ndefu kuanzia hadith, hadi theolojia, wasifu, na sheria. Al-Nawawi hakuwahi kuoa.
9. Riyad as-Salihin
Riyad as-Salihin ni uteuzi wa hadith uliotungwa na Imam Yahya ibn Sharaf an-Nawawi. Ni mojawapo ya vitabu vya hadith vinavyojulikana sana na kusomwa kote ulimwenguni, vyenye hadithi zilizochaguliwa kwa uangalifu juu ya maadili, adabu, ibada, maarifa, na mada zingine zilizokusanywa kutoka kwa Vitabu Sita vya Hadith. Juzu 6
10. Bulugh al-Maram min Adillat al-Ahkam,
Kufikiwa kwa Shabaha Kwa mujibu wa Ushahidi wa Maagizo, kitabu cha al-Hafidh ibn Hajar al-Asqalani,, ni mkusanyo wa hadithi. inayohusu hasa fiqhi ya Shafi'i. Aina hii inajulikana kwa Kiarabu kama Ahadith al-Ahkam. Hadithi zenye hukumu.
Kwa maneno mengine, Hadith ni riwaya kuhusu yale aliyosema na kufanya Mtume Muhammad s.a.w. zinapokusanywa, nukta hizi za data hutoa picha kubwa zaidi inayorejelewa kama Sunnah.
Katika Uislamu, Sunnah ni mila na desturi za Mtume wa Kiislamu ikijumuisha maneno yake, matendo yake, na yale yaliyofanywa mbele yake na kukaa kimya.
Sunnah (Hadithi) za Muhammad s.a.w, ni kielelezo kwa Waislamu kuzifuata. Sunnah ndiyo ambayo Waislamu wote wa zama za Mtume Muhammad s.a.w kwa dhahiri waliiona na kuifuata na kupitishwa kwa vizazi vilivyofuata hadi leo.
Hadithi (Sunnah) za Mtume Muhammad s.a.w ni "uti wa mgongo" wa ustaarabu wa Kiislamu, na ndani ya Uislamu mamlaka ya Hadithi (Sunnah) ni chanzo cha sheria ya kidini na mwongozo wa kimaadili. Hadithi (Sunnah) inachukua nafasi ya pili baada ya Qur'an (ambayo ni maneno ya Mwenyezi Mungu yaliyoteremshwa kwa Mtume Muhammad a.s.w).
Waislamu tuna vitabu vingi sana kuhusu hadithi (Sunnah) ya mtume wetu Muhammad s.a.w yaani maneno yake, matendo yake, na yale aliyo yatolea hukumu kwa kukaa kimya.
Hapa chini nimekuwekea baadhi ya orodha ya vitabu hivyo vya hadithi (Sunnah) vyenye misururu ya volume tofauti tofauti.
1. Sahih Bukhari
Hiki ni kitabu cha kwanza ni mojawapo ya mikusanyo 6 mikuu ya hadith zenye msingi wa mafundisho, maneno, mila na desturi za Mtume Muhammad S.a.w. Kitabu chenye juzu 27.
2. Sahih Muslim
Ni mkusanyiko wa maneno na matendo ya Mtume Muhammad (S.a.w) (pia inajulikana kama sunnah). Kitabu chenye juzu 10
3. Sunan an-Nasa'i
Ni mkusanyiko wa maneno na matendo ya Mtume Muhammad (S.a.w) kina juzu 22
4. Sunan Abi Dawud
Sunan Abi Dawud ni mkusanyo wa hadithi uliokusanywa na Imam Abu Dawud Sulayman ibn al-Ash'ath as-Sijistani (rahimahullah). Inazingatiwa sana kuwa ni miongoni mwa mikusanyo sita ya kisheria ya Hadith ya Sunnah ya Mtume (s.a.w). Kina juzu 7
5. Jami at-Tirmidhiy
Jami at-Tirmidhi ni mkusanyo wa hadithi kutoka kwa Imam Abu `Isa Muhammad at-Tirmidhi (rahimahullah). Mkusanyiko wake kwa kauli moja unazingatiwa kuwa ni miongoni mwa mikusanyo sita ya kisheria ya Hadith ya Sunnah ya Mtume (s.a.w). Ina juzu 6
6. Sunan Ibn Majah
Ni mkusanyo wa hadithi kutoka kwa Imam Muhammad bin Yazid Ibn Majah al-Qazvini (rahimahullah). Inazingatiwa sana kuwa ni mkusanyiko wa sita kati ya sita za kisheria za Hadith (Kutub as-Sittah) za Sunnah za Mtume (s.a.w). Juzu 5
7. Al Muwatta
Muwaṭṭaʾ (Kiarabu: الموطأ, "njia iliyokanyagwa") au Muwatta Imam Malik, kitabu kiiliyoandikwa katika karne ya 8, ni mkusanyo wa mwanzo kabisa wa maandiko ya Hadith yanayojumuisha masomo ya sheria ya Kiislamu, iliyotungwa na Imam, Malik ibn Anas. Al-Muwatta ilikuwa kazi ya kwanza ya kisheria kujumuisha na kuchanganya hadith na fiqh. Juzu 1
8. Musnad Ahmad
Huu ni mkusanyo wa hadithi ulioandikwa na Imam Ahmad ibn Hanbal (aliyefariki mwaka 241 AH/855 AD - rahimahullah). Ni moja ya mkusanyo maarufu na muhimu wa riwaya za Sunnah za Mtume Muhammad (s.a.w). Ni kitabu kikubwa zaidi kati ya vitabu vikuu vya hadith. Ina juzu 35
9. Al-arabiya-Nawawi
Ni itabu kilichoandikwa na al-Nawawī au Imam Nawawī, huyu ni mwalimu wa faqihi na mwanachuoni wa Hadith. Aliandika kazi nyingi na ndefu kuanzia hadith, hadi theolojia, wasifu, na sheria. Al-Nawawi hakuwahi kuoa.
9. Riyad as-Salihin
Riyad as-Salihin ni uteuzi wa hadith uliotungwa na Imam Yahya ibn Sharaf an-Nawawi. Ni mojawapo ya vitabu vya hadith vinavyojulikana sana na kusomwa kote ulimwenguni, vyenye hadithi zilizochaguliwa kwa uangalifu juu ya maadili, adabu, ibada, maarifa, na mada zingine zilizokusanywa kutoka kwa Vitabu Sita vya Hadith. Juzu 6
10. Bulugh al-Maram min Adillat al-Ahkam,
Kufikiwa kwa Shabaha Kwa mujibu wa Ushahidi wa Maagizo, kitabu cha al-Hafidh ibn Hajar al-Asqalani,, ni mkusanyo wa hadithi. inayohusu hasa fiqhi ya Shafi'i. Aina hii inajulikana kwa Kiarabu kama Ahadith al-Ahkam. Hadithi zenye hukumu.
