Mtume Muhammad (S.A.W) alikuwa kiongozi wa kipekee aliyeongoza jamii yenye migogoro ya kikabila, kiimani, kijamii na kisiasa. Uongozi wake uliijenga amani, umoja, utawala wa sheria, na usawa katika mazingira ambayo awali yalikuwa magumu sana.
Njia alizozitumia
1. Alisimamia Mkataba wa Amani – (Mfano: Mkataba wa Madina / Sahifa)
Baada ya kuhama kwenda Madina, kulikuwa na:
Waislamu Muhajirina
Waislamu Answar
Mayahudi
Makabila yasiyo ya Kiislamu
Kila kikundi kilikuwa na historia ya migogoro.
Mtume aliandika “Katiba ya Madina”, ambayo leo inachukuliwa kama mojawapo ya katiba za kwanza duniani.
Katiba hii iliweka:
Haki na wajibu kwa wote
Uhuru wa kuabudu
Kulindwa kwa raia isipokuwa wahalifu
Utatuzi wa migogoro kwa njia ya sheria, si visasi
Mfano wa wazi:
Kabila la Banu Auf na Banu Najjar lilikuwa na uhasama wa muda mrefu. Kupitia katiba hiyo, makabila hayo yaliunganishwa na kuruhusiwa kuishi kwa amani chini ya sheria moja.
* Hii inaonyesha uongozi wa Mtume katika kuunganisha jamii iliyogawanyika.
---
2. Alitumia Mazungumzo na Maridhiano – (Mfano: Hudaybiyyah)
Wakati Waislamu walipozuiwa kuingia Makka kufanya umra, hali ilikuwa ya mvutano mkubwa.
Badala ya vita, Mtume alichagua mazungumzo.
Matokeo yake yakawa:
Mkataba wa Hudaybiyyah – Makubaliano ya amani kwa miaka 10
Utulivu wa kikanda
Fursa ya Waislamu na Makuraishi kuonana, kuzungumza, na kusambaza elimu
Ingawa masahaba wengi waliona masharti ya mkataba kuwa mazito, Mtume aliona mbali.
Miaka miwili tu baadaye, Makka ikaingia mikononi mwa Waislamu bila kupigana.
*Mfano huu unaonyesha uongozi wa kisiasa, uvumilivu, na kuona mbali.
3. Aliweka Utawala wa Sheria – (Mfano: Kuhusu mwanamke wa kabila la Bani Makhzum)
Wakati mwanamke kutoka kabila lenye nguvu alipofanya kosa la wizi, baadhi walitaka asiadhibiwe kwa sababu ya hadhi ya kabila lake.
Mtume alijibu:
“Wallahi, hata Fatima binti Muhammad akiiba ningemkata mkono.”
Hii ilionyesha:
Hakuna mtu aliye juu ya sheria
Usawa mbele ya sheria
Utawala wa haki
*Mfano huu unaonyesha uongozi wa kisheria usio na upendeleo.
4. Alisamehe Maadui – (Mfano: Ufungaji wa Makka)
Wakati Waislamu walipoingia Makka wakiwa na nguvu kubwa:
Wananchi waliotarajia kisasi walitetemeka
Makuraishi walikuwa wamewafanyia Waislamu mateso miaka mingi
Lakini Mtume alisema:
“Nendeni, nyinyi ni huru (La tathriba ’alaykum).”
Hakukuwa na:
Mauaji
Kisasi
Unyanyasaji
Badala yake, alijenga upya amani na kuunganisha jiji lote.
Mfano huu unaonyesha uongozi wa msamaha na maridhiano ya kweli.
Njia alizozitumia
1. Alisimamia Mkataba wa Amani – (Mfano: Mkataba wa Madina / Sahifa)
Baada ya kuhama kwenda Madina, kulikuwa na:
Waislamu Muhajirina
Waislamu Answar
Mayahudi
Makabila yasiyo ya Kiislamu
Kila kikundi kilikuwa na historia ya migogoro.
Mtume aliandika “Katiba ya Madina”, ambayo leo inachukuliwa kama mojawapo ya katiba za kwanza duniani.
Katiba hii iliweka:
Haki na wajibu kwa wote
Uhuru wa kuabudu
Kulindwa kwa raia isipokuwa wahalifu
Utatuzi wa migogoro kwa njia ya sheria, si visasi
Mfano wa wazi:
Kabila la Banu Auf na Banu Najjar lilikuwa na uhasama wa muda mrefu. Kupitia katiba hiyo, makabila hayo yaliunganishwa na kuruhusiwa kuishi kwa amani chini ya sheria moja.
* Hii inaonyesha uongozi wa Mtume katika kuunganisha jamii iliyogawanyika.
---
2. Alitumia Mazungumzo na Maridhiano – (Mfano: Hudaybiyyah)
Wakati Waislamu walipozuiwa kuingia Makka kufanya umra, hali ilikuwa ya mvutano mkubwa.
Badala ya vita, Mtume alichagua mazungumzo.
Matokeo yake yakawa:
Mkataba wa Hudaybiyyah – Makubaliano ya amani kwa miaka 10
Utulivu wa kikanda
Fursa ya Waislamu na Makuraishi kuonana, kuzungumza, na kusambaza elimu
Ingawa masahaba wengi waliona masharti ya mkataba kuwa mazito, Mtume aliona mbali.
Miaka miwili tu baadaye, Makka ikaingia mikononi mwa Waislamu bila kupigana.
*Mfano huu unaonyesha uongozi wa kisiasa, uvumilivu, na kuona mbali.
3. Aliweka Utawala wa Sheria – (Mfano: Kuhusu mwanamke wa kabila la Bani Makhzum)
Wakati mwanamke kutoka kabila lenye nguvu alipofanya kosa la wizi, baadhi walitaka asiadhibiwe kwa sababu ya hadhi ya kabila lake.
Mtume alijibu:
“Wallahi, hata Fatima binti Muhammad akiiba ningemkata mkono.”
Hii ilionyesha:
Hakuna mtu aliye juu ya sheria
Usawa mbele ya sheria
Utawala wa haki
*Mfano huu unaonyesha uongozi wa kisheria usio na upendeleo.
4. Alisamehe Maadui – (Mfano: Ufungaji wa Makka)
Wakati Waislamu walipoingia Makka wakiwa na nguvu kubwa:
Wananchi waliotarajia kisasi walitetemeka
Makuraishi walikuwa wamewafanyia Waislamu mateso miaka mingi
Lakini Mtume alisema:
“Nendeni, nyinyi ni huru (La tathriba ’alaykum).”
Hakukuwa na:
Mauaji
Kisasi
Unyanyasaji
Badala yake, alijenga upya amani na kuunganisha jiji lote.
Mfano huu unaonyesha uongozi wa msamaha na maridhiano ya kweli.