Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Ingawa kitaalamu inafahamika kuwa binadamu anahitaji kulala usingizi kwa muda usiopungua saa nane ili awe na afya njema, kutokana na sababu mbalimbali watu wengi wanasumbuliwa na tatizo la kukosa usingizi.
 
Takwimu toka vyanzo mbalimbali zinaonyesha kuwa, asilimia 25 ya watu wazima wanasumbuliwa na matatizo ya usingizi na kiasi cha asilimia sita hadi 10 wanasumbuliwa na tatizo la kukosa usingizi.
 
Kukosa usingizi ni tatizo la kiafya na kwa sababu hiyo ni lazima liangaliwe kwa uzito unaostahili. Wahudumu wa afya hawana budi kuwauliza wagonjwa wao kuhusiana na hali ya kupata usingizi,” anasema Dk Ruth Benca, mtafiti wa masuala ya usingizi wa Chuo Kikuu cha Wisconsin-Madison nchini Marekani.
 
Vipindi vingine ni pamoja na kukosa usingizi kulikokithiri.

Hii inaweza kuhesabika pia kuwa ni kipindi sugu cha kukosa usingizi. Katika kipindi cha kukosa usingizi sugu au uliokithiri, mhusika anashindwa kusinzia kuanzia muda wa majuma matatu hadi miezi sita. Na katika kipindi sugu cha kukosa usingizi, mgonjwa anapoteza uwezo wa kusinzia kwa zaidi ya miezi sita. Halii hii pia humfanya adhoofu.
 
Dk Mackenzie J. Lind wa taasisi ya magonjwa ya akili na tabia za vinasaba wa Chuo Kikuu cha Virginia (VCUR), katika utafiti wake uliochapishwa mwaka huu katika jarida la Sleep toleo la 38(9), anabainisha kuwa kuna uhusiano wa urithi wa vinasaba (DNA) na hali ya kukosa usingizi kwa muda mrefu.
 
Matokeo ya utafiti huo yanashabihiana na matokeo ya utafiti mwingine uliochapishwa mwaka 2011 katika jarida la Sleep toleo la 34, ambao nao ulionyesha kuwa urithi wa vinasaba unachangia tatizo la kukosa usingizi kwa kati ya asilimia 30 hadi 50. Hata hivyo wataalamu wa afya wanasema kuwa, kuna vyanzo vingine vya tatizo la kukosa usingizi kwa mazingira mbalimbali.
 
Sababu nyingine ni mabadiliko ya muda wa kulala tofauti na mtu alivyozoea. Lingine ni makelele katika maeneo ya makazi, muziki wenye midundo mizito na sauti ya juu au vurugu. Mambo mengine ni msongo wa mawazo, sonona, wasiwasi, woga na hofu zitokanazo na matatizo ya kimaisha kama vile kukosa kifedha, matatizo ya kifamilia na uhusiano mbaya wa kimapenzi ama ugomvi na mwanandoa mwenzako.
 
Watumiaji wa muda mrefu wanapoacha ghafla matumizi ya pombe, dawa za kulevya, sigara, ugoro au vinywaji vya kusisimua mwili, pia wanaweza kukabiliwa na tatizo la kukosa usingizi. Lakini pia mazoea mabaya kama vile kuangalia picha au sinema zinazotisha au zinazosisimua mwili wakati wa usiku, huchangia kwa kiasi kikubwa kutokea kwa tatizo hili.
 
Watumiaji wa muda mrefu wanapoacha ghafla matumizi ya pombe, dawa za kulevya, sigara, ugoro au vinywaji vya kusisimua mwili, pia wanaweza kukabiliwa na tatizo la kukosa usingizi. Lakini pia mazoea mabaya kama vile kuangalia picha au sinema zinazotisha au zinazosisimua mwili wakati wa usiku, huchangia kwa kiasi kikubwa kutokea kwa tatizo hili.
 
Vitisho kwa watoto na masimulizi ya hadithi mbaya, zinazohusu majoka na majini, pia zinawafanya watoto wapate ndoto mbaya za majinamizi na kuwafanya wasipate usingizi mzuri wakati wa usiku. Magonjwa ya akili na ubongo, vilevile huchangia kwa kiasi kikubwa kutokea kwa tatizo la kukosa usingizi.
 
Chanzo kingine cha tatizo hili ni maumivu ya muda mfupi au mrefu ya sehemu yoyote ya mwili, au jino, tumbo la hedhi kwa wanawake au maumivu ya kichwa. Kupata hisia zisizo za kawaida kama vile hisia za ganzi miguuni, hisia za mwili kuwaka moto, baridi au muwasho wa mwili, pia ni miongoni mwa vyanzo vya tatizo hili.
 
Magonjwa mengine yanayoweza kusababisha tatizo hili ni pumu, kikohozi endelevu kinachokereketa, utendaji mbaya wa tezi la shingo, uvimbe wa maungio unaotokana na baridi yabisi, minyoo, vidonda vya tumbo, saratani, kisukari na tabia ya kula chakula kingi kupita kiasi wakati wa usiku. Tatizo jingine ni kukosekana kwa ulinganifu wa vichocheo vya jinsi kama vile upungufu wa estrogen, hasa kwa wanawake na ongezeko la vichocheo vya cortisol na adrenocorticotropic mwilini, husababisha moyo udunde haraka na kumfanya mtu akose usingizi.
 
Magonjwa mengine yanayoweza kusababisha tatizo hili ni pumu, kikohozi endelevu kinachokereketa, utendaji mbaya wa tezi la shingo, uvimbe wa maungio unaotokana na baridi yabisi, minyoo, vidonda vya tumbo, saratani, kisukari na tabia ya kula chakula kingi kupita kiasi wakati wa usiku. Tatizo jingine ni kukosekana kwa ulinganifu wa vichocheo vya jinsi kama vile upungufu wa estrogen, hasa kwa wanawake na ongezeko la vichocheo vya cortisol na adrenocorticotropic mwilini, husababisha moyo udunde haraka na kumfanya mtu akose usingizi.
 
Baadhi ya wataalamu wa masuala ya tiba wanabainisha kuwa, matumizi holela ya dawa za hospitalini pia yanaweza kuwa chanzo cha tatizo hili. Baadhi ya dawa zinazonyooshewa kidole ni pamoja na dexamphetamine, clecoxib (NSAIDS), pseudoephedrine na fluoruquinolone (mfano ciprofloxacin). Hii ni kwa mujibu wa chapisho la Monthly Prescribing Reference (MPR) toleo la April, mwaka 2009.
 
Baadhi ya dawa za kutibu shinikizo la juu la damu na za kutibu magonjwa ya kutetemeka kwa viungo vya mwili nazo zinatajwa kuwa chanzo cha kukosa usingizi. Dawa za kupunguza mafuta au lehemu mbaya mwili (atins), dawa za kutibu mzio kama vile cetirizine na dawa za kutibu baridi yabisi kama vile glucosamine pia zinatajwa kuwa chanzo cha tatizo hili.
 
Baadhi ya dawa za kutibu shinikizo la juu la damu na za kutibu magonjwa ya kutetemeka kwa viungo vya mwili nazo zinatajwa kuwa chanzo cha kukosa usingizi. Dawa za kupunguza mafuta au lehemu mbaya mwili (atins), dawa za kutibu mzio kama vile cetirizine na dawa za kutibu baridi yabisi kama vile glucosamine pia zinatajwa kuwa chanzo cha tatizo hili.
 
Back
Top Bottom