Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Je kuna ambaye aliwahi kufikiri kuwa dawa hizo hazitibu bali husababisha ganzi tu katika mishipa ya fahamu kiasi cha kumfanya mgojwa aamini kuwa amepona jino na halina haja tena kung’olewa?

Je kuna aliyewahi kujiuliza kuwa matumizi ya dawa hizo mbali ya kuleta madhara katika mishipa ya fahamu pia huweza kusababisha saratani ya kinywa?
 
Dk Jacob Chembele wa Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Dodoma anaeleza kwa kina juu ya afya kinywa na kufafanua matumizi ya dawa holela huweza kusababisha madhara mengine ikiwemo saratani ya kinywa na hata kifo.

Dk Chembele anaanza kwa kufafanua nini maana ya afya ya kinywa na namna sahihi ya utunzaji wa afya ya kinywa inayopendekezwa kitaalamu ikiwemo matibabu pindi inapohitajika.
 
Anasema afya ya kinywa ni hali ambayo kinywa na meno hufanya majukumu yake kwa ufanisi na tija ya hali ya juu.

Majukumu hayo ni pamoja na mwonekano mzuri wa uso, kutamka herufi au maneno vizuri na kula chakula.

Ili kinywa kiweze kufanya majukumu yake vizuri ni vema kutunza kinywa na meno kwa hali ya ubora wa juu.

Hii ikiwa ni pamoja na kula vyakula, kupiga mswaki kwa ufanisi, kupimwa afya kila mwaka na kutibiwa kila unapoumwa jino au kuapata matatizo ya kinywa.
 
Dk Chembele anaeleza kuwa mara nyingi magojwa ya kinywa na meno ni magojwa ya tabia akisema kuwa madhara ya kinywa na meno hutokea pale hasa mhusika anaposhindwa kuzingatia ipasavyo namna sahihi ya kutunza afya ya kinywa. Anasema tabia ya kutosafisha kinywa na meno vizuri kwa kutumia mswaki, ulaji na unywaji wa mara kwa mara wa vyakula au vinjwaji vyenye sukari huweza kusababisha madhara makuu mawili.
 
Anataja madhara hayo kuwa ni magonjwa ya ufizi yanayojionyesha kwa kutoa harufu mbaya ya kinywa, kutokwa damu katika fizi na kulegea kwa jino au meno na kutoboka kwa meno.

“Ni kweli kuwa matatizo ya meno yamekuwa yakiongezeka siku hadi siku.

“Hii inatokana na tabia yetu ya ulaji wa mara kwa mara wa vyakula hasa vyenye sukari kama vile soda, biskuti, chai, juisi na uji wenye sukari,” anaeleza Dk Chembele.
 
Dk Chembele anaeleza kuwa mara nyingi magojwa ya kinywa na meno ni magojwa ya tabia akisema kuwa madhara ya kinywa na meno hutokea pale hasa mhusika anaposhindwa kuzingatia ipasavyo namna sahihi ya kutunza afya ya kinywa. Anasema tabia ya kutosafisha kinywa na meno vizuri kwa kutumia mswaki, ulaji na unywaji wa mara kwa mara wa vyakula au vinjwaji vyenye sukari huweza kusababisha madhara makuu mawili.
 
Dk Chembele anadai kuwa ingawa tatizo hili la kinywa na meno huwa kumba watu wa jinsi zote, wanawake na watoto ndio wapo katika hatari kubwa ya kupata matatizo ya kinywa na meno.

Hii inatokana hasa na tabia ya kupenda kuvitumia vyakula vyenye sukari kwa wingi ukilinganisha na wanaume. Pia kinamama wanapowapa watoto wao vyakula vya sukari huonja kwanza. Tabia hii ya kinamama ya kuonja vyakula wanavyoviandaa vyenye sukari na maziwa mengi huongeza ukubwa wa tatizo hili la kutoboka au kuoza kwa meno.
 
Uepukaji wa vyakula vyenye sukari mara kwa mara na kumwona daktari wa meno walao mara moja kwa mwaka, husaidia kupunguza matatizo ya kinywa na meno,” anasema Dk Chembele.

Mbali na matatizo ya kutoboka kwa meno anaelezewa kuwa tatizo kubwa ambalo ni changamoto ya afya ya kinywa ni ugojwa wa fizi ambapo utafiti unaonyesha karibu kila mtu ana tatizo hilo.
 
Inakadiriwa kuwa asilimia 80 ya watu wanasumbuliwa na tatizo la fizi na chanzo ni kilekile cha tabia ya kutopiga mswaki kinywa na meno kwa ufanisi na kuhakikisha muda mwingi kinywa hakina mabaki ya chakula hasa chenye sukari kama vile pipi au biskuti.

“Inashauriwa kupiga mswaki asubuhi na jioni kwa muda wa dakika tano na ikiwezekana kila baada ya kula.
 
Matumizi ya dawa ya meno yenye fluoride yanasaidia kuweka kinywa na meno katika hali imara na ya usafi,” anasema.

Hata hivyo anasema uimara wa afya ya kinywa utakuwapo ikiwa tu matumizi ya dawa hizo yatafanyika kwa usahihi.

Anasema dawa nyingi hasa hizo zinazotangazwa kutibu meno bila kung’oa hazina kiwango kinachokubalika kama kinga ya kuzuia meno yasitoboke.
 
Pia tabia ya kusukutua baada ya kupiga mswaki hupunguza uwezo wa fluoride kukinga meno yasitoboke.

Dk Chembele anadai kuwa kutokana na kuongezeka au kukua kwa tatizo katika afya ya kinywa watu wengi wamekuwa wakitumia mwanya huo kuwatapeli wagojwa kuwa wana uwezo wa kutibu meno.

Matapeli hao hudai hata kwa jino lililokwishatoboka na kumsababishia mhusika maumivu wao wana uwezo wa kutibu pasipo haja ya kung’oa
 
wagonjwa wasisikie maumivu yoyote ya jino lililokuwa likimsumbua na hivyo kuamini kuwa amepona kumbe si kweli.

Kinachotokea ni mishipa ya fahamu kutiwa ganzi tu na hivyo kufifisha hali ya maumivu kwa mgojwa na hivyo yeye huamini amepona. “Taaluma ya tiba asili ni tiba ile ambayo imerithiwa toka kwa babu au bibi zetu.
 
Wengi wa waganga wa tiba asili huwa hawana elimu ya kutosha ya kutibu magonjwa ya kinywa na meno. Hivyo wanatibu kwa mazoea au imani tu.

Kwa kuwa |mgonjwa wa kinywa na meno humwendea mganga wa tiba asili kwa vile ana maumivu ya kinywa au meno, mganga wa tiba asili hutoa dawa inayoondoa maumivu ya meno kwa kuifanya mishipa ya fahamu ya kinywa au meno isifanye kazi. Mgonjwa huamini kuwa amepona kumbe siyo,” anasema Dk Chembele na kuongeza:

“Nimewahi kushuhudia baadhi ya waganga wa tiba asili wanaojinadi kuwa wanatibu meno bila kung’oa wanamekuwa
 
You must log in or register to reply here.
Menu
Log in
Register
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…