Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Utafiti uliofanyika kwa wale walio wazee huko Uingereza katika mwaka wa 2012 wanasayansi waligundua kuwa, wazee wengi walijihisi wapweke na waliotengwa muda wote, na hali hiyo ya kutengwa iliongezeka zaidi wakati wa mwisho wa wiki(weekend) na nyakati za usiku.
 
Tafiti nyingi zilizofanyika zimeonyesha kuwa, upweke unahusiana moja kwa moja na magonjwa kama shinikizo la damu, udhaifu wa kinga ya mwili, hatari kubwa ya kupata msongo wa mawazo, shambulizi la moyo na kiharusi.
 
Watu huwa na mtazamo usio wa kawaida kuhusu kustaafu kazi. Wengi hufikiri kustaafu ni kutengana na marafiki, familia na watu wengine na kutafuta sehemu tulivu za kumalizia maisha kwa furaha. Lakini inawezekana hilo sio jambo zuri “ mwandishi wa kitabu cha upweke (Loneliness) John Cacioppo alisema.
 
Watu ambao wataendelea kuwa karibu na wafanyakazi wenzao,familia zao, marafiki na ndugu wengine baada ya kustaafu wanazidi kuwa wachangamfu na wasio na upweke. Kuwa na muda wa kufurahia maisha na tumia nyakati za furaha na familia na marafiki. Watu wasio wapweke ni wale walio karibu na familia, marafiki na jamaa.
 
Ulaji bora kiafya siyo suala la masharti magumu katika filosofia ya lishe bora,pia siyo kuwa mwembamba sana au kujinyima vyakula unavyopenda. Isipokuwa ni kula vyakula vitakavyokufanya ujisikie vizuri, kukuongezea nguvu mwilini, kuweka sawa afya ya akili na kujiweka katika hali nzuri ya afya kwa kadiri iwezekanavyo; yote yanawezekana kwa kujifunza baadhi ya kanuni za msingi za lishe bora kwa jinsi itakavyokuwa bora kwako.
 
Watu wengi hufikiri kuwa lishe bora ni kula kwa wingi na siyo suala la kuzingatia mlo kamili, lakini msingi mkuu ni kula kwa kiasi chakula bora. Kiasi ni nini? Kiasi ni kiwango gani? Tunaposema kiasi, hiyo inategemea na mtu mwenyewe na tabia aliyojijengea katika ulaji wa chakula.
 
Lengo la ulaji wa chakula bora kwa afya bora ni kujenga tabia ya kula aina ya lishe bora ambayo utaendelea kula kwa maisha yako yote, siyo tu kwa wiki chache au miezi michache mpaka pale utakapokuwa umefikia uzito ulio sawa kwa afya. Kwa hiyo jaribu kufikiri kiasi ambacho kinakutosha ili mwili uendelee kuwa na afya njema katika uzito unaokubalika wa mwili na ulaji uwe katika msingi wa mlo kamili( balanced diet).Mbali na kuwa tunapenda vyakula vyenye ladha fulani, tunahitaji pia kuzingatia mlo kamili wenye makundi ya chakula kama wanga, protini, mafuta, fiba(zapatikana katika mboga mboga,nafaka na matunda), vitamini, madini na maji, vyote hivyo kwa ajili ya kuiweka miili na akili zetu katika hali ya afya bora.
 
Tusijaribu kufikiri kwamba aina fulani ya kundi la chakula halifai na kuliondoa katika mlo wetu, katika hali ya asili tutajikuta tukihitaji aina ya kundi la chakula tunachojinyima na kupelekea kuongezeka kwa tamaa juu ya kundi hilo la chakula tulichojinyima, mfano mtu anaponyimwa kutumia aina fulani ya chakula kwa sababu za kiafya hujikuta anatamani sana kula aina hiyo ya chakula ambacho amenyimwa kula.
 
Kama unavutiwa na vyakula vyenye chumvi, sukari nyingi au vyakula vingine ambavyo vikiliwa kwa wingi vinahatarisha afya, jaribu kuanza kupunguza matumizi yake kidogo kidogo mpaka utakapofikia kiwango ambacho ni bora kwa afya . Kwa kufanya hivyo utajikuta mwili wako unakuwa na afya na wenye uzito unaotakiwa na mwonekano wa kupendeza bila kukonda.
 
Wakati wa kula na marafiki na familia chagua aina ya chakula cha kuanzia(starter) badala ya mlo mkuu. Gawana chakula na familia na marafiki, epuka kuchukua chakula kingi kuzidi uwezo wa kula. Ukiwa nyumbani jaribu kutumia sahani ndogo zenye kuweka chakula cha kutosheleza. Endapo utajihisi haujatosheka unapomaliza, ongeza vyakula ambavyo ni mboga mboga na umalizie mlo wako kwa matunda na maji safi ya kunywa.
 
Kuwa na afya bora, pamoja na kuendelea kuwa na afya bora ni wajibu wa kila binadamu.Tunahitaji kuwa na miili yenye afya bora na nguvu ili tuweze kuendelea na shughuli zetu za kila siku katika ujenzi wa wa Taifa. Mtakubaliana na mimi kuwa ili Taifa lipate maendeleo ya haraka, halina budi kuwa Taifa la watu wenye afya njema. Ni wazi kabisa katika nyakati hizi, na katika jamii tunayoishi, na katika vijiji,
miji na majiji, kiwango cha usafi wa mazingira ni duni sana na hamna viwango maalum vilivyowekwa katika kuyaweka mazingira safi.
 
Nadhani kinachotufanya tuwe hivi na kutojali kuyaweka mazingira yetu yawe safi, ni mazoea tuliyokuwa nayo na tumekulia katika mazingira yasiyo safi hali iliyotufanya tuzoee mazingira yasiyo safi.Ona vyakula viuzwavyo mtaani bila kufunikwa katika vumbi jingi na moshi mzito utukanao na magari na shughuli nyingine, lakini tunanunua na kula. Ni kweli kuwa ulaji huo hupelekea kupata magonjwa ambayo hutufanya tujikute katika hospitali mbali mbali tukihangaika kuokoa maisha yetu. Ni gharama kwetu na gharama kwa Taifa.
 
Nadhani kinachotufanya tuwe hivi na kutojali kuyaweka mazingira yetu yawe safi, ni mazoea tuliyokuwa nayo na tumekulia katika mazingira yasiyo safi hali iliyotufanya tuzoee mazingira yasiyo safi.Ona vyakula viuzwavyo mtaani bila kufunikwa katika vumbi jingi na moshi mzito utukanao na magari na shughuli nyingine, lakini tunanunua na kula. Ni kweli kuwa ulaji huo hupelekea kupata magonjwa ambayo hutufanya tujikute katika hospitali mbali mbali tukihangaika kuokoa maisha yetu. Ni gharama kwetu na gharama kwa Taifa.
 
Kama hatutatupa taka au kuziharibu katika njia iliyo sahihi, tutapata magonjwa mbalimbali hatari kutokana na utupaji ovyo huo. Tunaweza kugawanya aina ya taka katika makundi makuu matatu 1) Taka za kawaida za nyumbani, ambazo nazo zimegawanyika katika taka ngumu(plastiki,glasi, bati,mbao nk) taka laini za jikoni(mabaki ya chakula), na maji taka(kutoka katika vyoo na mabafu). 2)Taka za viwandani kama maji taka na kemikali mbalimbali pia taka ngumu. 3)Taka za Hospitali ambazo nazo zinahitaji uangalizi mkubwa kuepuka kusambaa kwa magonjwa mbalimbali.
 
Kwa kuwa hatuna mazoea ya kutupa na kuharibu taka katika njia iliyosahihi, siyo ajabu kuona taka za majumbani na hata viwandani zikiwa zimetupwa ovyo mitaani, barabarani, majengo ambayo hayatumiki, katika mitaro, mtoni,chini ya madaraja, fukwe za bahari na maziwa, mbuga za wanyama na hata katika misitu. Taka hizi hutoa harufu mbaya na kali hata kama mtu anapita mita kadhaa mbali na taka hizo. Pia ni kero kubwa kuishi katika baadhi ya makazi kutokana na rundo kubwa la taka katika maeneo hayo zitoazo harufu kali na sumu mbalimbali zinazowaathiri kiafya wakazi hao.
 
Taka zinazozalishwa na familia zaweza kuwa hatari zisipotupwa na kuharibiwa katika njia iliyosahihi. Taka hizi zaweza kupelekea milipuko ya magonjwa hatari, na zinapoachwa wazi zinaweza kuchafua mazingira, na kusambaza magonjwa kupitia upepo unaovuma, wadudu kama inzi na mende, na pia uambukizo wa magonjwa waweza kusambazwa kupitia njia ya upumuaji. Vimelea vya magonjwa vyaweza pia kuingia katika vinywaji visivyofunikwa, vyakula vilivyoachwa wazi barabarani na kusababisha magonjwa kama kuhara damu, kipindupindu, homa ya tumbo, minyoo, kichefuchefu na kutapika.
 
Kwa hiyo basi, kuyaweka mazingira yetu katika hali ya usafi, kutatuepusha na matatizo mengi yakiwemo magonjwa mbali mbali. Pia tutapunguza gharama kubwa zitumikazo katika matibabu ya magonjwa hayo. Nchi yenye watu wenye afya ni nchi yenye mazingira mazuri na safi kwa ukuaji wa uchumi wake.
 
343a8ba63662d37ef36e9992accb2ee2.jpg
 
Back
Top Bottom